- Phóng nhanh, vượt ẩu và hậu họa thấy trước
Tuổi không còn trẻ nữa, vả lại tính vốn cẩn thận nên hễ ngồi sau vô lăng bao giờ tôi cũng hết sức chú tâm và từ tốn. Nhân đi về phía An Cựu, một người quen quá giang đến Cung An Định. Cách điểm đến chừng 50m, tôi xi-nhan phải và từ từ tấp xe vào lề để thả người. Vậy mà nghe xoẹt một cái, từ phía sau, một chiếc taxi lách tới, kính chiếu hậu bên phải quệt vào đèn hậu của xe tôi. Rất nhanh, chưa kịp phản ứng thì gã tài xế taxi chỉ đáng đầu tuổi con cháu đã quắc mắt nhìn sang, mặt hằm hằm rồi phóng thẳng. Tôi ngao ngán, cũng may mà đèn chưa vỡ, nếu không hao tài là điều cầm chắc.
.jpg)
Trên dặm dài bắc nam, hành khách sẽ không ít lần thót tim vì những pha phóng nhanh, vượt ẩu
Cái kiểu taxi phóng ào ào bất chấp là điều thường thấy. Chả biết là do chạy để kịp giành khách, hay là do thỏa thuận sao đó với hãng xe, không ràng buộc trách nhiệm của bác tài với việc hư hao thân vỏ… nên cho dù bị kêu ca phàn nàn nhiều, kiểu chạy ba trợn ba trạo ở nhiều bác vẫn không hề thay đổi. Chả trách ra đường, không hiếm taxi thân xe, vỏ xe cứ bị chợt vẹt, móp méo…
Đó là taxi, chuyện chủ yếu của nội thành, nội tỉnh, còn ra đường dài liên tỉnh gặp xe khách, xe tải nữa mới ớn. Tôi vừa có dịp cầm lái đưa thằng con vào Đà Nẵng để dự thi công chức ngành Thuế. Địa điểm thi nằm ở Trường Quân sự Quân khu 5, quận Cẩm Lệ. Miệt ấy ra Huế theo đường AH1, rồi rẽ xuống hầm đường bộ Hải Vân hoặc tiếp tục theo cao tốc La Sơn-Túy Loan đều tiện. Tuy nhiên, tiện thì có tiện thật, nhưng lại rất ớn- ít nhất là đối với bác tài cứng tuổi là tôi. Không ớn sao được, khi mà mình thì xe 5 chỗ, chạy trên đường thấp bé tí tẹo, trong lúc ngược xuôi rất nhiều những “gã” khổng lồ giường nằm, 54 chỗ, đầu kéo container, xe tải “3 chân”, “4 chân”. Chúng cứ phóng ào ào, coì bóp inh ỏi. Những chỗ đường rất hẹp vẫn chen tới để vượt bằng được. Để yên phận, tôi luôn luôn phải trong tư thế “nhún nhường”, tránh voi chẳng xấu mặt nào- người xưa đã dạy, cứ vậy thi hành.
Cơ sở hạ tầng giao thông dù được đầu tư nâng cấp cũng sẽ giảm ý nghĩa nếu người lái xe phớt lờ luật đi đường
“Nhún nhường” nhưng làm sao không khỏi bực dọc, làm sao không khỏi lo lắng. Lo lắng cho cả mình lẫn cho cả … “voi”. Phóng kiểu ấy, trách gì chả gây tai họa. Và quả thật, về nhà không lâu, đã nghe liên tiếp 2 vụ tai nạn kinh hoàng. Một vụ xảy ra tối 12/2, trên tuyến cao tốc Cam Lộ - La Sơn tại km 63+800 đoạn qua thị xã Hương Trà, ô tô tải chạy hướng Bắc – Nam đâm trực diện vào xe khách giường nằm lưu thông hướng ngược lại. Vụ tai nạn làm tài xế xe tải mắc kẹt trong ca bin, hành khách hoảng loạn, giao thông ách tắc. Tiếp đó là vụ tai nạn tại đường dẫn xuống cảng Tam Hiệp (Quảng Nam) giữa ô tô khách và xe đầu kéo khiến 10 người chết, 11 người bị thương!
