 |
|
Cảnh báo mạng xã hội làm suy giảm nhận thức ở trẻ em (ảnh minh họa)
|
Nhóm nghiên cứu phân tích dữ liệu của 6.554 trẻ trong khuôn khổ dự án Phát triển Nhận thức và Não bộ Thanh thiếu niên (ABCD) - một chương trình theo dõi dài hạn gồm 21 trung tâm nghiên cứu tại Mỹ, giám sát sự phát triển não, hành vi và khả năng tư duy của hơn 11.000 trẻ từ cuối tuổi thơ đến khi trưởng thành.
Kết quả cho thấy có ba nhóm hành vi sử dụng mạng xã hội rõ rệt: 57,6% gần như không sử dụng hoặc sử dụng rất ít; 36,6% dùng ở mức thấp nhưng tăng dần theo thời gian; 5,8% có mức sử dụng cao và tiếp tục tăng nhanh.
Trẻ thuộc nhóm dùng mạng xã hội nhiều nhất đạt điểm thấp nhất trong hầu hết các bài kiểm tra nhận thức, đặc biệt ở kỹ năng ngôn ngữ và trí nhớ. Ngược lại, nhóm ít hoặc không sử dụng có điểm số cao nhất.
Theo nhóm nghiên cứu, trung bình trẻ ở độ tuổi tiền thiếu niên dành khoảng 5,5 giờ mỗi ngày cho các hoạt động trên màn hình ngoài học tập, trong đó phần lớn là trên mạng xã hội - bao gồm đăng tải nội dung, xem bài đăng và tương tác trực tuyến.
Khác với việc xem tivi hay video thụ động, mạng xã hội đòi hỏi trẻ liên tục tương tác, "cuộn" xem, phản hồi thông báo và đưa ra quyết định, khiến các vùng não xử lý thông tin và điều khiển hành vi phải hoạt động liên tục. Chính sự kích thích kéo dài này có thể làm suy giảm khả năng tập trung và xử lý ngôn ngữ.
Các nhà khoa học lưu ý rằng nghiên cứu chỉ mang tính quan sát, cho thấy mối liên hệ chứ chưa khẳng định quan hệ nhân quả. Tuy nhiên, kết quả này củng cố thêm những lo ngại về tác động của mạng xã hội đối với sự phát triển trí tuệ ở trẻ nhỏ và đặt ra nhu cầu xem xét siết chặt độ tuổi truy cập trên các nền tảng mạng xã hội.
Tiến sĩ Jason M. Nagata, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết cần thêm các nghiên cứu sâu hơn để xác định cơ chế khiến việc dùng mạng xã hội làm giảm hiệu suất nhận thức, cũng như đánh giá ảnh hưởng cụ thể của từng nền tảng.