Tuyên truyền thôi chưa đủ

Tại hội thi PCTHTL ở TP. Huế

Chuyển biến

Sau khi có Luật PCTHTL, lãnh đạo ngành y tế đưa nội dung PCTHTL vào kế hoạch tuyên truyền hàng năm và lồng ghép vào các cuộc sinh hoạt thường kỳ. Việc quy định cấm hút thuốc lá tại nơi làm việc được đưa vào nội quy, quy chế nội bộ của cơ quan, đơn vị; đồng thời, thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở cán bộ, người lao động thực hiện theo quy định. Nhờ đẩy mạnh công tác chỉ đạo, tuyên truyền, đến nay 100%, cơ quan, đơn vị ngành y tế  xây dựng được môi trường làm việc không khói thuốc. Hầu hết các bệnh viện từ tuyến tỉnh đến huyện cam kết nói không với thuốc lá; đội ngũ cán bộ y, bác sĩ có ý thức cao đẩy mạnh việc tuyên truyền PCTHTL cho bệnh nhân và người nhà bệnh nhân.

Bác sĩ Hoàng Đức Thịnh, Phó Giám đốc, Chủ tịch Công đoàn Trung tâm Y tế (TTYT) thị xã Hương Trà chia sẻ, nhiều năm qua, lãnh đạo TTYT thường xuyên chỉ đạo ban ngành, đoàn thể phối hợp đẩy mạnh truyền thông PCTHTL và xây dựng môi trường không khói thuốc trong đơn vị. Thời gian đầu triển khai, những trường hợp hút thuốc lá được các ban, phòng, đơn vị thuộc TTYT trao đổi chia sẻ, động viên tìm các giải pháp từ bỏ thuốc lá. Tại Bệnh viện thị xã Hương Trà, thường xuyên tổ chức các hội nghị, hội thảo trao đổi chia sẻ về PCTHTL, các khoa phòng, hành lang, lối đi được gắn biển “Cấm hút thuốc lá”. Từ việc triển khai nghiêm túc, bài bản, đến nay TTYT thị xã Hương Trà không còn tình trạng hút thuốc lá tại nơi làm việc, tạo môi trường an toàn, lành mạnh cho bệnh nhân đến khám điều trị.

Ở TP. Huế, hơn 5 năm nay đã phấn đấu xây dựng thành phố du lịch nói không với thuốc lá. Hàng năm, lãnh đạo thành phố yêu cầu các cơ quan, đơn vị xây dựng quy chế văn hoá công sở có nội dung cấm hút thuốc lá nơi làm việc; cam kết việc vi phạm hút thuốc lá đưa vào tiêu chí thi đua  “Cơ quan, đơn vị văn hoá”. Ban chỉ đạo PCTHTL thành phố phối hợp với Quỹ PCTHTL quốc gia, các ban, ngành, đơn vị chức năng tổ chức hội nghị tập huấn, nói chuyện tuyên truyền Luật PCTHTL cho cán bộ, công nhân viên chức, lao động (CB-CNVC-LĐ); cam kết thực hiện văn hoá công sở theo chủ đề Ngày Thế giới PCTHTL hàng năm. Hiện nay hầu hết các cơ quan, đơn vị đều gắn biển, pano “không hút thuốc lá” tại nơi làm việc; tuyên truyền PCTHTL đối với kinh tế, môi trường, sức khoẻ cho mọi người. Điển hình thấy rõ nhất là Trung tâm Hành chính công tỉnh. Không chỉ gắn biển “Không hút thuốc lá” ở các nơi làm việc mà CB-CNVC-LĐ ở đây gương mẫu không hút thuốc lá; tuyên truyền, vận động bạn bè, đồng nghiệp, người dân khi đến làm thủ tục không sử dụng thuốc lá. Với môi trường làm việc sạch sẽ, chuyên nghiệp, hiện đại, rất nhiều người dân khi đến làm thủ tục cũng “noi theo” không hút thuốc lá.

Tăng cường, xử lý

Hiện, tỷ lệ CB-CNVC-LĐ ở cơ quan,đơn vị hành chính sự nghiệp bỏ thuốc lá tăng đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều người mơ hồ về Luật PCTHTL. Tình trạng người dân hút thuốc lá ở các điểm công cộng, như bến xe, nhà ga, công viên vẫn diễn ra. Bắt gặp một nam thanh niên thản nhiên hút thuốc lá trước quầy bán vé tại bến xe phía Nam TP. Huế trong khi xung quanh rất nhiều người cảm thấy khó chịu, nhưng hành vi của nam thanh niên này chẳng có ai nhắc nhở, xử phạt. Đây đang là tồn tại còn bỏ ngỏ trong việc thực thi Luật PCTHTL.

Trong khi các cơ quan đơn vị đẩy mạnh phong trào PCTHTL, việc mua bán thuốc lá ở quán ăn, nhà hàng, nơi công viên, đường phố... vẫn diễn ra hàng ngày và chưa có chế tài xử lý. Điều này gây khó khăn và giảm sức lan tỏa trong việc tuyên truyền PCTHTL.

Bác sĩ Phan Đăng Tâm, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, thành viên Ban chỉ đạo PCTHTL tỉnh cho rằng, để mỗi cơ quan, đơn vị và các địa chỉ công cộng trên địa bàn không còn khói thuốc, vấn đề quan trọng không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền đến người dân về PCTHTL mà các ban, ngành chức năng cần mạnh tay trong thực thi Luật PCTHTL và kiểm soát, quản lý chặt chẽ việc mua bán thuốc lá hiện nay.

Điều tra tình hình sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành tại Việt Nam cho thấy năm 2015, số tiền người dân Việt Nam chi mua thuốc lá là 31.000 tỷ đồng; tổng chi phí điều trị và tổn thất do mất khả năng lao động vì ốm đau và tử vong sớm 5 nhóm bệnh trong số 25 bệnh do sử dụng thuốc lá gây ra là ung thư phổi, ung thư đường tiêu hóa, đường hô hấp trên, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, nhồi máu cơ tim, đột quỵ là hơn 23.000 tỷ đồng/năm.

Bài ảnh: Minh Trường