Ông Nguyễn Hoàng Anh và vợ là bà Nguyễn Thị Nga, trú tại số 2/252 Nguyễn Sinh Cung, phường Vỹ Dạ, TP Huế, phản ánh: Gia đình ông và các anh chị em là con, cháu bà Tôn Nữ Thị Duy (mẹ bà Nga), đã góp công của, đổ bê tông và sử dụng đường kiệt đi chung (từ đất của bà Duy) rộng 2m20, từ đường Nguyễn Sinh Cung vào các nhà số 1/252, 3/252, 5/252... theo di chúc nói trên. Nhưng nay, con đường này bị gia đình ông May, bà Đào, mở cổng phụ đi ra, thường xuyên cho ô tô chở hàng nặng ra, vào, bốc dỡ hàng hoá, làm con đường xuống cấp, hư hỏng. Gia đình ông Anh nhiều lần yêu cầu gia đình ông May không được mở cửa phụ đi ra kiệt và không được cho ô tô đi vào đường kiệt của anh chị em ông, nhưng gia đình ông May không thực hiện mà còn có hành vi khiếm nhã với gia đình ông. Năm 2009 và năm 2010, UBND phường đã hoà giải nhiều lần, nhưng không thành. Ông Anh xin giải đáp những vướng mắc: Gia đình ông có quyền khởi kiện, tranh chấp đất kiệt 252 đường đi của anh chị em, con cháu bà Duy, hay không?
Có tranh chấp, các bên đều có quyền khởi kiện
Qua các tài liệu mà ông Anh cung cấp, cho thấy: Thửa đất diện tích 3 sào, 3 thước, 1 tấc, (tương ứng 1.593m2), nguyên là của cụ Nguyễn Khoa Tân, Thái tử Thiếu, đứng tên trong trích lục địa bộ, do chính quyền cũ cấp. Thửa đất này đã qua ba lần đoạn mãi. Các chủ sử dụng đất kế tiếp đứng tên trên thửa đất như sau: Lần đầu, ngày 01-8-1936, do cụ Hoàng Đình Tang, Tham tá, đứng tên. Lần thứ hai, ngày 05-6-1955, do cụ Võ Công Luận và vợ là bà Nguyễn Thị Kim Thuận, đứng tên. Lần thứ ba, thì vợ chồng cụ Luận bán đoạn mãi cho bà Tôn Nữ Thị Duy và con trai là ông Nguyễn Đức Tú đứng tên nghiệp chủ từ ngày 10-5-1957. Năm 1968, ông Tú chết. Được sự đồng thuận của vợ, con ông Tú, năm 1971, bà Duy và ông Nguyễn Phù (cha của bà Nguyễn Thị Hoa Đào) có thoả thuận, ông Phù xây dựng cho bà Duy 1 ngôi nhà ngang và 1 ngôi nhà dọc trên đất của bà Duy mua, đổi lại, bà Duy nhượng lại cho ông Phù diện tích 382m2 đất giáp đường Thuận An, (nay là Nguyễn Sinh Cung). Phần diện tích đất còn lại, bà Duy cho vợ chồng Nguyễn Thị Nga, Nguyễn Hoàng Anh, Nguyễn Thị Hằng, Lưu Văn Phúc làm nhà ở và sử dụng chung đất với bà Duy. Năm 1997, cán bộ Sở Địa chính và cán bộ UBND phường Vỹ Dạ, đã lập hồ sơ kỹ thuật thửa đất số 32 cho vợ chồng bà Nga ông Anh, thửa 33 cho bà Duy, thửa 34 cho vợ chồng bà Hằng, ông Phúc.
Kiệt chung của xóm
Ngày 05-5-2003, bà Duy lập di chúc, chia đất cho con cháu. Trong di chúc, bà Duy nêu rõ: Một con đường rộng 2m2 chạy dọc từ đường Nguyễn Sinh Cung vào cổng trụ nhà con gái Nguyễn Thị Nga. Đường này đã đổ bê tông và dùng chung cho con cháu trong lô đất (con đường phía
Nam lô đất).
