 |
| Khách tham quan Bảo tàng Lịch sử TP. Huế ở địa chỉ 268 Điện Biên Phủ, phường Thuận Hóa. Ảnh: BTLS |
Lưu giữ hơn 33.000 tài liệu, hiện vật
Theo thống kê, Bảo tàng Lịch sử TP. Huế hiện có hơn 33.000 tài liệu, hiện vật với các chất liệu như kim loại, sành sứ, gốm, mộc, vải, giấy, đá, da, nhựa, bông, sợi, phim, ảnh tư liệu... Trong đó có hiện vật được xếp hạng Bảo vật Quốc gia. Hệ thống hiện vật này được đánh giá có giá trị quan trọng đối với lịch sử văn hóa của địa phương, được tích lũy qua các thời kỳ chuyển giao và trong quá trình phát triển của Bảo tàng.
Cuối năm 2024, Bảo tàng được dời về trụ sở 268 Điện Biên Phủ nhưng cơ sở vật chất nơi này chưa đáp ứng không gian tổ chức trưng bày hiện vật cố định lẫn chuyên đề.
Sau một thời gian hoạt động “cầm chừng” và chưa kịp tính toán cho phương án lâu dài, Bảo tàng Lịch sử TP. Huế được chỉ định di dời, bố trí đến địa chỉ mới là khu nhà đất 24 Tố Hữu (phường Vỹ Dạ).
Diện tích địa điểm mới này rộng gần 20.000m2 (một phần sẽ bố trí cho Thư viện TP. Huế). Dự kiến sau khi tiếp nhận, Bảo tàng Lịch sử TP. Huế sẽ thiết lập các khu vực chức năng như khu trưng bày ngoài trời phục vụ trưng bày hiện vật lớn; khu trưng bày trong nhà với các chủ đề về lịch sử tự nhiên, quá trình hình thành đô thị Huế, các giai đoạn kháng chiến; cùng với đó là khu vực trải nghiệm - dịch vụ, kho lưu trữ, không gian làm việc chuyên môn và tầng hầm để xe.
Ông Nguyễn Đức Lộc, Giám đốc Bảo tàng Lịch sử TP. Huế cho biết, qua khảo sát và tiếp nhận địa điểm mới, đơn vị vừa mừng nhưng cũng vừa lo. Mừng là vì có trụ sở mới với cơ sở vật chất tốt hơn, diện tích đủ lớn và phù hợp với các nội dung trưng bày của Bảo tàng. Hệ thống kho cơ sở cũng đảm bảo an toàn cho tài liệu, hiện vật. Nhưng muốn tổ chức trưng bày của Bảo tàng hoàn chỉnh, phát huy tính lịch sử và khoa học thì phải cải tạo không gian nội, ngoại thất của tòa nhà.
“Đơn vị đã sẵn sàng cho việc di dời trong thời gian tới. Tuy nhiên, quá trình này cũng đối mặt rất nhiều khó khăn, nhất là công tác đóng gói hơn 33.000 hiện vật, tài liệu với đủ loại chất liệu mà Bảo tàng đang sở hữu”, ông Lộc cho hay.
Lên phương án đề cương trưng bày ở nơi mới
Để chuẩn bị cho đợt di dời này, Bảo tàng Lịch sử TP. Huế đang khởi động kế hoạch và rà soát lại toàn bộ phương án di chuyển của trước đây, có thay đổi và bổ sung các điều khoản, phương án thực hiện để tăng tính an toàn cho toàn bộ tài liệu, hiện vật. Đặc biệt là nhóm hiện vật lâu năm, độ liên kết yếu và dễ bị tác động bởi ngoại lực và chú trọng công tác bảo quản, đóng gói của 2 Bảo vật Quốc gia thuộc nền văn hóa Chăm Pa.
Với những hiện vật thể khối lớn như xe tăng, máy bay…, Bảo tàng sẽ đề xuất với các cơ quan thẩm quyền cho phép cơ quan chuyên môn đặc thù am hiểu về các phương tiện này xây dựng phương án bảo quản trước khi di chuyển về địa điểm mới 24 Tố Hữu. Bởi trước đó, những hiện vật này đã xuống cấp nghiêm trọng và từ khi được tháo rời để di chuyển vào cuối năm 2022 đến nay, nhóm hiện vật này đã bị rỉ sét, rơi rụng một số bộ phận.
Ngoài tính toán phương án di dời kỹ lưỡng, Bảo tàng Lịch sử TP. Huế cũng sẽ lên phương án đầu tư xây dựng hệ thống bục nâng, mái che để bảo quản an toàn cho hiện vật khi về nơi mới.
Theo ông Nguyễn Đức Lộc, song song với công việc chuẩn bị di dời, đơn vị đang khởi động công tác nghiên cứu và xây dựng đề cương trưng bày, sưu tầm hoàn chỉnh của Bảo tàng tại địa điểm mới. Việc này phải được thực hiện chặt chẽ, phù hợp với quy mô của Bảo tàng đại diện cho thiết chế văn hóa của TP. Huế - một đô thị văn hóa di sản.
“Quá trình này chúng tôi chú trọng đến phương thức vận hành và hoạt động đảm bảo tiêu chí Bảo tàng luôn hướng đến cộng đồng và vì cộng đồng, phù hợp với nhu cầu hưởng thụ văn hóa của công chúng và khách tham quan khi đến Huế”, ông Lộc nói.