Ngày 30/9, trong khuôn khổ “Đối thoại châu Á-Thái Bình Dương về di sản và tính xác thực” diễn ra tại Hà Nội, phiên bàn tròn quy tụ các Đại sứ, Trưởng phái đoàn và nhà ngoại giao cấp cao đại diện cho các quốc gia thành viên UNESCO, đóng vai trò cầu nối chiến lược nhằm định hình cách tiếp cận hiện đại về bảo tồn di sản thế giới.

Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam xác định văn hóa vừa là nền tảng, vừa là nguồn lực nội sinh và động lực phát triển. Với các xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) phía tây thành phố Huế, tinh thần ấy mở ra hướng đi mới: gìn giữ bản sắc không chỉ để bảo tồn di sản, mà còn biến những giá trị đặc sắc của đồng bào thành nguồn lực tạo sinh kế và phát triển bền vững.

Sáng 30/9, Sở Khoa học và Công nghệ tổ chức họp Hội đồng xét đặt hàng thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách Nhà nước TP. Huế: "Xây dựng mô hình phát triển chuỗi giá trị sản phẩm bún Vân Cù gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản làng nghề" do UBND phường Kim Trà làm chủ nhiệm đề tài.

Điện Kính Thiên thuộc Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) được khởi công phục dựng ngày 29/9 là kết quả của quá trình nghiên cứu khoa học lâu dài, với sự hợp tác, hỗ trợ, giám sát chặt chẽ của UNESCO. Đây là hình mẫu trong hợp tác giữa UNESCO và Việt Nam; đáp ứng nguyện vọng của đông đảo Nhân dân và phát huy giá trị trong tuyên truyền, quảng bá, giáo dục di sản, phát triển công nghiệp văn hóa...

Sau câu chuyện tài nguyên, điểm nghẽn và những mô hình tự tìm đường ra thị trường, bài toán của Huế giờ đây nằm ở khả năng tổ chức các nguồn lực thành một hệ thống. Việc thành phố đề xuất một cơ chế đặc thù cho đô thị di sản quốc gia không chỉ bổ sung nguồn lực tài chính, tháo gỡ vướng mắc, mà còn kiến tạo một khung thể chế vượt trội, giúp chuyển hóa có hệ thống giá trị di sản, văn hóa, sinh thái, cảnh quan… thành động lực phát triển bền vững.

Chỉ mất chưa đến 30 giây để mua vé tham quan, dùng điện thoại chạm vào một trạm NFC để tìm hiểu về di tích hay quét mã QR để nghe thuyết minh điện tử… hành trình khám phá di sản Huế đang có thêm những cách tiếp cận mới.

Không chỉ cung cấp dịch vụ lưu trú, chị Đinh Thị Phương Thy (SN 1991, phường Kim Long) đưa du khách đến gần hơn với văn hóa bản địa bằng những trải nghiệm đời thường như làm nón, làm bánh, nấu cơm Huế, ướp trà sen... Từ một homestay nhỏ, chị từng bước xây dựng mô hình kết nối du khách với cộng đồng, tạo thêm việc làm và thu nhập cho lao động địa phương. Dự án “O Thy - Heritage Hub, hệ sinh thái kết nối trải nghiệm di sản Huế” của chị Phương Thy đoạt giải Nhì Cuộc thi “Phụ nữ khởi nghiệp - Hành trình chuyển đổi số” năm 2026.

Với các cộng đồng dân tộc thiểu số, chuyển đổi số là cơ hội để lan tỏa những giá trị văn hóa từ không gian làng bản đến với xã hội rộng lớn. Tuy nhiên, quá trình này cũng đang đặt ra nhiều thách thức liên quan đến quyền văn hóa và nguy cơ thương mại hóa di sản.

Trong hành trình khẳng định tầm vóc đô thị di sản đặc trưng, trung tâm văn hóa - du lịch lớn của cả nước và Đông Nam Á vào năm 2030, công tác đối ngoại; đặc biệt ngoại giao văn hóa (NGVH) trở thành “nhịp cầu” chiến lược. Đồng chí Trần Hữu Thùy Giang, Phó Chủ tịch UBND TP. Huế thông tin về việc biến “sức mạnh mềm” văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) bền vững.

Bên cạnh việc hướng tới được UNESCO ghi danh trong tương lai, Lễ hội điện Huệ Nam (hay còn gọi là điện Hòn Chén) đang được nhìn nhận như một sản phẩm du lịch tâm linh. Cùng với việc giữ nguyên vẹn giá trị cốt lõi, lễ hội hướng đến lấy chiều sâu văn hóa để hút du khách, tránh thương mại hóa cực đoan làm nghèo bản sắc di sản.