Điểm khai thác titan của Công ty CP Khoáng sản Thừa Thiên Huế tại xã Quảng Công
Nguy cơ trong mùa mưa bão
Đường ven biển Quảng Công - Quảng Ngạn thuộc Dự án (DA) hạ tầng kỹ thuật khu TĐC vùng sạt lở ven biển xã Quảng Công được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 130/QĐ-UBND ngày 17/1/2014, do Ban quản lý DA đầu tư xây dựng khu vực huyện Quảng Điền làm chủ đầu tư (CĐT). Đến nay, công trình đã hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Song song với việc triển khai thi công tuyến đường này, từ năm 2016, Công ty CP Khoáng sản Thừa Thiên Huế cũng được Bộ TN&MT cấp giấy phép khai thác khoáng sản dọc theo tuyến đường với độ sâu khai thác 25m. Trong quá trình thi công cũng như khi hoàn thiện đưa vào sử dụng, việc khai thác khoáng sản titan của đơn vị này gây nguy cơ sạt lở, ảnh hưởng đến chất lượng công trình đường ven biển, nhất là trong mùa mưa bão như hiện nay.
Thời điểm hiện tại, Công ty CP Khoáng sản Thừa Thiên Huế đang khai thác titan tại 3 vị trí thuộc các xã Quảng Công, Quảng Ngạn. Cả 3 vị trí khai thác này đều nằm trong diện tích được Bộ TN&MT cấp phép và nằm trong diện tích được UBND tỉnh cho thuê đất để khai thác titan. Để đảm bảo an toàn cho công trình, công ty đã có biên bản làm việc, cam kết với CĐT là Ban quản lý DA đầu tư xây dựng khu vực huyện Quảng Điền và các địa phương liên quan.
Ngay từ đầu tuyến, hiện trạng trên cả nghìn m2 đơn vị này đang bố trí các máy hút nằm sâu dưới hố cát, trên bờ nhiều vít xoắn, đang khai thác titan tại đây. Khu vực khai thác nằm khá sát tuyến đường TĐC và được đóng cọc, rào chắn bằng tôn, bố trí người bảo vệ.
Ông Lê Nguyên Oai, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Công cho biết, qua kiểm tra các điểm khai thác mỏ và làm việc với Công ty CP Khoáng sản Thừa Thiên Huế, xã cũng đã yêu cầu về lâu dài, công ty cần có phương án đảm bảo an toàn cho tuyến đường, bởi khu vực này đang là nơi phục vụ TĐC cho người dân trước đây được di dời dọc tuyến biển. Trong mùa mưa bão, cần triển khai các giải pháp, phối hợp với địa phương nhằm đảm bảo chất lượng tuyến đường cũng như khu vực nguy cơ sạt lở nằm trên tuyến.
Đảm bảo an toàn
Kết quả đo đạc các thông số kỹ thuật về khai thác mỏ tại các vị trí khai thác và khoảng cách đến từ các khu vực khai thác đến các công trình hạ tầng kỹ thuật hiện có của Sở Công thương cho thấy, tại vị trí 1 độ sâu khai thác vượt từ 3-5m (tùy vị trí); vị trí 2 vượt độ sâu khai thác từ 1-2m (tùy vị trí) so với thiết kế đã được phê duyệt; vị trí 3 độ sâu khai thác cơ bản đảm bảo so với thiết kế đã được phê duyệt. Tuy nhiên, độ sâu khai thác (cốt cao đáy mỏ thấp nhất) tại 3 vị trí vẫn nằm trong giới hạn độ sâu theo giấy phép khai thác khoáng sản +1m.
Về khoảng cách an toàn vị trí khai thác đến công trình hạ tầng kỹ thuật, Công ty CP Khoáng sản Thừa Thiên Huế cùng phối hợp với CĐT DA đường ven biển, đảm bảo khai thác với khoảng cách tối thiểu từ mép lề đường hiện trạng là 2m (công ty tự ấn định) mà chưa xin ý kiến của cơ quan quản lý công trình đường giao thông là chưa đảm bảo quy định về bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.
Trên cở đó, Sở Công thương yêu cầu Công ty CP Khoáng sản Thừa Thiên Huế tuân thủ thiết kế khai thác mỏ, khai thác theo đúng tọa độ, diện tích, độ sâu, đảm bảo an toàn cho công trình hiện có. Lấy ý kiến các cơ quan liên quan nhằm xác định khoảng cách an toàn tối thiểu từ công trình đến vỉa mỏ khai thác. Có trách nhiệm hoàn trả mặt bằng, san lấp các hố sâu khai thác không đảm bảo độ sâu về đúng thiết kế mỏ đã được phê duyệt.
Trước đó, qua kiểm tra hiện trạng khai thác titan khu vực Quảng Công, Quảng Ngạn, Sở TN&MT cũng yêu cầu Công ty CP Khoáng sản Thừa Thiên Huế nghiêm túc chấp hành các biện pháp bảo vệ môi trường, hoàn thành việc lắp tôn, bố trí các điểm cảnh báo qua các điểm khai thác gần đường giao thông và đối với các vùng dân sinh.
Bên cạnh đó, Sở TN&MT đề xuất các địa phương phối hợp với công ty tổ chức giám sát chặt chẽ, kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền đối với hoạt động khai thác titan trên địa bàn. Khoảng cách khai thác từ mỏ đến mép đường giao thông là 2m vẫn cho thấy tiềm ẩn nhiều nguy cơ không an toàn. Đơn vị này đề xuất UBND tỉnh giao Sở Công thương kiểm tra, rà soát hồ sơ thiết kế khai thác mỏ nhằm đảm bảo về độ sâu, khoảng cách khai thác với đường giao thông, đường dây diện, khu vực dân sinh…
Ông Võ Quang Diệu, Phó Giám đốc Công ty CP Khoáng sản Thừa Thiên Huế khẳng định, quá trình khai thác mỏ titan tại địa bàn các xã Quảng Công, Quảng Ngạn có một số bất cập, đến nay công ty đã khắc phục triệt để. Công ty cũng đã thực hiện đầy đủ các biện pháp đảm bảo an toàn trong khai thác khoáng sản tại khai trường mỏ. Đối với tuyến đường TĐC qua địa bàn, đơn vị cam kết phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, thường xuyên trao đổi thông tin nhằm đảm bảo an toàn cho công trình, khu dân cư cũng như thiết chế hạ tầng khác.
Công ty CP Khoáng sản Thừa Thiên Huế được Bộ TN&MT cho phép khai thác quặng sa khoáng titan-zircon tại khu vực xã Quảng Công - Quảng Ngạn theo giấy phép khai thác khoáng sản sổ 2975/GP-BTNMT ngày 23/12/2016 với diện tích khai thác hơn 288 ha, trữ lượng khai thác hơn 376 nghìn tấn, thời hạn khai thác 13 năm. Công suất khai thác năm thứ nhất 18 nghìn tấn/năm; năm thứ 2 đến hết năm thứ 12 là 30 nghìn tấn/năm; năm thứ 13 hơn 28 nghìn tấn/năm.
Bài, ảnh: Hà Nguyên