 |
|
Chương trình cầu truyền hình chính luận - nghệ thuật đặc biệt “Thời cơ vàng” năm 2025. Huế là một trong ba điểm cầu nối với TP. Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
|
Một mối quan hệ được bồi đắp từ chiều sâu lịch sử
Tối 8/10/1960, tại Câu lạc bộ Ba Đình, Hà Nội, lễ kết nghĩa giữa ba thành phố Hà Nội - Huế - Sài Gòn do Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trì được tổ chức trong hoàn cảnh đất nước còn chia cắt. Chính Người đã tặng cho ba thành phố một thông điệp vĩ đại:
Hà Nội – Huế - Sài Gòn
Là cây một cội, là con một nhà
Có thể nói đây là một sự kiện đặc biệt, khẳng định ý chí thống nhất non sông, thể hiện tình cảm gắn bó giữa đồng bào ba miền và tạo thêm động lực cho phong trào đoàn kết, tương trợ trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc.
Nhưng dấu mốc năm 1960 còn có ý nghĩa sâu xa hơn khi được đặt trong dòng chảy lịch sử. Thăng Long - Hà Nội, Phú Xuân - Huế, Sài Gòn - Gia Định là những trung tâm có vị trí đặc biệt trong quá trình hình thành không gian quốc gia, phát triển văn hóa và hun đúc bản lĩnh Việt Nam. Mỗi đô thị mang một diện mạo, một nhịp sống, một hệ giá trị riêng, đồng thời cùng tham gia vào quá trình hội tụ, giao lưu và lan tỏa văn minh dân tộc.
Tại hội thảo “Hà Nội - Huế - Sài Gòn: Dòng sinh mệnh dân tộc - nhìn từ các đô thị văn hiến” được tổ chức năm 2020, tham luận “Huế trong dòng chảy lịch sử dân tộc và mối tương quan: Huế - Hà Nội - Sài Gòn” đã nêu lên một luận điểm đáng chú ý: Phú Xuân - Huế giữ vai trò quan trọng trong quá trình chuyển tải văn minh Việt từ vùng Bắc Bộ, Thanh Nghệ vào phương Nam, gắn với sự hình thành và phát triển của trung tâm Sài Gòn - Gia Định. Cách tiếp cận ấy giúp nhận diện quan hệ giữa ba đô thị từ nền tảng lịch sử và văn hóa lâu dài.
Bởi vậy, kỷ niệm 70 năm kết nghĩa cần làm sáng rõ cả hai chiều kích: dấu mốc chính trị, lịch sử của ngày 08/10/1960 và những mạch nguồn gắn kết đã được bồi đắp qua nhiều thế kỷ. Hiểu sâu nền tảng ấy sẽ giúp các thế hệ hôm nay nhận thức đầy đủ hơn trách nhiệm kế thừa, phát huy một tài sản tinh thần chung của đất nước.
 |
| Tuyến đường mang tên Hà Nội nằm ở trung tâm TP. Huế |
Từ nghĩa tình truyền thống đến chương trình hợp tác mới
Dự thảo kế hoạch của UBND thành phố Huế về lễ kỷ niệm 70 năm ba thành phố kết nghĩa dự kiến sẽ tổ chức nhiều hoạt động hướng tới năm 2030: cầu truyền hình kết nối ba thành phố, chương trình nghệ thuật đặc biệt, triển lãm, hội thảo khoa học, giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch, tri ân nhân chứng và nghiên cứu xây dựng Công viên Hà Nội - Huế - Sài Gòn. Đây là định hướng có khả năng kết nối giáo dục truyền thống với quảng bá hình ảnh và mở rộng hợp tác.
Vấn đề đặt ra là lựa chọn những nội dung đủ chiều sâu, có sản phẩm cụ thể và giá trị tiếp nối. Một lễ kỷ niệm thành công cần tạo được dấu ấn trong đời sống xã hội, thúc đẩy những công việc có thể tiếp tục sau khi chương trình khép lại.
Trong lĩnh vực văn hóa, ba thành phố có thể phối hợp xây dựng các tuyến trưng bày, trao đổi hiện vật và tư liệu, nghiên cứu những mối liên hệ giữa các trung tâm văn hiến; đồng thời kết nối nghệ sĩ, nhà thiết kế, nhà xuất bản và doanh nghiệp sáng tạo. Những chương trình chung về di sản, áo dài, ẩm thực, âm nhạc, điện ảnh có thể mở rộng công chúng và thị trường cho sản phẩm văn hóa của mỗi địa phương.
Trong du lịch, cần phát triển hành trình kết nối ba thành phố bằng một câu chuyện xuyên suốt về lịch sử, văn hóa và đời sống Việt Nam. Giá trị của sản phẩm nằm ở khả năng tổ chức trải nghiệm có chiều sâu, dịch vụ thuận tiện và sự phối hợp thực chất giữa các điểm đến.
Giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ cũng cần được lựa chọn thành những nhiệm vụ ưu tiên, có cơ quan đầu mối, đối tác thực hiện và kết quả đo lường được. Chương trình hợp tác được công bố nhân dịp kỷ niệm nên xác định rõ tầm nhìn sau năm 2030, tạo cơ sở để ba thành phố tiếp tục đồng hành trong giai đoạn mới.
