 |
| Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington, D.C. (Ảnh: THX/TTXVN) |
Các cơ quan liên bang đã phải ngừng hoạt động kể từ khi Quốc hội Mỹ không phê duyệt ngân sách sau ngày 30/9. Như vậy, tình trạng đóng cửa chính phủ ở Mỹ đã kéo dài 39 ngày, thậm chí bước sang ngày thứ 40 bởi Quốc hội Mỹ không nhóm họp trong những ngày cuối tuần.
Việc đóng cửa chính phủ khiến hàng triệu người lao động không được nhận lương, giao thông đình trệ, thiếu hụt thực phẩm. Quyền đi lại, công tác, thăm thân của người dân Mỹ cũng bị ảnh hưởng khi 10% số chuyến bay nội địa bị cắt giảm từ hôm 7/11, với lý do “không có tiền trả lương cho nhân viên sân bay và kiểm soát không lưu”. Hơn 60.000 nhân viên kiểm soát không lưu và nhân viên Cục An ninh vận tải đang phải làm việc không lương. Giám đốc Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) Bryan Bedford thông báo việc cắt giảm được áp dụng tại 40 chặng bay đông đúc trên toàn lãnh thổ Xứ Cờ hoa.
Theo dịch vụ theo dõi bay FlightAware, hơn 10.000 chuyến bay bị hủy, hoãn vào cuối tuần trước. Cuối tháng 10, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson cho biết, 5% số chuyến bay bị hủy, hoãn là do thiếu hụt nhân sự, nhưng con số này hiện tăng lên hơn 50%.
Các chương trình phúc lợi xã hội cũng bị tác động, khiến hàng chục triệu người đang nhận trợ cấp lương thực phải đối mặt nguy cơ “đứt bữa”. Theo quy định, Chương trình hỗ trợ dinh dưỡng bổ sung (SNAP) của Mỹ mỗi tháng hỗ trợ lương thực cho những người có thu nhập dưới 130% mức nghèo liên bang, hiện là 42 triệu người, với mức trợ cấp 298 USD/người/tháng. Đây là chính sách thiết thực và có ý nghĩa dành cho những người có hoàn cảnh khó khăn, thu nhập thấp.
Tuy nhiên, việc đóng cửa chính phủ kéo dài khiến những đối tượng khó khăn này lâm vào cảnh không có tiền mua thực phẩm hằng ngày. Không đồng tình với những hệ lụy nêu trên, Thẩm phán John McConnell tại bang Rhode Island đã ra phán quyết yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump phải chi trả đầy đủ trợ cấp lương thực cho 42 triệu người thuộc diện này. Ông McConnell cũng kiên quyết ngăn chặn kế hoạch của Nhà Trắng dự định chỉ cung cấp một phần trợ cấp với lý do chính phủ đóng cửa.
Tuy nhiên, ngay sau phán quyết của Thẩm phán McConnell, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đệ đơn kháng cáo, đồng thời đổ lỗi cho các nghị sĩ đảng Dân chủ tại Thượng viện là nguyên nhân trực tiếp khiến chương trình trợ cấp lương thực bị đình trệ. Họ đưa ra bằng chứng việc các thượng nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ đã có tới 14 lần bác bỏ dự luật ngân sách tạm thời do đảng Cộng hòa đệ trình nhằm chấm dứt tình trạng đóng cửa chính phủ.
Thẩm phán McConnell không chấp nhận lý lẽ đó, tuyên bố không thể để mâu thuẫn giữa hai phe Dân chủ và Cộng hòa làm ảnh hưởng tới 42 triệu người có hoàn cảnh khó khăn. Dù chính phủ đã đóng cửa gần 40 ngày, nhưng cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đều cương quyết không nhượng bộ trong vấn đề mấu chốt gây mâu thuẫn giữa hai bên là gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế cho 24 triệu người dân Mỹ. Phe Dân chủ tuyên bố chỉ bỏ phiếu chấm dứt tình trạng đóng cửa chính phủ khi đảng Cộng hòa cam kết gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế vốn sắp hết hạn, giúp hàng chục triệu người dân Mỹ có thể chi trả cho chăm sóc sức khỏe.
Ở chiều ngược lại, phe Cộng hòa khẳng định chỉ giải quyết vấn đề trợ cấp bảo hiểm y tế sau khi đảng Dân chủ bỏ phiếu thông qua dự luật ngân sách tạm thời giúp mở cửa chính phủ. Một số nghị sĩ của đảng Dân chủ đang tận dụng chiến thắng áp đảo trong các cuộc bầu cử cấp bang tại New Jersey, New York và Virginia hôm 4/11 làm “con bài mặc cả” để kêu gọi đảng Cộng hòa ngồi lại đàm phán. Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer dù vẫn khăng khăng không nhượng bộ, nhưng cũng kêu gọi Tổng thống Donald Trump đối thoại.