 |
| Người tiêu dùng mua sắm tại siêu thị ở Millbrae, bang California, Mỹ. (Nguồn: THX/TTXVN) |
Một năm về trước, cộng đồng doanh nghiệp Mỹ, đặc biệt là các giám đốc điều hành, từng đặt nhiều kỳ vọng vào viễn cảnh thuế suất thấp và môi trường kinh doanh thuận lợi dưới thời Tổng thống Donald Trump.
Tuy nhiên, thực tế đã diễn ra với nhiều biến động sau sự kiện "Ngày Giải phóng," khi thị trường sụt giảm, sự bất định gia tăng và mối lo ngại về chi phí sinh hoạt trở nên gay gắt.
Đồng thời, thị trường lao động cũng phát đi tín hiệu suy yếu do các hạn chế nhập cư kìm hãm đà tăng trưởng của lực lượng lao động. Dẫu vậy, nền kinh tế số một thế giới vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kinh ngạc.
Khi năm 2025 dần khép lại, thị trường đã ghi nhận mức tăng trưởng hơn 15%, cùng với đó là con số GDP quý 3 tăng 4,3% đầy ấn tượng.
Hướng tới năm 2026, giới quan sát có cơ sở để giữ vững tâm lý lạc quan dựa trên những động lực cụ thể từ chính sách và thị trường.
Động lực đầu tiên đến từ sự cải thiện trong sức mua của người tiêu dùng.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent dự báo người dân Mỹ sẽ nhận được khoản hoàn thuế lên tới 150 tỷ USD vào đầu năm tới nhờ đạo luật ngân sách được thông qua mùa Hè vừa qua. Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) kỳ vọng chính sách này sẽ kích cầu tiêu dùng và gia tăng nguồn cung lao động.
Thứ hai là những ưu đãi dành cho khối doanh nghiệp. Quy định cho phép các công ty khấu trừ 100% chi phí mua sắm thiết bị ngay trong năm giải ngân được đánh giá là một cú hích quan trọng.
Tương tự như tác động tích cực của đạo luật thuế năm 2017 đối với đầu tư và GDP, quy định mới này được kỳ vọng sẽ xóa bỏ sự không chắc chắn trước đây, từ đó thúc đẩy mạnh mẽ chi tiêu vốn và tăng trưởng kinh tế trong năm tới.
Thứ ba là môi trường lãi suất và năng lượng thuận lợi hơn. Về chính sách tiền tệ, dù các bước đi tiếp theo của Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Jerome Powell vấn còn để ngỏ, nhưng người kế nhiệm ông vào tháng Năm tới nhiều khả năng sẽ thực hiện cắt giảm lãi suất, kết hợp với việc gia tăng mua trái phiếu kho bạc để nới lỏng tín dụng.
Thứ tư, CBO dự báo các chính sách thuế khuyến khích sản xuất dầu khí sẽ giúp gia tăng nguồn cung, qua đó có thể kéo giảm chi phí năng lượng và đóng góp tích cực vào tăng trưởng GDP.
Thứ năm là tính ổn định hơn của chính sách thương mại. Sau những cú sốc và sự bất định từ các mức thuế quan cao được công bố hồi tháng Tư - yếu tố từng góp phần đẩy lạm phát lên cao - các thỏa thuận thương mại đang bắt đầu có hiệu lực và các vấn đề pháp lý dần được giải quyết. Sự rõ ràng trong chính sách thuế quan được kỳ vọng sẽ giúp doanh nghiệp định hình kế hoạch kinh doanh tốt hơn.
Tuy nhiên, kinh tế Mỹ vẫn đối mặt với những rủi ro. Các biện pháp kích thích đồng loạt từ hoàn thuế, cắt giảm lãi suất đến chi tiêu công có nguy cơ tạo ra sự hưng phấn nhất thời và đẩy lạm phát quay trở lại.
Điều này không chỉ gây áp lực lên các hộ gia đình mà còn thách thức uy tín kiểm soát lạm phát của Fed, đồng thời vấn đề nợ công gia tăng sẽ là gánh nặng đẩy lãi suất dài hạn lên cao, tác động tiêu cực đến chi tiêu trong tương lai./.