Theo biên bản hoà giải tại UBND phường ngày 10-9-2009, ông Anh vẫn cho rằng kiệt 252 là đường đi chung của gia đình anh chị em ông. Còn ông May thì cho rằng ông chỉ sử dụng đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã được UBND tỉnh cấp ngày 27-5-1992 tại thửa số 119 tờ bản đồ số 1, diện tích 382m2, chứ ông không lấn chiếm đất của gia đình ông Anh.
Tại biên bản hoà giải ngày 14-5-2010 của UBND phường ghi rõ: Qua kiểm tra hồ sơ địa chính lưu tại phường, theo bản đồ địa chính năm 1997 thể hiện lối đi này (kiệt 252) là lối đi chung của các thửa đất số 31, 32, 33, 34, 35; Theo bản đồ 299, thì có thêm các thửa 119, 120, 686 đi chung kiệt này. Ý kiến của bà Nguyễn Thị Hoa Đào trình bày trong biên bản là: Năm 1976 bà xây dựng nhà có hướng ra kiệt 252 Nguyễn Sinh Cung và sử dụng liên tục. Sau một thời gian thì gia đình bà bịt lối đi này và đi phía đường Nguyễn Sinh Cung. Năm 2009, do nhu cầu của gia đình, nên gia đình bà lại mở cửa đi ra kiệt 252.
Buổi hoà giải không thành, hai gia đình vẫn giữ nguyên ý kiến của mình. Bởi vậy UBND phường kết luận, có nội dung: các bên liên quan tranh chấp đất thì gửi đơn lên cấp có thẩm quyền để xem xét, giải quyết.
Với những cứ liệu nêu trên cho thấy, bà Tôn Nữ Thị Duy là người đứng tên trong giấy tờ đất, được chế độ cũ cấp ngày 10/5/1957, và gia đình ông May bà Đào, được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 27/5/1992, là những giấy tờ phù hợp với qui định tại Điều 50 Luật đất đai. Nay xảy ra tranh chấp đất đường đi chung tại kiệt 252 Nguyễn Sinh Cung giữa một bên anh chị em ông (là con, cháu bà Duy) với gia đình ông May bà Đào (nếu không hoà giải được) thì bên nào cũng có quyền khởi kiện, và loại tranh chấp này, thuộc thẩm quyền Toà án nhân dân giải quyết, theo qui định của Luật đất đai.
Hiện tại, kiệt 252 được hình thành trên hai phần đất (phía Bắc và phía Nam) và đều đã đổ bê tông. Lối đi chung (phía Nam), theo bản đồ 1997 thể hiện là lối đi chung có các gia đình ở lô 31, 32, 33, 34, 35. Và theo di chúc bà Tôn Nữ Thị Duy để lại, thì lối đi này là đất của bà Duy, bà để lại bề rộng 2m20 từ đường Nguyễn Sinh Cung vào đến cổng trụ nhà con gái Nguyễn Thị Nga, dùng làm lối đi chung cho con cháu bà trong lô đất. Gia đình ông Phan Văn May, bà Nguyễn Thị Hoa Đào, không phải là con cháu của bà Duy. Nhưng thửa đất của vợ chồng bà Đào ông May đang sử dụng là đất bà Duy nhượng lại cho ông Nguyễn Phù diện tích 382m2. Gia đình ông May mở cổng phụ đi nhờ trên đất kiệt 252 của bà Duy hay đi trên phần đất của gia đình ông, thì cần đo đạc lại mới có căn cứ xác định gia đình ông May lấn chiếm đất hay không lấn chiếm đất đường đi của bà Duy mà hiện nay anh chị em ông là con cháu bà Duy đang sử dụng.
Bài, ảnh: Duy Trí