Đưa cà phê muối Huế đi muôn nơi

Cán bộ xúc tiến thương mại tìm hiểu về sản phẩm

Tìm con đường mới

Tốt nghiệp ngành công nghệ sinh học Trường Đại học Khoa học Huế năm 2018, Phạm Ngọc Anh Phương theo anh trai vào TP. Hồ Chí Minh lập nghiệp. Chỉ sau nửa năm đầu quân cho Công ty TNHH Saite Power Source - doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực chế tạo bình ắc quy, Phương đã được bổ nhiệm chức vụ Trưởng phòng Thí nghiệm - Phòng IQC và sau đó là Tổ Phó chất lượng. Con đường phát triển rộng mở, tưởng chừng sẽ giữ chân chàng kỹ sư trẻ, nhưng chỉ sau 3 năm, Phương quyết định trở về Huế trong sự bất ngờ của bạn bè.

Theo Phương, mỗi khi điện thoại về cho ba mẹ, nghe mẹ hỏi: “Bao giờ con về?” khiến mình suy nghĩ. “Nhà có 3 anh em nhưng đều lập nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh. Nỗi lo ba mẹ mỗi lúc ốm đau không có ai bên cạnh khiến mình day dứt không yên”, Phương nói. Với sự động viên của anh trai, Phương quyết định rời TP. Hồ Chí Minh khi đang có thu nhập ổn định để trở về Huế, tìm một con đường mới.

Trở về trong ngổn ngang ý tưởng, thứ đầu tiên Phương nghĩ đến là sen và chọn trà sen làm điểm xuất phát. Dịch COVID-19 ập đến, đơn hàng vận chuyển vào TP. Hồ Chí Minh bị đứt gãy. 300 triệu đồng Phương tích góp, vay mượn đầu tư máy móc vì thế mất trắng.

Sau thất bại này, Phương chuyển hướng sang lĩnh vực sấy trái cây, vỏ thanh trà, gừng… nhưng cũng không hiệu quả do đầu ra gặp khó khăn. Phương tiếp tục với mô hình nuôi ong hộ liên kết với người dân A Lưới để phát triển nuôi ong rừng thuận tự nhiên. Hơn 2 năm đầu tư, doanh nghiệp đã liên kết với 16 hộ dân phát triển lên 400 đàn ong, sản lượng sản xuất mật ong trong năm 2025 đạt hơn 1 tấn. Sản phẩm làm ra đến đâu được đối tác hỗ trợ tiêu thụ đến đó. Cùng với mô hình nuôi ong hộ, Phương cũng ấp ủ nhiều dự định cho riêng mình và cà phê muối hòa tan là một trong số đó.

Kể câu chuyện cà phê muối Huế

Duyên với cà phê muối hòa tan “made in Huế” đến với Phương khi trong một chuyến đưa bạn bè từ TP. Hồ Chí Minh ra thăm Huế, cùng thưởng thức ly cà phê muối trên đường Đặng Thái Thân, một người bạn chia sẻ: “Uống cà phê muối khá nhiều, nhưng giờ mới biết cà phê muối có nguồn gốc từ Huế, hương vị rất khác biệt”. Từ đó, anh ấp ủ ý định sẽ đưa cà phê muối “chuẩn Huế” vào TP. Hồ Chí Minh. Thế nhưng, câu chuyện vận chuyển như thế nào để giữ trọn hương vị cà phê muối khiến anh trăn trở. Và câu hỏi: “Sao Huế không có cà phê muối hòa tan?” thôi thúc Phương hướng nghiên cứu tìm kiếm công thức cà phê muối hòa tan để giữ trọn vị cà phê muối Huế gửi những người bạn phương xa.

Với cà phê muối, bài toán lớn nhất là làm sao cân bằng giữa độ mặn của muối, vị béo của kem nhưng không làm mất đi hương vị cà phê. Nhiều đêm miệt mài với hàng chục công thức nhưng thất bại vì loại muối thường dùng không đảm bảo yêu cầu, cơ duyên đưa Phương đến làng cổ Phước Tích, tìm được cơ sở sản xuất muối nung nơi đây. Thêm hơn chục lần thử nghiệm, công thức cà phê muối hòa tan mới đạt được hương vị mong muốn. Để giảm áp lực đầu tư máy móc, phương tiện trong giai đoạn đầu, Phương liên hệ với công ty thứ ba sản xuất theo công thức đưa ra.

