    |
 |
| Người dân Hồng Vân (A Lưới) yêu cầu giải quyết dứt điểm các kiến nghị liên quan thủy điện A Lin B1 |
Công trình Thủy điện A Lin B1 với công suất lắp máy 42 MW được xây dựng trên suối Alin thuộc địa phận xã Trung Sơn, Hồng Vân, huyện A Lưới, do Công ty cổ phần Thủy điện Trường Phú làm chủ đầu tư.
Sau khi thủy điện A Lin B1 đi vào hoạt động, đã làm phát sinh nhiều vấn đề liên quan đến quyền lợi của người dân chưa được giải quyết thấu đáo. Mới đây, tại cuộc tiếp công dân định kỳ của Bí thư Huyện ủy A Lưới Huỳnh Công Quảng tại xã Hồng Vân, đã có 20 ý kiến, kiến nghị của công dân liên quan đến việc hỗ trợ thiệt hại diện tích đất của các gia đình bị ngập nước do tích nước lòng hồ thủy điện A Lin B1.
Trong đơn trình gửi các cơ quan chức năng huyện A Lưới, ông Quỳnh Phẩm (Vỗ Tô) ở tại thôn A Năm, xã Hồng Vân, huyện A Lưới phản ánh, họ tộc Tâng Koal đã sinh sống lâu đời tại thôn A Năm, đến nay có 104 hộ với hơn 450 nhân khẩu. Nhằm phục vụ tín ngưỡng thờ cúng, khu vực Tân Linh nhiều đời nay được người trong họ tộc giữ gìn để tổ chức các lễ hội truyền thống, tâm linh.
Tuy nhiên, từ khi Công ty cổ phần Thủy điện Trường Phú triển khai thi công và tích nước thủy điện A Lin B1 đã làm ảnh hưởng đến khu vực Tân Linh. Cụ thể, khi đang thi công, chủ đầu tư có tiến hành khảo sát khu vực này nhưng khẳng định là sẽ không ảnh hưởng gì đến đất thờ cúng. Sau đó thủy điện tích nước thì khu vực Tân Linh mới bị ngập úng nhiều nơi, đặc biệt trong mùa mưa lũ thì bị ngập úng hoàn toàn. Việc ngập úng khu vực thờ cúng đã làm ảnh hưởng đến tâm linh, đời sống người dân trong khu vực.
Sau nhiều lần họp, các thành viên trong họ tộc đã thống nhất di dời khu vực Tân Linh đến địa điểm mới và tiến hành xây dựng kiên cố tránh bị ngập lụt, hư hỏng với tổng kinh phí khoảng 29 triệu đồng.
“Để di dời, xây dựng và thực hiện các thủ tục theo nghi lễ tâm linh của đồng bào dân tộc thiểu số A Lưới cũng như họ tộc chúng tôi nên cần kinh phí hỗ trợ. Dù đã đề xuất các cơ quan chức năng, chủ đầu tư nhiều lần nhưng đến nay việc ngập úng khi tích nước cũng như việc di dời nơi thờ cúng của họ tộc vẫn chưa được giải quyết”, ông Quỳnh Phẩm cho biết thêm.
Tương tự, bà Lê Thị Nghị (thôn A Niêng - Lê Triêng 1, xã Trung Sơn, huyện A Lưới) cho biết, gia đình tôi có hơn 2.000m2 đất ngập lụt do thủy điện A Lin B1 tích nước. Đây là diện tích đất sản xuất được gia đình canh tác nhiều đời. Từ tháng 3/2019 các đơn vị liên quan có về đo đạc và thống nhất đền bù với số tiền hơn 13,6 triệu đồng, nhưng gia đình không đồng ý nhận.
Sau nhiều lần kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền, thủy điện có về đo đạc lại và đồng ý đền bù với số tiền 39,8 triệu đồng, gia đình tiếp tục không đồng ý nhận, bởi số tiền đền bù không thỏa đáng so với diện tích bị ngập úng. Tháng 4/2021, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện A Lưới có về đo đạc lại diện tích đất này và cả diện tích đất ngập ngoài mốc quy hoạch lòng hồ nhưng đến nay gia đình vẫn chưa nhận được tiền đền bù.