Riêng với Huế, quá trình chuẩn bị là cơ hội thể hiện năng lực kết nối của một trung tâm văn hóa, di sản. Chiều sâu lịch sử cần được phát huy bằng những sáng kiến hợp tác đương đại, qua đó làm phong phú thêm vị thế và sức hấp dẫn của thành phố.
 |
| Đoàn cán bộ Báo Thừa Thiên Huế thăm tòa soạn Báo Sài gòn giải phóng trong khuôn khổ hội thảo ba báo Đảng kết nghĩa vào năm 2019. |
Truyền thông kết nối ký ức, lan tỏa khát vọng
Trong hành trình ấy, công tác truyền thông giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Báo chí giúp phục dựng ký ức, giải thích giá trị lịch sử, kết nối con người và đưa những định hướng hợp tác đến với công chúng. Sức sống của sự kiện phụ thuộc đáng kể vào khả năng làm cho người dân hiểu, quan tâm và chủ động tham gia.
Kinh nghiệm từ dịp kỷ niệm 60 năm cho thấy giá trị của việc kết hợp nghiên cứu với truyền thông. Hội thảo tại Huế năm 2020 đã đưa những vấn đề về lịch sử, văn hiến và quan hệ giữa ba đô thị đến với độc giả qua nhiều cơ quan báo chí. Những luận điểm khoa học nhờ đó có thêm điều kiện bước ra khỏi không gian hội thảo, góp phần mở rộng nhận thức xã hội.
Hướng tới năm 2030, cần hình thành một chương trình truyền thông chung giữa ba địa phương, triển khai từ sớm và duy trì thường xuyên. Các câu chuyện về gia đình, nhân chứng, cơ quan, trường học, nghệ sĩ, doanh nghiệp đã vun đắp tình kết nghĩa sẽ tạo nên chất liệu gần gũi, giàu cảm xúc. Qua những con người cụ thể, lịch sử có thể đến với công chúng bằng sự chân thực và sức thuyết phục.
Báo và Phát thanh, Truyền hình Huế cần được xác định rõ trách nhiệm trong phối hợp sản xuất, trao đổi tư liệu và lan tỏa nội dung cùng các cơ quan báo chí Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh. Thế mạnh của báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình và nền tảng số có thể bổ trợ cho nhau, hình thành những tuyến nội dung liên tục, phù hợp từng nhóm công chúng.
Cầu truyền hình ba thành phố, nếu được thống nhất tổ chức, cần trở thành một tác phẩm báo chí - nghệ thuật có chiều sâu. Những cuộc gặp gỡ, câu chuyện lịch sử, thành quả hợp tác và khát vọng của thế hệ trẻ phải được kết nối trong một mạch kể thống nhất. Cảm xúc của chương trình cần bắt nguồn từ tư liệu xác thực, nhân vật thuyết phục và những thông điệp có sức gợi mở.
Với người trẻ, có thể phát triển video ngắn, bản đồ tương tác, triển lãm số, cuộc thi sáng tạo và hành trình trải nghiệm. Truyền thống sẽ được tiếp nối bền vững khi mỗi thế hệ tìm thấy phần việc và tiếng nói của mình trong câu chuyện chung.
 |
|
Tên đường Bến Nghé gợi nhớ đến Sài Gòn – Gia Định, thể hiện tình cảm ruột thịt và khát vọng thống nhất Bắc - Nam.
|
Chuẩn bị từ hôm nay để tạo giá trị lâu dài
Khoảng thời gian hướng tới năm 2030 cần được sử dụng hiệu quả, trước hết cho việc sưu tầm, xác minh, số hóa tư liệu và ghi hình nhân chứng. Đây là công việc có tính cấp thiết bởi ký ức con người và độ bền của tư liệu đều chịu tác động của thời gian.
Một kho dữ liệu dùng chung, có nguồn gốc rõ ràng và quyền sử dụng được xác định, sẽ phục vụ đồng thời nghiên cứu, báo chí, bảo tàng, giáo dục và quảng bá. Đó cũng là nền tảng để tiếp tục phát triển các sản phẩm sau kỷ niệm.
Ý tưởng xây dựng không gian văn hóa chung cũng có sự tiếp nối đáng chú ý. Tại hội thảo năm 2020, có ý kiến đã đề xuất dành quỹ đất xây dựng “Không gian Lịch sử - Văn hóa Hà Nội - Huế - Sài Gòn”. Đề xuất này gợi mở cách gìn giữ tình kết nghĩa bằng một thiết chế có khả năng hiện diện lâu dài trong đời sống cộng đồng.
Nếu Công viên Hà Nội - Huế - Sài Gòn được nghiên cứu, đầu tư, công trình cần có nội dung văn hóa, không gian giáo dục và chương trình hoạt động thường xuyên. Người dân phải có thể đến đó để tìm hiểu lịch sử, giao lưu, trải nghiệm và cảm nhận mối quan hệ giữa ba thành phố qua những câu chuyện sống động.
Cùng với đó, cần sớm thống nhất cơ chế phối hợp liên địa phương, lựa chọn nhiệm vụ ưu tiên, bảo đảm nguồn lực và rà soát tiến độ. Những hoạt động quy mô lớn phải được chuẩn bị phù hợp điều kiện thực tế, có phương án dự phòng và gắn trách nhiệm rõ ràng.
Bảy mươi năm là dấu mốc để trân trọng những gì các thế hệ đi trước đã vun đắp, đồng thời đặt ra yêu cầu đóng góp của hôm nay. Khi nghĩa tình được tiếp nối bằng chương trình hợp tác thiết thực, khi ký ức được gìn giữ và truyền trao bằng những hình thức giàu sức sống, Hà Nội - Huế - Sài Gòn sẽ tiếp tục khẳng định giá trị của mối quan hệ đặc biệt trong hành trình phát triển đất nước.