 |
| Trẻ em ở Hang Táu, xã Mộc Châu, tỉnh Sơn La. (Ảnh BẢO LONG) |
Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết, dân số trung bình của Việt Nam năm 2025 đạt 102,3 triệu người, tăng khoảng 1 triệu người, tương đương xấp xỉ 1% so với năm 2024. Trong đó, dân số nam là 51 triệu người, chiếm 49,9%, nữ giới là 51,3 triệu người, chiếm 50,1%. Dân số khu vực thành thị là 39,5 triệu người, chiếm 38,6%; khu vực nông thôn là 62,9 triệu, chiếm 61,4%.
Đây là thông tin về tình hình dân số, lao động-việc làm quý IV và năm 2025 được cơ quan thống kê quốc gia chia sẻ ngày 5/1.
Cục Thống kê cũng cho biết, do mức sinh có xu hướng giảm trong những năm gần đây, kết hợp với tuổi thọ dân số ngày càng tăng, tỷ trọng nhóm dân số trẻ (từ 0-14 tuổi) tiếp tục giảm từ 23,5% năm 2024 xuống còn 22,8% năm 2025. Ngược lại, tỷ trọng nhóm dân số già (từ 60 tuổi trở lên) tăng từ 14% lên 14,5%. Nhóm dân số trong độ tuổi lao động (15-59 tuổi) vẫn duy trì ở mức cao, khoảng 62,7%, cho thấy Việt Nam hiện đang trong giai đoạn cơ cấu “dân số vàng”.
Tổng tỷ suất sinh (TFR) của Việt Nam năm 2025 là 1,93 con/phụ nữ, tăng nhẹ so với năm 2024 (1,91 con/phụ nữ). Tuy nhiên, xét trong giai đoạn từ năm 2020 đến nay, mức sinh vẫn đang có xu hướng giảm và dự báo sẽ tiếp tục xu hướng này trong những năm tới.
Mức tử vong của dân số Việt Nam tiếp tục duy trì ở mức thấp. Tỷ suất chết thô năm 2025 là 6,1‰, tăng nhẹ so với năm 2024 (5.6‰); tỷ lệ tử vong trẻ sơ sinh (IMR) là 11,2‰, giảm nhẹ so với năm trước (11,3‰); tuổi thọ trung bình năm 2025 là 74,7 tuổi, tương đương năm 2024.
Tỷ số giới tính khi sinh (SRB) của Việt Nam năm 2025 là 110 bé trai trên 100 bé gái, giảm nhẹ so với năm 2024 (111,4). Tuy nhiên, đây là vẫn là mức cao so với mức cân bằng tự nhiên (khoảng 105 bé trai/100 bé gái), phản ánh tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh ở nước ta vẫn ở mức cao. Điều này đặt ra yêu cầu phải tiếp tục triển khai đồng bộ và hiệu quả hơn các giải pháp nhằm thực hiện mục tiêu của Chiến lược Dân số Việt Nam. Theo đó, đến năm 2030, tỷ số giới tính khi sinh giảm xuống dưới 109 bé trai/100 bé gái sinh ra sống.
Cục Thống kê nhận định, quy mô dân số của Việt Nam năm 2025 tiếp tục tăng nhưng tốc độ tăng có xu hướng chậm lại. Mức sinh và mức chết tăng nhẹ so với năm trước; tuy nhiên trong xu thế dài hạn (5-10 năm) thì mức sinh vẫn có xu hướng giảm trong khi mức chết duy trì ở mức thấp, dao động quanh 6‰. Mặc dù Việt Nam hiện đang trong giai đoạn “cơ cấu dân số vàng”, với dân số trong độ tuổi lao động (15-59 tuổi) chiếm gần 63% tổng dân số, song quá trình già hóa dân số và tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn là những thách thức lớn trong thời gian tới.
Mới đây, ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, các đại biểu Quốc hội chính thức thông qua Luật Dân số. Luật gồm 8 chương, 30 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Luật Dân số chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang dân số và phát triển. Những nội dung liên quan đến dân số và phát triển đã được thể hiện trong việc hướng tới giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu dân số, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số và đặt trong mối quan hệ tác động qua lại với phát triển kinh tế-xã hội của cả đất nước và từng địa phương...
Đáng chú ý, Luật có nhiều quy định mới so với Pháp lệnh Dân số, trong đó có các biện pháp duy trì mức sinh thay thế. Cụ thể như, trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 7 tháng, lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con; hỗ trợ tài chính khi sinh con đối với: Phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ ở tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức sinh thay thế; phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi. Ưu tiên mua, thuê mua hoặc thuê nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở đối với người có từ 2 con đẻ trở lên..
Ngoài ra, Luật mới cũng bổ sung các quy định về giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh. Cụ thể, luật cấm lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức; cấm thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi, trừ trường hợp do Bộ trưởng Y tế quy định để phục vụ chẩn đoán và điều trị các bệnh liên quan đến giới tính. Luật cũng khuyến khích đưa nội dung không trọng nam hơn nữ, không lựa chọn giới tính khi sinh vào hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư.
Luật cũng bổ sung các quy định về thích ứng với già hóa dân số. Trong đó, chủ động chuẩn bị cho tuổi già như chuẩn bị về sức khỏe, tài chính, tâm lý; tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế; tham gia học tập, nâng cao kiến thức, kỹ năng để duy trì sức khỏe thể chất, tinh thần và chức năng xã hội; tham gia các hoạt động hỗ trợ chăm sóc người cao tuổi…
https://nhandan.vn/dan-so-trung-binh-cua-viet-nam-nam-2025-dat-1023-trieu-nguoi-post934760.html