 |
| Trời mưa ít nhiều ảnh hưởng đến trải nghiệm du lịch của du khách. |
Thay đổi quan niệm mùa mưa là mùa thấp điểm
Từ đầu tháng 9/2026, những dự báo về các đợt mưa lũ đầu mùa bắt đầu cũng là lúc một số doanh nghiệp đối mặt với nỗi lo hút khách mùa mưa. Sau kỳ nghỉ lễ 2/9, du lịch Huế nói riêng, cả nước nói chung đã bước qua mùa cao điểm khách du lịch nội địa để đến với mùa khách quốc tế (thường từ tháng 9, 10 đến tháng 3, 4 năm sau). Tuy nhiên, những bất lợi từ thời tiết cũng ít nhiều tác động đến lượng khách.
“Mùa mưa bão không chỉ ảnh hưởng đến các chuyến bay mà cũng tác động đến động lực đi du lịch của khách”, bà Dương Thị Công Lý, Giám đốc Chi nhánh Công ty Cổ Phần Du lịch Việt Nam - Hà Nội tại Huế cho hay.
Thực tế, mỗi khi Huế bước vào mùa mưa, vấn đề quen thuộc lại được đặt ra: Doanh nghiệp thấp thỏm theo dõi dự báo thời tiết, du khách cân nhắc hủy hoặc dời lịch trình. Một số doanh nghiệp lữ hành hay điểm đến xem mùa mưa như là “mùa thấp điểm”. Quan điểm ấy biến mùa mưa thành một “khoảng trống” trong hoạt động du lịch.
Từng có những đề xuất biến mưa Huế thành “đặc sản” du lịch. Có những ngày mưa nhẹ, nhưng kéo dài, phủ lên những di sản, góc phố một nét rất riêng. Tuy nhiên, cũng có những đợt mưa lớn, kèm theo lũ lụt, ngập cục bộ, ảnh hưởng đến giao thông và an toàn của người dân, du khách. Với những ngày thời tiết cực đoan, việc tạm dừng hoặc điều chỉnh hoạt động du lịch là cần thiết để bảo đảm an toàn. Nhưng, với những ngày mưa thông thường, nếu du khách đến Huế bị “giữ chân” trong khách sạn hoặc quán cà phê mà không có những trải nghiệm thú vị thì rất khó đạt được những mục tiêu lâu dài.
Nhìn vào hệ thống sản phẩm du lịch Huế nhiều năm qua, có thể thấy, Huế có đa dạng sản phẩm. Tuy nhiên, nhiều sản phẩm du lịch ở Huế vẫn còn phụ thuộc quá lớn vào điều kiện thời tiết thuận lợi. Đơn cử như tham quan di sản, đạp xe về làng quê, trải nghiệm nhà vườn, du lịch cộng đồng hay các tuyến đường sông đều có thể bị ảnh hưởng khi trời mưa.
Mùa mưa năm ngoái, tôi gặp một nhóm du khách Hà Nội vào Huế, mặc áo mưa đi tham quan theo một lịch trình từ chương trình tour đã thiết kế sẵn. Chị Hoài An, du khách trong nhóm chia sẻ: “Tôi lỡ đặt tour rồi nên không đi thì phí, nhưng tôi vẫn muốn có những trải nghiệm nào đó phù hợp hơn phía lữ hành có thể điều chỉnh cho khách. Tôi nghĩ, Huế không thể thay đổi mùa mưa. Nhưng, Huế hoàn toàn có thể thay đổi cách tổ chức du lịch trong mùa mưa”.
Để mùa nào cũng hút khách
Thực ra, du khách đến Huế trong mùa mưa không nhất thiết đòi hỏi một hành trình giống mùa nắng. Khách du lịch có thể chấp nhận thay đổi lịch trình, di chuyển chậm hơn, tham quan ít điểm hơn nhưng điều họ cần là thông tin rõ ràng và những lựa chọn phù hợp. Điển hình như, họ có thể làm gì nếu trời mưa? Có những chương trình nghệ thuật, trải nghiệm ẩm thực, lớp học thủ công hay tour ngắn nào có thể tham gia? Có phương án thay thế nào khi một điểm đến bị ngập hoặc không bảo đảm an toàn?... Những câu hỏi đó hiện vẫn chưa có câu trả lời rõ ràng hoặc phải đến sát giờ, tùy điều kiện thời tiết, lữ hành mới tùy cơ ứng biến. Trong khi đó, tâm lý khách du lịch luôn muốn biết, ngày mai họ sẽ được làm gì.
