 |
| Chất lượng giọng ca, kỹ thuật đàn và sự phối hợp giữa các nghệ sĩ quyết định chất lượng chương trình Ca Huế. |
Chất lượng nghệ thuật là yếu tố cốt lõi
Võ Thị Như Quỳnh đến với Ca Huế từ những lớp học ngắn hạn, sau đó tham gia biểu diễn tại các nhà hàng và trên sông Hương. Chuyên môn nhạc cụ dân tộc, cùng quá trình hoạt động nghệ thuật tại Nhà hát Nghệ thuật truyền thống Cung đình Huế, giúp chị có thêm góc nhìn từ cả thực hành biểu diễn lẫn hoạt động chuyên môn.
Nhận xét về đội ngũ hiện nay, Như Quỳnh cho rằng: “Bên cạnh những NSƯT, những nghệ sĩ gạo cội đã am hiểu về Ca Huế vẫn còn rất nhiều nghệ sĩ trẻ đang hoạt động Ca Huế nhưng chưa nắm được nhiều bài bản, chưa thể hiện đúng nội dung và cảm xúc của từng làn điệu”. Từ kinh nghiệm biểu diễn, nữ nghệ sĩ cho rằng người làm nghề cần hiểu rõ đặc trưng của từng bài bản để có cách thể hiện phù hợp. “Về ca, người nghệ sĩ phải hát rõ lời, chú ý luyến láy tinh tế và giữ đúng nhịp phách. Về đàn, ngoài việc sử dụng nhạc cụ thành thạo, cần biết phối hợp hài hòa với người ca. Một chương trình hay còn phụ thuộc vào phong cách biểu diễn và khả năng truyền tải cảm xúc đến người nghe”, Như Quỳnh chia sẻ.
Hiện thành phố có 9 doanh nghiệp kinh doanh Ca Huế. Theo ông Nguyễn Thiên Bình, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Huế, sự cạnh tranh giữa các đầu mối tổ chức đã xuất hiện những biểu hiện thiếu lành mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng chương trình. “Một số chương trình biểu diễn của các doanh nghiệp hiện nay đã bảo đảm số lượng người, nội dung chương trình. Tuy nhiên, do nhiều đầu mối tham gia tổ chức hoạt động Ca Huế nên xuất hiện tình trạng hạ giá các suất diễn, chương trình bị cắt xén, thay thế nghệ sĩ chưa được thẩm định theo chương trình biểu diễn, dẫn đến chất lượng chương trình Ca Huế không cao”, ông Bình cho biết.
Đào tạo và chuẩn hóa hoạt động biểu diễn
Ông Nguyễn Văn Mãi, Hiệu trưởng Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật Huế cho biết: “Trong đào tạo nghệ thuật truyền thống, nhà trường xác định việc trang bị kỹ năng chuyên môn phải gắn với khả năng thực hành của người học. Bên cạnh chương trình học, việc tổ chức giao lưu, thực hành và tiếp xúc với nghệ nhân, nghệ sĩ có kinh nghiệm cũng rất cần thiết. Qua đó, học sinh hiểu hơn về đặc trưng của loại hình nghệ thuật mình theo đuổi và có thêm kinh nghiệm khi bước vào môi trường biểu diễn thực tế”.
Cùng với đào tạo chính quy, việc bồi dưỡng đội ngũ đang trực tiếp biểu diễn cũng cần được duy trì. Đây cũng là yêu cầu được đặt ra trong việc chuẩn bị lực lượng kế cận cho hoạt động Ca Huế.
Theo Quyết định số 104/2025/QĐ-UBND ngày 15/10/2025 của UBND thành phố Huế về ban hành Quy chế quản lý và tổ chức hoạt động biểu diễn Ca Huế trên địa bàn thành phố, chương trình phải bảo đảm tính đặc trưng, có kết cấu hợp lý giữa ca, đàn và phần giới thiệu; lựa chọn bài bản phù hợp với từng nhóm khán giả nhưng vẫn giữ được bản sắc nghệ thuật.
Ông Nguyễn Thiên Bình cho biết, bên cạnh việc thẩm định nội dung chương trình, Sở sẽ chú trọng tập huấn các bài bản Ca Huế, phổ biến quy định và những hành vi vi phạm trong hoạt động biểu diễn. Việc xây dựng tiêu chí đánh giá cũng được đặt ra với sự tham gia của nghệ nhân, nghệ sĩ, chuyên gia và các đơn vị tổ chức. “Việc đánh giá hiệu quả quản lý không chỉ dựa trên số lượt kiểm tra mà cần theo dõi sự chuyển biến thực tế, như mức độ giảm phản ánh, tình trạng tái phạm, chất lượng chương trình và sự hài lòng của khán giả. Qua đó, gắn trách nhiệm của doanh nghiệp, nghệ sĩ và chủ phương tiện với chất lượng chung của sản phẩm Ca Huế”, ông Bình nhấn mạnh.