Câu chuyện bắt đầu bằng những dòng hồi ức vấn vít của một thiếu nữ da trắng kể về mối tình đầu tiên của mình lúc vừa tròn 15 tuổi. Ngay từ cái nhìn đầu tiên, trên con phà qua sông Mê Kông, hình ảnh cô gái Pháp, dáng vẻ phớt đời với đôi môi đỏ thẫm nhìn về phía dòng sông xa xăm đã làm trái tim người đàn ông Trung Hoa lớn tuổi phải run rẩy. Chỉ qua cái nhìn, vài lời thoại hiếm hoi, sự chờ đợi vừa dai dẳng vừa kênh kiệu, cuối cùng, cô cũng đã “thuộc” về anh ta.
Bỏ lại đô thị Sài Gòn náo nhiệt sau cánh cửa chớp. Trong căn hộ độc thân của người tình, cô gái Pháp và người đàn ông hơn mình 12 tuổi chìm ngập trong không gian say đắm của tình yêu. Hai người trò chuyện, tắm cùng nhau, tưới cây cảnh… Không gian đậm đặc, im ắng trong căn hộ lặp đi lặp lại nhiều lần trong cuốn tiểu thuyết của Marguerite Duras.
Thế nhưng, người đàn ông của cô lại cam chịu, yếu đuối với cuộc hôn nhân sắp đặt của người bố. Cô gái lên tàu trở về Pháp với nỗi đau ám ảnh. Người tình không đến, cô gái từ kiêu bạc chuyển sang giận dữ rồi bật khóc. Cô ném chiếc nhẫn như muốn rũ bỏ nhưng nỗi ám ảnh càng dâng trào. Ở phía xa, tại một góc khuất, chiếc ô tô quen thuộc của người đàn ông Trung Hoa im lìm hướng về phía con tàu. Nước mắt anh chảy dài trên gò má…
Kết thúc cuốn tiểu thuyết “Người tình”, cô gái 15 tuổi ngày nào đã trở thành một nhà văn đến tuổi “gần đất xa trời”, vào một ngày, cô nhận được cú điện thoại của người tình năm xưa. Anh nói, anh đã đến tiễn cô. “Và rồi anh không còn biết nói gì với cô nữa. Và rồi anh đã nói… rằng mọi sự vẫn như trước, rằng anh yêu cô, rằng anh không bao giờ có thể ngừng yêu cô được, rằng anh sẽ yêu cô cho đến chết”.
“Mẹ đẻ” của “Người tình” (tựa gốc: L’Amant) là Marguerite Duras (4/4/1914 – 3/3/1996) - nữ văn sĩ nổi tiếng của Pháp. Bà sinh ra tại Gia Định, Sài Gòn. Bố của bà sau khi bị ốm đã quay về Pháp và mất, để lại vợ cùng ba đứa con sống trong cảnh nghèo túng. Cuộc sống khó khăn này đã ảnh hưởng nhiều đến các tác phẩm của Marguerite như: Đập ngăn Thái Bình Dương, Người tình, Người tình Hoa bắc… Sau khi ra đời, nhiều người quả quyết cuốn tiểu thuyết mang dáng dấp tự truyện của Marguerite dựa trên mối tình có thật của bà trong nhưng năm tháng sống tại Việt Nam. Đó là một chuyện tình gắn liền với ký ức thời thiếu nữ của bà. Trên chuyến phà trên dòng Mê Kông nối liền Sa Đéc với Vĩnh Long, Marguerite đã gặp người tình của mình - công tử Huỳnh Thủy Lê… Những “lời đồn” về cuộc tình có thật của nữ văn sĩ càng tăng thêm độ “hot” của “Người tình”. Cuốn sách đoạt giải thưởng văn học Goncourt năm 1984 và cũng là cuốn tiểu thuyết bán chạy nhất của bà với hơn 2 triệu bản bán ra tại Pháp và được dịch, xuất bản tại 36 quốc gia.
Đọc cuốn tiểu thuyết của nhà văn Marguerite, người đọc không thể không dùng từ “ám ảnh”. Không chỉ ám ảnh bởi những đoạn văn tràn ngập cảm xúc yêu đương, tiểu thuyết còn ám ảnh về những bức tranh đời sống được tái hiện sống động, sắc nét qua những câu văn trống trải, mở rộng sự suy tưởng. Chính hình ảnh thiếu nữ Pháp trên chuyến phà qua sông Mê Kông lúc trời sáng đã làm bao trái tim thổn thức khi xem bộ phim cùng tên của đạo diễn Jean Jacques Annaud. Nữ diễn viên “nhí” Jean March và tài tử điện ảnh Hồng Kông Lương Gia Huy thủ vai chính cũng gặt hái được thành công vang dội từ bộ phim này.
Lý Hạnh (giới thiệu)