Vấn đề này ngày càng gây lo ngại không chỉ trong phạm vi gia đình mà còn ở cấp độ xã hội, khi câu chuyện quản lý “giờ màn hình” (screentime) của thanh, thiếu niên được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với sức khỏe cộng đồng.
Camille, 47 tuổi, mẹ của một bé gái sắp 15 tuổi, cho biết bà luôn trong tình trạng “cảnh giác thường trực”. Dù đã thiết lập giới hạn chỉ cho phép con sử dụng WhatsApp và Snapchat 2 giờ mỗi ngày, đồng thời cài đặt chế độ tự động tắt máy từ 23h00 đến sáng hôm sau, con gái bà vẫn tìm cách “vượt rào”.
Có lần, em giả vờ quên mật khẩu để xóa bỏ toàn bộ giới hạn được cài đặt, dẫn đến việc thức trắng đêm với chiếc điện thoại trong tay. Bà chia sẻ: “Hôm sau, tôi phát hiện ngay vì thấy con thiếu ngủ. Từ đó, tôi phải thay đổi mật khẩu thường xuyên”.
Trường hợp của Camille không phải là cá biệt. Trên các diễn đàn trực tuyến như Reddit, nhiều phụ huynh thừa nhận “bó tay” trước sự tinh quái của con trẻ. Một bà mẹ cho biết con trai bà có thể sử dụng điện thoại cả ngày lẫn đêm dù đã cài đặt giới hạn, khiến bà phải cầu cứu cộng đồng mạng tìm giải pháp kỹ thuật chặn triệt để hơn.
Simon, 45 tuổi, kể lại rằng cậu con trai 15 tuổi của ông đã tìm ra “nhiều chiến lược vượt rào” chỉ trong vòng 2 năm. Ngoài việc thử mọi loại mật mã, từ ngày sinh đến dãy số quen thuộc, cậu bé thậm chí dựng tình huống để cha buộc phải cung cấp mật khẩu. Đáng chú ý, con trai ông còn lén mua một chiếc iPhone cũ giá 30 euro (khoảng 33 USD) trên mạng, lắp SIM để sử dụng song song.
Không chỉ tự xoay xở, các trẻ vị thành niên Pháp còn chia sẻ công khai “mẹo vặt” trên mạng xã hội. Một số video lan truyền trên TikTok hướng dẫn cách thay đổi ngày sinh để vượt qua giới hạn tuổi tối thiểu, vốn được áp dụng nhằm hạn chế quyền truy cập của người dưới 13 tuổi hoặc giới hạn tính năng với người chưa đủ 18 tuổi.
Những tình huống này cho thấy khoảng cách công nghệ ngày càng lớn giữa phụ huynh và con cái. Nhiều cha mẹ vốn ít am hiểu kỹ thuật, trong khi thế hệ trẻ lại lớn lên cùng điện thoại thông minh và mạng xã hội, nhanh chóng nắm bắt mọi kẽ hở để khai thác.
Từ phạm vi gia đình, vấn đề đã lan rộng ra toàn xã hội. Một báo cáo của Quốc hội Pháp mới đây đề xuất biện pháp mạnh tay: cấm hoàn toàn trẻ em dưới 15 tuổi sử dụng mạng xã hội và áp dụng “giờ giới nghiêm kỹ thuật số” cho lứa tuổi 15 – 18. Theo các chuyên gia y tế, điều này nhằm ngăn ngừa hệ lụy về sức khỏe tâm thần, giấc ngủ và khả năng tập trung của thanh thiếu niên, vốn đang bị ảnh hưởng rõ rệt bởi việc tiếp xúc quá mức với màn hình.
Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là liệu các công cụ kiểm soát kỹ thuật và quy định pháp lý có đủ sức đối phó với sự sáng tạo của thế hệ trẻ trong môi trường số. Khi trẻ vị thành niên luôn tìm ra cách lách luật, “cuộc chiến” này không chỉ là bài toán trong từng gia đình mà còn là thách thức lớn cho toàn xã hội trong việc cân bằng giữa công nghệ, giáo dục và sức khỏe thế hệ tương lai./.