Ngoài ra, người dân Hồng Vân còn kiến nghị trong thời gian Công ty cổ phần Thủy điện Trường Phú xây dựng tuyến đường thôn Ta Lo - A Hố, xã Hồng Vân, đã đổ đất đá xuống ruộng nằm dọc theo tuyến đường và hứa sau khi hoàn thành sẽ thu dọn đất đá và trả lại mặt bằng cho người dân. Đến nay tuyến đường đã nghiệm thu, đưa vào sử dụng, nhưng công ty vẫn chưa dọn đất đá và trả mặt bằng cho các hộ dân, khiến việc canh tác gặp khó khăn.
Nhiều hộ dân xã Hồng Hạ cũng kiến nghị Công ty Thủy điện Sông Bồ khắc phục sửa chữa, nâng cấp đường, cầu, cống tại xóm mới khu tái định cư của xã như đã cam kết trước đây, vì hiện nay các hạng mục này đã hư hỏng, xuống cấp gây khó khăn đi lại cho người dân. UBND xã Hồng Hạ yêu cầu Công ty Thủy điện Sông Bồ kiểm tra thực địa và chủ động gia cố, xử lý nhiều lần các vị trí bị sụt lún, gãy nứt, vỡ để đảm bảo việc lưu thông chung. Tuy nhiên, do tổ chức và hộ gia đình thực hiện khai thác và chở lâm sản dẫn đến các công trình thường xuyên bị hư hỏng. UBND huyện A Lưới đã chỉ đạo các phòng, ban kiểm tra thực tế để có hướng xử lý.
Ông Hồ Mạnh Giang, Chủ tịch UBND xã Hồng Vân cho biết, mới đây UBND xã đã có báo cáo gửi UBND huyện A Lưới liên quan đến những vướng mắc, tồn tại mà Công ty cổ phần Thủy điện Trường Phú chưa giải quyết dứt điểm cho người dân. Đây là cơ sở để các ban, ngành chức năng sớm giải quyết những vướng mắc, tồn tại nhằm đảm bảo quyền lợi của người dân.
Theo đó, đối với kiến nghị của các hộ dân thuộc họ tộc Tâng Koal liên quan miếu thờ Tân Linh, UBND xã Hồng Vân đang phối hợp với Công ty cổ phần Thủy điện Trường Phú, các họ tộc, trưởng thôn kiểm tra và đề xuất, báo cáo phương án xử lý đối với UBND huyện A Lưới. Tuy nhiên, hiện nay dự án không có nguồn kinh phí để hỗ trợ thêm. Trước khi khởi công xây dựng nhà máy Thủy điện A Lin B1, Công ty cổ phần Thủy điện Trường Phú đã hỗ trợ đầy đủ phong tục tập quán cho các hộ dân bị ảnh hưởng. Do vậy, địa phương tiếp tục đề xuất UBND huyện cùng các phòng, ban làm việc lại với các bên liên quan nhằm tìm ra phương án tối ưu, phù hợp để hỗ trợ cho người dân.
Đối với các kiến nghị của người dân bị diện tích đất ngập lụt phát sinh do lòng hồ thủy điện tích nước, khắc phục các đường sản xuất, UBND huyện A Lưới đã giao chính quyền địa phương phối hợp với Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện rà soát, xác nhận rõ nguồn gốc sử dụng đất để trả lời cụ thể, dứt điểm cho hộ gia đình. Yêu cầu Công ty cổ phần Thủy điện Trường Phú, Công ty Thủy điện Sông Bồ phối hợp với UBND xã Hồng Vân, Hồng Hạ kiểm tra thực địa các tuyến đường hư hỏng, hoàn trả mặt bằng nhằm phục vụ đi lại, sản xuất cho người dân.