Trong các món đặc sản của người Huế thì có lẽ món ăn dễ dàng thích nghi nhất mà người giàu cũng thèm, người nghèo cũng mê, đó là các món mắm.

Dưới làn sương mỏng manh, lững lờ trôi trên những triền núi A Lưới buổi sáng sớm, tôi theo chân bà con xã Trung Sơn về sân làng để dự một lễ hội đặc biệt - lễ hội A Pier (lễ hội xuống giống cây trồng). Không gian rộn ràng trong âm thanh của cồng chiêng và những gùi lễ vật thơm lừng lúa nếp mới. Đó là ngày người Pa Cô đánh thức đất trời và gửi gắm ước vọng về một mùa màng bội thu.

Khi những cơn mưa phùn báo hiệu Tết Nguyên đán đang cận kề cũng là lúc nhà nhà ở làng tôi tháo chiếc bồ được treo bên hông nhà xuống. Mưa nắng xen kẽ chẳng thể nào phơi ngoài trời được, chiếc bồ và chiếc sề sẽ là vật dụng không thể thiếu để tạo nên những mẻ bột sắn dây trắng tinh, thơm lừng.

Lâu ngày rồi tôi mới lại được ăn cháo đậu xanh, những hạt đậu mềm tan, thơm lựng. Thì ra hè đã vào những ngày cuối, hạt đậu cũng đã được gấp rút thu hoạch để tránh những cơn mưa báo hiệu thu sang.

Ai đã sinh ra, lớn lên trên dải đất miền Trung yêu dấu và từng được đi đây, đi đó, được thưởng thức những bữa cơm gạo nàng Hương, lúa tám, hồng ngự của miền Nam thơm lựng với các món ăn thịnh soạn ở nhà hàng, thì cũng khó mà quên được bữa cơm thường của quê nhà “cơm gạo ba trăng với cá rô chiên”.