Trồng mây giảm “xung đột” với rừng

Đưa cây mây giống vào sản xuất ở Nam Đông 

Trồng mây gây rừng

Trồng mây dưới tán rừng ở Nam Đông được các nhóm hộ cộng đồng triển khai từ năm 2014-2015, thông qua dự án Bảo tồn đa dạng sinh học tiểu vùng sông Mê Kông (BCC) với diện tích gần 150 ha.

Ông Nguyễn Xuân Mân (thôn 6, xã Thượng Quảng), Nhóm trưởng Nhóm 1 trồng rừng cộng đồng cho biết: “Cây mây tự nhiên trước đây ở vùng Nam Đông rất nhiều, lâu ngày bà con khai thác nên cạn kiệt dần. Giờ muốn kiếm mây bán phải đi sâu vào trong rừng Bạch Mã mới có. Từ năm 2014 đến nay, địa phương đưa cây mây nước về trồng dưới tán rừng tự nhiên, người dân được hỗ trợ giống, phân bón nên rất phấn khởi”.

Nhóm hộ trồng rừng cộng đồng ở Thượng Quảng có từ 5-8 người, được tập huấn kỹ thuật và phân công chăm sóc cho số diện tích cây mây nhóm mình được giao khoán. Trong đó, dự án BCC hỗ trợ 100% giống, phân bón, công chăm sóc, nhân công phát, xử lý thực bì bằng cách sau khi nghiệm thu số diện tích để chấm công, hỗ trợ cho người dân.

Ông Hoàng Văn Đông, Chủ tịch UBND xã Thượng Quảng thông tin, năm 2014-2015, địa phương được sự hỗ trợ của dự án BCC trồng 100 ha mây nước; trong năm 2016, dự kiến sẽ trồng thêm 60 ha nữa. Ngoài diện tích trồng theo dự án BCC, từ đầu năm 2013, địa phương cũng được hỗ trợ từ các đơn vị đã trồng hơn 30 ha mây nước. Hiện nay, một số diện tích đã cho khai thác, cho thấy hiệu quả kinh tế khá cao từ loài cây nguyên liệu này. Điều quan trọng là cây mây tạo nguồn sinh kế mới, giúp người dân phát triển kinh tế, giảm xung đột với rừng, tránh tình trạng phá, xâm lấn rừng tự nhiên.

Ngoài ra, từ năm 2013, hai địa phương Hương Sơn, Hương Lộc, được sự hỗ trợ từ Chi cục Lâm nghiệp (cũ) đã trồng 30.000 cây mây nước nguyên liệu. Số diện tích này sắp cho khai thác khi cây mây đã đạt chiều dài từ 2-3m. Kết hợp với các hộ chuyên khai thác mây tự nhiên ở Nam Đông, loài mây nguyên liệu được các hộ cá nhân trồng được bán cho các chủ cơ sở cho xe vào tận đường 74, trạm La Ma để thu mua.

Phát triển bền vững

Hộ ông Hồ Xuân Sơn (thôn 3, xã Thượng Long) phấn khởi: “Nhóm hộ của mình gồm 5 thành viên trồng 15 ha mây, đến nay có một số diện tích đạt hơn 3 năm, bắt đầu cho khai thác. Tuy diện tích còn nhỏ, giá trị kinh tế mang lại chưa lớn, nhưng đây là loại cây nguyên liệu rất được ưa chuộng, đầu ra thuận lợi nên bà con trồng mây không sợ thua lỗ, khó bán. So với trước đây, phải vào rừng sâu chặt mây rất vất vả và nguy hiểm thì bà con giờ “sướng” hơn nhiều”. Tại xã Hương Sơn, năm 2014-2015, BCC đã hỗ trợ 5 vạn cây mây cho 5 cộng đồng; năm 2016 hỗ trợ 18 nghìn cây cho 2 nhóm cộng đồng trồng. Số diện tích này đang được chăm sóc, phát triển khá tốt.

Ông Trần Công Thành, Phó Trưởng phòng NN&PTNT huyện Nam Đông cho biết: “Những năm qua, địa phương được sự hỗ trợ tích cực từ các dự án, đơn vị để phát triển rừng bền vững, mang lại sinh kế lâu dài cho người dân như BCC, Hành lang xanh, Trung tâm Phát triển môi trường (ĐH Nông lâm), Chi cục Lâm nghiệp (cũ). Trong đó, đặc biệt có sự phát triển loài cây mây nước nguyên liệu khoảng 250 ha toàn huyện đã mang lại triển vọng kinh tế, ổn định sinh kế lâu dài sau khi loài cây này đưa vào khai thác.

Anh Trần Đình Băng Sơn, cán bộ theo dõi dự án BCC tại Nam Đông đánh giá: Theo khảo sát của các chuyên gia, hiện nay cây mây tự nhiên ở Nam Đông người dân khai thác đã cạn kiệt. Vì thế, đưa cây mây nguyên liệu vào trồng không chỉ giải quyết việc làm, tạo sinh kế lâu dài, bền vững thông qua việc dự án sẽ tiến hành bao tiêu sản phẩm mây cho người dân, mà còn giảm xung đột, áp lực với rừng; người dân không còn phụ thuộc sâu vào rừng”.

HÀ NGUYÊN