 |
| Khám thai kỳ trước khi sinh. Ảnh: Giang Trương |
Những ngày cuối thai kỳ, chị Trịnh Thị Kim Chi, công nhân ngành may mặc Khu Công nghiệp Phú Bài vẫn tranh thủ hoàn tất những công việc cuối cùng trước khi nghỉ sinh con thứ hai. Nhắc lại lần sinh con đầu, chị vẫn nhớ cảm giác tất bật khi vừa hết thời gian nghỉ thai sản đã phải trở lại nhà máy. Chị kể: “Lần trước, khi tôi đi làm thì ông bà nội, ngoại phải thay nhau vào chăm cháu. Lương công nhân không đủ để thuê người trông trẻ, còn gửi con đi nhà trẻ quá sớm thì tôi không đành lòng. Có thêm thời gian ở bên con được chừng nào thì tốt chừng ấy”.
Đối với nhiều lao động nữ làm việc theo ca hoặc trong các doanh nghiệp sản xuất, sáu tháng nghỉ thai sản thường trôi qua rất nhanh. Khi người mẹ vừa thích nghi với cuộc sống sau sinh cũng là lúc phải chuẩn bị trở lại công việc. Với những trường hợp sinh mổ hoặc sức khỏe hồi phục chậm, thêm một tháng nghỉ thai sản sẽ giúp người mẹ có thêm thời gian phục hồi, chăm sóc con và chuẩn bị tốt hơn trước khi quay lại làm việc.
Quy định mới cũng đặt ra yêu cầu chủ động hơn trong bố trí nhân sự, nhất là tại các doanh nghiệp có đông lao động nữ. Việc người lao động nghỉ thai sản thêm một tháng đồng nghĩa với doanh nghiệp phải tính toán phương án sắp xếp lao động thay thế để bảo đảm hoạt động sản xuất không bị gián đoạn. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp cho rằng, đây là sự điều chỉnh phù hợp. Khi người lao động có thêm thời gian chăm sóc con và phục hồi sức khỏe, họ cũng yên tâm hơn khi trở lại làm việc, góp phần ổn định nguồn nhân lực lâu dài.
Việc kéo dài thời gian nghỉ thai sản cho mẹ sinh con thứ hai là một trong những giải pháp mới của Luật Dân số năm 2025, nhằm tăng cường hỗ trợ các gia đình trong bối cảnh mức sinh có xu hướng giảm. Nhiều ý kiến cho rằng, để chính sách phát huy hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện các giải pháp về an sinh xã hội, phát triển hệ thống trường mầm non, dịch vụ chăm sóc trẻ và tạo điều kiện thuận lợi để người lao động cân bằng giữa công việc và cuộc sống gia đình.
Để bảo đảm việc tiếp nhận, giải quyết và chi trả các chế độ được thực hiện thống nhất, BHXH TP. Huế vừa có văn bản hướng dẫn các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn về một số nội dung cần lưu ý khi thực hiện. Theo hướng dẫn, kể từ ngày 1/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai được nghỉ hưởng chế độ thai sản trước và sau khi sinh tổng cộng 7 tháng, trong đó thời gian nghỉ trước sinh không quá 2 tháng. Đối với trường hợp sinh đôi trở lên, tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 1 tháng.
Bên cạnh đó, lao động nam đang tham gia BHXH bắt buộc khi vợ sinh con thứ hai cũng được hưởng chế độ nghỉ thai sản nếu tại thời điểm sinh, người vợ có một con đẻ còn sống. Theo đó, lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con thứ hai; trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 3 ngày làm việc đối với mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.
Theo ông Hoàng Trọng Chính, Phó Giám đốc BHXH TP. Huế, đơn vị sử dụng lao động có trách nhiệm lập hồ sơ gửi cơ quan BHXH; trường hợp người lao động đã nghỉ việc thì có thể trực tiếp nộp hồ sơ tại cơ quan BHXH nơi cư trú để được hướng dẫn, giải quyết theo quy định.
Thực tế cho thấy, thêm một tháng nghỉ thai sản có thể chưa giải quyết ngay bài toán mức sinh, nhưng đây là bước điều chỉnh phù hợp với nhu cầu thực tế, thể hiện sự quan tâm của chính sách đối với người lao động và gia đình trẻ.