- Phải phát huy tính năng của “hộp đen”
Tai nạn, tai nạn và tai nạn!!! Hầu trên tất cả các cung đường của cả nước chưa một ngày được bình yên vì tai nạn giao thông (TNGT). Số người chết và số người bị thương vẫn “duy trì” ở con số hàng vạn người mỗi năm. Nỗi đau của hàng vạn gia đình, gánh nặng để lại cho toàn xã hội là vô cùng to lớn. Trong tất cả các nguyên nhân dẫn đến TNGT, chiếm đa phần là tình trạng không làm chủ tốc độ, phóng nhanh vượt ẩu, đó là điều chắc chắn. Chỉ cần các bác tài kiềm chế, chạy đúng phần đường, làn đường, chạy đúng tốc độ cho phép, không phóng, không vượt bạt mạng, thì TNGT sẽ được kéo giảm đáng kể.
Đào tạo, sát hạch nghiêm túc sẽ góp phần kéo giảm TNGT (Ảnh minh họa)
Có lẽ cũng chính vì thế mà Luật Giao thông đường bộ đã quy định toàn bộ hợp tác xã, doanh nghiệp, hộ kinh doanh khi sử dụng xe ô tô làm phương tiện kinh doanh vận tải đều bắt buộc phải gắn thiết bị giám sát hành trình theo đúng quy định. Nghị định 86/2014, rồi Nghị định số 10/2020 NĐ-CP cũng quy định tất cả loại hình ô tô kinh doanh vận tải đều phải gắn thiết bị giám sát trong suốt thời gian lưu thông. Hạn chót cho việc gắn thiết bị này dự kiến là 1/7/2018, sau đó, vì nhiều lý do, thời hạn này được chuyển đến trước ngày 1/7/2021.
Thiết bị giám sát hành trình, hay nhiều người quen gọi là “hộp đen”, có nhiều tính năng, trong đó có tính năng ghi và lưu trữ dữ liệu về hành trình xe chạy, tốc độ vận hành.... Phần mềm kết nối với thiết bị cho phép doanh nghiệp, cơ quan hữu quan giám sát được vị trí, tốc độ của xe, thời gian dừng đỗ, thông tin lái xe, thời gian lái xe liên tục… Nói chung, đó là phương tiện hữu hiệu, là “cái gậy”cảnh báo, răn đe để các bác tài phải dè chừng đối với các hành vi vi phạm. Câu hỏi đặt ra là sự phát huy tính năng của thiết bị “hộp đen”trong thực tế thời gian qua như thế nào, hay đơn thuần chỉ là lắp đặt cho có, không có thì phạt, còn việc phát huy thì bỏ ngỏ (?). Theo thiển ý của chúng tôi, chỉ cần giám sát nghiêm túc qua phần mềm quản lý; hoặc thỉnh thoảng đột xuất truy xuất dữ liệu để kiểm tra và xử lý nghiêm (nếu vi phạm), thì trật tự an toàn giao thông hẳn đã cải thiện rất đáng kể.
Công tác đăng kiểm tiến hành nghiêm túc cũng là một yếu tố đảm bảo hạnh phúc cho mỗi cung đường
Năm 2023 này, cùng với việc chấn chỉnh hoạt động đăng kiểm, đào tạo- sát hạch lái xe, triển khai kiểm tra, đôn đốc xử lý các hành vi vi phạm trật tự, an toàn giao thông trên toàn quốc của Bộ Công an, nếu quan tâm thêm việc kiểm tra, phát huy tối đa tính năng của thiết bị giám sát hành trình nữa, tình hình trật tự, an toàn giao thông đường bộ sẽ có những chuyển biến đột biến theo chiều hướng tích cực. Đó là điều dám khẳng định nếu “hợp đồng tác chiến”nêu trên được triển khai nhịp nhàng, trách nhiệm.
Huy Khánh