 |
| Khám, chữa bệnh cho người dân tại TTYT Phú Xuân |
Nợ lương kéo dài
Dù đã gần hết năm 2025, nhưng tại Trung tâm Y tế (TTYT) Phú Xuân, hơn 280 cán bộ, nhân viên y tế vẫn chưa được chi trả lương tháng 12/2024 và các khoản phụ cấp của quý IV/2024, với tổng số tiền nợ lên đến hơn 9,4 tỷ đồng. Việc chậm lương kéo dài đã và đang gây áp lực không nhỏ đối với nhiều gia đình, đặc biệt là những cán bộ y tế có vợ chồng cùng công tác tại một đơn vị.
Chia sẻ về hoàn cảnh của mình, chị Nguyễn Thị Hải, Điều dưỡng trưởng Khoa Cấp cứu - Hồi sức tích cực và Chống độc, TTYT Phú Xuân cho biết, tổng số tiền lương và phụ cấp mà hai vợ chồng chị chưa nhận được lên đến hơn 30 triệu đồng. “Dù số chưa được nhận không quá lớn, nhưng đây là nguồn thu nhập chính để trang trải sinh hoạt gia đình nên tôi mong Trung tâm sớm có giải pháp để chi trả cho anh em”, chị Hải bày tỏ.
Theo BSCKII. Nguyễn Thị Hoài Phương, Giám đốc TTYT Phú Xuân, đơn vị có tiền thân là TTYT TP. Huế, sau đó trải qua quá trình chuyển đổi mô hình tổ chức, chia tách địa giới hành chính và sắp xếp lại bộ máy từ đầu năm 2025. Việc chuyển đổi tổ chức trong thời gian ngắn đã tác động đáng kể đến việc cân đối nguồn kinh phí chi trả tiền lương, đặc biệt là lương tháng 12/2024 và các khoản phụ cấp cuối năm cho cán bộ y tế.
“Sau khi ổn định tổ chức, Trung tâm đã chi trả đầy đủ lương và phụ cấp năm 2025 cho cán bộ, viên chức. Riêng phần còn nợ, đơn vị đã báo cáo Sở Y tế và UBND thành phố, mong sớm được bố trí nguồn để chi trả cho cán bộ trước tết Nguyên đán 2026”, bác sĩ Phương cho biết. Đồng thời khẳng định, dù còn khó khăn về tài chính, Trung tâm vẫn duy trì tốt hoạt động chuyên môn, bảo đảm công tác khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe Nhân dân trên địa bàn.
Thực tế, TTYT Phú Xuân không phải là đơn vị duy nhất rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn chi trả tiền lương. Tại TTYT Thuận Hóa, số tiền nợ lương của cán bộ y tế hiện hơn 8,5 tỷ đồng. BSCKI. Nguyễn Khoa Thị Minh Hà, Trưởng khoa Xét nghiệm - Chẩn đoán hình ảnh, TTYT Thuận Hóa cho biết, đơn vị hiện còn nợ 0,5 tháng lương tháng 11 và toàn bộ lương tháng 12/2025, khiến nhiều cán bộ, nhân viên lo lắng ảnh hưởng đến tâm lý và sự ổn định công tác.
Theo thống kê của Sở Y tế TP. Huế, tính đến ngày 23/12, toàn thành phố có 10 TTYT và bệnh viện công lập chậm chi trả lương cho cán bộ, viên chức, với tổng số tiền hơn 47 tỷ đồng. Trong đó, TTYT Phú Lộc nợ hơn 13,6 tỷ đồng, TTYT Thuận Hóa hơn 8,5 tỷ đồng, TTYT A Lưới hơn 6,7 tỷ đồng...
“Nút thắt” từ cơ chế tự chủ tài chính
Phân tích nguyên nhân của tình trạng nợ lương kéo dài, lãnh đạo Sở Y tế TP. Huế cho rằng, "nút thắt" xuất phát từ việc giao mức tự chủ vị trí việc làm hưởng lương từ nguồn thu sự nghiệp cao hơn so với khả năng thực tế của toàn ngành. Hiện, việc xác định mức tự chủ tài chính đang thực hiện theo Nghị định 60/2021/NĐ-CP, trong khi lĩnh vực y tế có nhiều khoản thu mang tính đặc thù.
Cụ thể, nhiều nguồn thu trong y tế có mức tự chủ bằng 0% như thuốc, vật tư y tế, phẫu thuật, thủ thuật… nhưng vẫn được tính chung khi xác định khả năng tự chủ chi trả tiền lương. Điều này dẫn đến việc đánh giá cao hơn thực tế năng lực tự chủ tài chính, trong khi nguồn thu thực sự có thể sử dụng để chi trả lương lại rất hạn chế.
Bên cạnh đó, dù giá dịch vụ khám, chữa bệnh đã được điều chỉnh theo mức lương cơ sở mới (2.340.000 đồng) theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP, nhưng mức tăng giá dịch vụ chỉ dao động từ 8 - 16%, trong khi mức tăng lương cơ sở lên đến 30%. Sự chênh lệch này khiến nguồn thu không đủ bù đắp chi phí tiền lương, tạo ra khoảng trống tài chính ngày càng lớn.
Trong giai đoạn 2023 - 2025, số lượt khám bệnh và dịch vụ kỹ thuật tại các đơn vị y tế trên địa bàn TP. Huế đều tăng. Riêng năm 2025, tổng số lượt khám của 10 đơn vị đang thiếu hụt tiền lương đạt hơn 910.000 lượt; doanh thu từ dịch vụ kỹ thuật tăng gần 20% so với năm 2023. Tuy nhiên, mức tăng này vẫn chưa đủ để bù đắp chi phí tiền lương do cơ cấu giá dịch vụ và cơ chế tự chủ chưa phù hợp với thực tiễn hoạt động của ngành y tế.
Trước thực trạng trên, Sở Y tế TP. Huế đã có văn bản báo cáo UBND thành phố và Sở Tài chính, đề xuất cấp bổ sung hơn 47 tỷ đồng để chi trả tiền lương và các khoản theo lương cho cán bộ y tế trong năm 2025. Đồng thời, ngành y tế cũng kiến nghị điều chỉnh cách xác định mức tự chủ vị trí việc làm, loại trừ các nguồn thu có mức tự chủ bằng 0% khi tính toán khả năng chi trả tiền lương, nhằm phản ánh đúng đặc thù của lĩnh vực y tế.
Thực tế cho thấy, việc giải quyết dứt điểm tình trạng nợ lương không chỉ là vấn đề tài chính, mà còn gắn chặt với bài toán ổn định nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và giữ vững niềm tin của đội ngũ cán bộ y tế đối với ngành.