 |
| Nhâm nhi mứt gừng cùng chén trà nóng thì thật thú vị. Ảnh: Minh Anh |
Bánh tét Huế không cầu kỳ hình thức, nó đòi hỏi sự chỉn chu trong từng công đoạn làm bánh. Nhiều gia đình thường gói khoảng 10 - 15 đòn bánh tét cho những ngày Tết. Nếp mới thơm, đậu xanh bùi và thịt ba chỉ được gói chặt trong lá chuối, lá dong xanh mướt. Có nhà gói bánh tét mặn truyền thống, có nhà thêm bánh tét gấc đỏ au hay bánh tét chuối ngọt bùi. Dù là loại nào, bánh cũng được gói chặt tay, buộc dây ngay ngắn. Với nhiều gia đình, gói bánh tét là công việc của cả nhà. Người lớn lo ngâm nếp, nấu nhân; trẻ con phụ lau lá, buộc dây. Đêm gói bánh là lúc câu chuyện năm cũ được nhắc lại, chuyện năm mới được bàn sang.
“Nhà tôi năm mô cũng gói ít nhất chục đòn bánh tét. Không gói là thấy thiếu Tết liền. Cả năm chỉ chờ mỗi dịp Tết đến cả nhà quây quần bên nhau. Vừa gói bánh, vừa cười nói rôm rả, không khí Tết thật vui và nhộn nhịp”, bà Nguyễn Thị Hoa, người dân ở phường Kim Long chia sẻ. Với bà, bánh tét trước tiên là để dâng cúng tổ tiên trong những ngày Tết, để giữ nếp nhà, để con cháu nhớ rằng Tết bắt đầu từ sự sum vầy và sau đó mới tính đến chuyện “no cái bụng” sau những buổi chơi xuân, chúc tết.
Nếu bánh tét báo hiệu Tết đang đến, thì dưa món và mứt gừng lại là những món “giữ Tết” ở lại lâu nhất. Một hũ dưa món đầy màu sắc: đỏ của cà rốt, trắng của củ cải, vàng của đu đủ được ngâm trong nước mắm đường vừa vị, không quá ngọt, không quá mặn, dưa món trở thành món ăn kèm không thể thiếu, giúp cân lại vị béo của bánh tét, thịt mỡ.
Mứt Huế cũng vậy. Không sặc sỡ sắc màu, mứt Huế chú trọng hương vị. Mứt gừng cay nồng, ấm cổ, rất hợp với tiết trời mưa lạnh cuối năm. Người Huế nhâm nhi mứt cùng chén trà nóng, để câu chuyện đầu năm được kéo dài, nồng ấm.
“Khách ghé thăm nhà ngày Tết, với người Huế chẳng cần mâm cao cỗ đầy bày biện cầu kỳ; chỉ một dĩa mứt gừng cay nồng, thêm ấm trà nóng đặt giữa bàn là đã đủ để mọi người ngồi lại, chuyện trò suốt cả buổi”, bà Hoa cười nói.
Anh Trần Minh (khách phương xa) nói: “Chỉ một dĩa mứt gừng và bình trà nóng là đã thấy Tết Huế ấm. Ngồi nhâm nhi từng miếng mứt cay dịu, nghe mưa phùn cuối năm rơi ngoài cửa sổ, tôi cảm nhận được không khí ấm áp và yên bình của đất Cố đô. Những khoảnh khắc giản dị ấy khiến tôi thấy Tết không chỉ là ngày lễ mà còn là cảm giác sum vầy, yêu thương”.
Bà Bùi Thị Hương (người dân phường Phong Thái) cho biết: “Mỗi lần gói bánh, ngâm dưa hay nấu mứt, các thế hệ trong gia đình lại quây quần bên nhau, kể chuyện cũ, cười nói rộn rã. Những hương vị ấy khiến ai xa quê cũng nhớ, thấy Tết Huế thật gần dù ở nơi nào”.
Tết Huế không rộn ràng như phố thị, cũng không phô trương sắc màu. Tết đến nhẹ nhàng, chậm rãi, len vào từng căn bếp, từng mâm cơm gia đình. Chỉ cần nhìn thấy đòn bánh tét đặt ngay ngắn trên bàn, hũ dưa món trong góc bếp, hay dĩa mứt gừng cay nồng, người Huế biết: Tết đã về rất gần.