Giải quyết các chế độ chính sách tại BHXH tỉnh
Theo khảo sát của Viện phát triển Sức khỏe Cộng đồng Ánh Sáng (LIGHT), có trên 90% người bán hàng rong chưa từng biết đến các quy định của Bộ luật lao động. Điều này một phần cho thấy công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHXH tự nguyện chưa được chú trọng, nội dung truyền thông còn bó hẹp, chưa đi vào cụ thể. Vì vậy, số lượng người lao động đóng BHXH tự nguyện vẫn còn rất ít. ông Trương Công Khả, Trưởng phòng thu BHXH tỉnh cho biết: nhóm đối tượng là lao động tự do, phải có cách tuyên truyền đặc thù để họ có thể hiểu và biết về chính sách BHXH tự nguyện, chứ không thể chung chung như hiện nay. Họ cần có chính sách tuyên truyền riêng, thiết thực hơn, thay vì chúng ta có những thông điệp, khẩu hiệu hay thông tin chung chung với tất cả những đối tượng khác.
Rất nhiều người dân muốn tham gia BHXH tự nguyện khi biết có một số điều chỉnh thuận tiện cho lao động. Tại buổi tuyên truyền về chính sách BHXH ở thị trấn Phong Điền, chị Nguyễn Thị Dung ở xã Điền Hòa cho hay: Trước đây là công nhân may tại khu công nghiệp Phú Bài, chị được công ty đóng BHXH đầy đủ. Cách đây 2 năm, do điều kiện gia đình, chị nghỉ việc về quê mở xưởng may tại nhà. Đến khi nhân viên đại lý thu BHXH ở xã đến tư vấn, chị mới biết để tiếp tục đóng BHXH tự nguyện. Chị Dung chia sẻ: “Mặc dù là lao động tự do nhưng tôi luôn yên tâm bởi mình vẫn tham gia bảo hiểm đầy đủ. Do chưa hiểu biết nên tôi cứ nghĩ phải làm doanh nghiệp mới được đóng bảo hiểm, mới có lương hưu. Giờ đây, hàng tháng tôi cứ “bỏ ống” đóng bảo hiểm để về già bớt lo”.
Theo Luật BHXH, người lao động tự do với thu nhập thấp tham gia BHXH tự nguyện phải đóng 22% mức thu nhập, mà chỉ được hưởng hai chế độ là hưu trí và tử tuất. Đây cũng là một trong những lý do khiến BHXH tự nguyện không hấp dẫn người lao động. Theo cách tính mới, từ tháng 4/2016, người tham gia BHXH đã đủ điều kiện về tuổi nghỉ hưu nhưng thời gian đóng BHXH còn thiếu không quá 10 năm được đóng một lần cho đủ 20 năm đóng để hưởng lương hưu. Người tham gia có thể đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần. Mức đóng hàng tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn, thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng. Do đó, mức đóng hàng tháng hiện nay thấp nhất là 154.000 đồng, cao nhất là 5.324.000 đồng. Tuy nhiên, không nhiều người biết được thông tin này.
Chính phủ cũng đã quy định về mức hỗ trợ 30% số tiền phải đóng đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ nghèo; 25% thuộc hộ cận nghèo và 10% đối với các đối tượng khác. Đây là thông tin thiết thực đối với người lao động tự do. ngành BHXH phải có cách tiếp thị phù hợp để người dân biết được ích lợi khi tham gia, để về sau có cuộc sống an sinh. Các đại lý BHXH cần phải xuống tận nơi để tiếp thị, để người dân có thể tham gia được. Cũng đã xuất hiện hình thức cho vay trả góp mua thẻ BHYT tự nguyện ở khối tiểu thương của các chợ. Chị Huỳnh Thị Khoa, Chủ tịch Hội phụ nữ Phường Thuỷ Biều (thành phố Huế), một trong những điểm thu BHXH tự nguyện, chia sẻ: Nhiều người rất thích mô hình đóng BHXH tự nguyện nhưng ngại đi nộp hàng quý. Chỉ cần các đại lý thu chịu khó một tý sẽ thu hút được nhiều đối tượng tham gia. Dẫu con số chưa nhiều, song nhiều người trẻ tuổi ở địa phương đã tham gia BHXH tự nguyện.
BHXH tự nguyện được xem là chính sách an sinh chủ động, bảo đảm cuộc sống cho người lao động khi hết tuổi lao động, không còn khả năng lao động. vấn đề là ngành BHXH phải đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân theo kiểu “mưa dầm thấm lâu” để lao động tự do có cơ hội tham gia BHXH tự nguyện, nhất là khi có sự hỗ trợ của Nhà nước.
Bài, ảnh: Huế Thu