Gặp tôi, bạn giục: “Con chào dì đi!”. Con bé nhìn tôi lạ lẫm rồi vòng ra nấp sau lưng mẹ. Bạn kéo con gái ra trước, ân cần: “Con chào dì xem nào! Con ngoan là con phải chào người lớn chứ... Con chào dì đi”. Bé cúi gằm mặt, lại lủi sâu ra sau lưng mẹ. Bạn tôi kiên quyết lôi nó ra đứng đối diện với tôi, ra lệnh: “Con chào dì ngay. Mẹ dạy con lễ phép thế nào?”. Con bé òa khóc tức tưởi.
Bạn có lẽ vừa bực mình, vừa ngại vì dạy con chưa ngoan nên trừng mắt: “Nín ngay. Gặp người lớn không chịu chào còn ăn vạ. Về nhà mẹ sẽ phạt”. Không dưng mình lại là nguyên nhân làm cho đứa bé khóc trong khi trước đó nó đang rất vui vẻ, hào hứng, tôi ước chi đừng tình cờ gặp bạn.
Mỗi khi tôi đến nhà nào có con nít đều gặp cảnh tương tự. Ai cũng muốn thể hiện mình dạy con đúng “khuôn mẫu” nên giục con chào. Đứa nào hôm đó “trở chứng” không thích chào thì màn “tra tấn” chào hỏi có khi kéo dài tới mấy chục phút. Có khi đứa bé chạy trốn rồi còn bị bắt lại, cả ba và mẹ đều ép đứa bé phải thực hiện nghĩa vụ chào khách. Có lần tôi ngại quá xua tay: “Thôi thôi, khỏi chào cũng được”, thì bị chấn chỉnh ngay: Không được, phải dạy cho trẻ con “Tiên học lễ, hậu học văn”. Có những ông bố, bà mẹ nóng tính, còn đánh con khi các cháu không vâng lời. Nhiều lúc nhận lời chào khi trẻ bị ép buộc như vậy, tôi thấy áy náy vô cùng.
Có lần, tôi đọc được bài viết của một chuyên gia tâm lý, đại loại rằng: “Đối với thế giới của một đứa trẻ, tất cả những gì chúng cần là bố mẹ, vì vậy, chúng không có nhu cầu phải làm quen hay gửi tín hiệu kết nối đến bất cứ ai. Thậm chí, người lớn đáng nhẽ ra nên mở lời chào trước. Chào trẻ con để gửi tín hiệu làm quen. Để bày tỏ rằng chúng đang được tôn trọng. Để gián tiếp dạy chúng cách mà chúng nên làm khi gặp mọi người”.
Nhớ đến những trường hợp con trẻ bị “ép” chào mà tôi vẫn thường gặp, tôi cũng tự trách mình đã chưa biết tôn trọng chúng. Chúng ta đối với trẻ như thế nào, chúng sẽ đối lại y như vậy. Phải gửi tín hiệu làm quen, tỏ thái độ thân thiết để tạo cho các bé cảm giác gần gũi, dễ chịu. Nếu vì lý do nào đó khiến các cháu không thích chào, các bé cần được thấu hiểu và thông cảm.
NGUYỆT TÚ