Vừa qua, trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 - Vòng địa phương thành phố Huế với phiên đối thoại thứ 3 có chủ đề: “Nâng tầm thương hiệu Huế - Điểm đến di sản, lễ hội và trải nghiệm đặc sắc”, câu chuyện du lịch mùa mưa cũng được nhắc tới với những góp ý về giải pháp. Trong đó, ngành du lịch định hướng chuyển từ “chờ đợi thời tiết” sang chủ động phát triển các sản phẩm trong nhà (workshop làng nghề, ẩm thực, bảo tàng, nghệ thuật, chăm sóc sức khỏe), kết hợp hạ tầng mái che tuyến phố đi bộ và chính sách ưu đãi kích cầu.
Không phủ nhận mưa gió tác động nhiều đến hành trình du lịch. Tuy nhiên, muốn phát triển du lịch mùa mưa, trước hết cần thay đổi tư duy làm sản phẩm. Không thể lấy tour mùa nắng rồi giảm bớt vài điểm tham quan để gọi là tour mùa mưa. Một sản phẩm dành cho mùa mưa phải được thiết kế ngay từ đầu trên cơ sở thời tiết, khả năng di chuyển, nhu cầu nghỉ ngơi và tâm lý của du khách.
Một trong những hướng đi mà ngành du lịch và doanh nghiệp lữ hành có thể nghiên cứu là thiết kế những sản phẩm trong nhà hoặc ít phụ thuộc vào thời tiết. Chẳng hạn, các tour chuyên đề về di sản, kiến trúc, cổ vật, trang phục cung đình, nghệ thuật trang trí, nhà rường, phủ đệ và đời sống đô thị Huế xưa. Thay vì đưa khách đi qua nhiều điểm trong thời gian ngắn, sản phẩm có thể tập trung vào một chủ đề, có thuyết minh với câu chuyện chuyên sâu, tư liệu trực quan và hoạt động tương tác.
Du khách giờ đây không chỉ muốn nhìn thấy hiện vật hay đến chỉ để check-in. Họ muốn biết câu chuyện phía sau, được tham gia và mang về một ký ức cụ thể. Do đó, việc tạo ra những trải nghiệm sâu, như về hoa văn trên áo dài cung đình, cách thưởng trà, nghệ thuật thư pháp, làm hoa giấy, pháp lam, nón lá hay chế biến món Huế nếu được tổ chức chuyên nghiệp cũng sẽ khá hấp dẫn.
Các chương trình như biểu diễn nhã nhạc, ca Huế, trình diễn áo dài, độc tấu nhạc cụ truyền thống, kể chuyện lịch sử, thơ và âm nhạc Huế có thể trở thành những hoạt động buổi tối, tạo thêm lựa chọn cho du khách sau giờ tham quan.
Thời tiết không thuận lợi khiến du khách có xu hướng giảm di chuyển, nhưng không đồng nghĩa với giảm nhu cầu trải nghiệm. Các gói nghỉ dưỡng kết hợp trà, thiền, yoga, ngâm chân thảo dược, massage, đọc sách, nghe nhạc và ẩm thực thanh nhẹ phù hợp với lợi thế không gian và nhịp sống ở Huế.
Du lịch - dịch vụ được thành phố xác định là ngành kinh tế mũi nhọn. Mũi nhọn ấy không thể chỉ phát huy vào mùa nắng, nhưng lại thiếu hiệu quả vào mùa mưa. Cũng như mỗi điểm đến không cần chờ trời nắng mới làm du lịch. Du lịch Huế cần nghiên cứu cách tiếp cận mới: Xem thời tiết như một điều kiện thiết kế sản phẩm. Nếu xây dựng được sản phẩm đủ sức hấp dẫn, thể hiện rõ chiều sâu văn hóa, nhịp sống và bản sắc riêng, có khi mùa mưa lại là lợi thế cạnh tranh của du lịch Huế.