Sau 4 tháng thử nghiệm, sản phẩm cà phê muối hòa tan được định hình. Phương liên tục thử nghiệm thị trường và bắt đầu từ việc mời người thân, người quen dùng thử, góp ý để tinh chỉnh công thức và hoàn thiện mẫu mã bao bì sản phẩm. Đến tháng 4/2025, sản phẩm cà phê muối hòa tan Alufa chính thức ra mắt thị trường tại Trung tâm thương mại Aeon Mall Huế.

Sản phẩm đã có nhưng kinh nghiệm thị trường bằng “0” là rào cản trong hoạt động xúc tiến thương mại cho sản phẩm. Lúc này, Phương và đội ngũ cộng sự phải đến gõ cửa từng cửa hàng đặc sản, chợ, siêu thị nhỏ nhưng đều nhận lại những cái lắc đầu. Sản phẩm quá mới, thị trường chưa chấp nhận, việc đưa lên kệ sẽ chiếm diện tích, phát sinh công nợ nhưng không mang lại dòng tiền là những mối lo của các tiểu thương khi được tiếp thị sản phẩm. Hiểu được tâm lý ấy, Phương đổi chiến thuật từ bán hàng thành xin ký gửi hàng, linh hoạt trong chính sách bán hàng, mời dùng thử sản phẩm để tạo hiệu ứng thị trường. Đồng thời thường xuyên ghé thăm, hỗ trợ để từng bước xây dựng niềm tin thuyết phục tiểu thương chấp nhận đưa hàng lên kệ.

“Đây là lúc mình muốn bỏ cuộc nhất vì bài toán thị trường không giống việc nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Mỗi cái lắc đầu là mỗi lần mình hoài nghi về chính mình. May mắn là mình có sự đồng hành của FoodMap - một doanh nghiệp công nghệ chuyên kết nối nông dân với người tiêu dùng, sự hỗ trợ của nhiều anh chị trong lĩnh vực thương mại điện tử, thị trường. Sau gần 1 tháng ra mắt, nhiều đơn hàng trên nền tảng thương mại điện tử bắt đầu được đặt, tỷ lệ quay lại đặt hàng cũng rất cao, những cửa hàng trước đây đơn vị nhờ ký gửi cũng đã có đơn hàng”, Phương kể.

Ở khu vực phía nam, FoodMap triển khai các kênh phân phối khá hiệu quả. Vì thế, Phương chỉ cần tập trung cho thị trường Huế, Đà Nẵng và các tỉnh, thành phía bắc. Các khảo sát thị trường cho thấy, người miền Bắc rất chuộng cà phê hòa tan và Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh đang trở thành thị trường chính được tập trung mở kênh phân phối. Sau thời gian kiên trì, cà phê muối hòa tan của Alufa đã hợp tác cùng 5 đơn vị phân phối lớn ở miền Bắc; FoodMap độc quyền phân phối sản phẩm tại miền Nam và hơn 120 cửa hàng ở Huế, Đà Nẵng đang làm đại lý cho sản phẩm. Cùng với đó, Alufa tham gia hệ sinh thái của Đặc sản Kinh Đô với mong muốn đưa sản phẩm cà phê muối hòa tan đi xa hơn.

“Đến bây giờ vẫn còn nhiều người chưa biết cà phê muối do người Huế sáng tạo nên. Vì thế trong mẫu mã thiết kế, chúng tôi đặc biệt lưu tâm về hình ảnh biểu trưng của Huế, văn hóa Huế trong từng sản phẩm để khi cầm trên tay, khách hàng có thể nhận diện ngay đây là sản phẩm “made in Huế”. Và một ngày nào đó, cà phê muối hòa tan của Huế sẽ có mặt ở các quán cà phê trên khắp các tỉnh, thành trên toàn quốc và xuất khẩu đi các nước. Để ở bất cứ nơi nào, khách hàng cũng có thể cảm nhận một chút Huế trong ly cà phê muối hòa tan”, Phương cười nhẹ nhàng.