Trước đây, kiệt 44 Chi Lăng chỉ là một lối đi nhỏ với những bức tường cũ kỹ, thiếu sáng. Nay, nơi này bừng lên với những bức tường sạch đẹp, đèn lồng rực rỡ và ấm áp của tình làng nghĩa xóm.
 |
| Ra mắt mô hình "Sắc màu phố cổ" |
Kinh phí hoàn toàn do dân đóng góp
Phường Phú Xuân là địa phương mang đậm dấu ấn văn hóa - lịch sử, nơi hội tụ nhiều di tích của Kinh đô xưa, đặc biệt phố cổ Gia Hội là “bảo tàng sống” lưu giữ ký ức của Huế. Đây là khu vực tập trung dinh thự, phủ đệ của quan lại, hoàng thân quốc thích Triều Nguyễn, xen lẫn những ngôi nhà cổ và những con hẻm nhỏ đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống.
Bà Trần Thị Ngọc Quyên, Phó Chủ tịch UBMTTQ VN phường, Chủ tịch Hội LHPN Phú Xuân cho biết, ý tưởng thực hiện mô hình xuất phát từ mong muốn vừa làm đẹp cảnh quan, vừa khơi dậy tình yêu di sản và ý thức cộng đồng. “Chúng tôi khảo sát địa bàn và chọn kiệt 44 Chi Lăng, dài hơn 40m, vừa có độ dài, độ rộng phù hợp, vừa nằm gần các điểm di tích”, bà Quyên nói.
Hội LHPN đã lên kế hoạch chi tiết: tổng vệ sinh, sơn sửa tường, treo đèn lồng, cải tạo cổng chào và lắp hệ thống chiếu sáng. Để làm được, hội phối hợp TDP họp dân để bàn bạc, thống nhất chủ trương, đồng thời vận động xã hội hóa. Gia đình ông Lương Kim Hồng (kiệt 42 Chi Lăng) hỗ trợ sơn, công thợ và một phần kinh phí.
Chỉ trong gần 10 ngày, hơn 120m² tường cũ được sơn mới, 22 chiếc đèn lồng đỏ được treo, hệ thống điện chiếu sáng an toàn, cổng chào được chỉnh trang gọn gàng. Tổng kinh phí hơn 12 triệu đồng hoàn toàn do dân đóng góp.
 |
| Check-in với “Sắc màu phố cổ” trước kiệt 44 Chi Lăng |
“Làm đẹp thì dễ, giữ đẹp mới khó"
Ông Lương Kim Hồng, một “mạnh thường quân” của mô hình chia sẻ: Ngày trước kiệt này tối tăm, tường bạc màu. Giờ thì sạch sẽ, sáng sủa, khách du lịch ghé qua ai cũng khen đẹp. Bà con phấn khởi, tối tối ra ngồi chơi cũng vui hơn”.
Chị Thúy An, người tham gia dịch vụ du lịch cảm nhận sự thay đổi: “Từ khi tuyến đường kiệt được sửa sang, khách ghé chụp ảnh nhiều hẳn. Họ vừa tham quan phố cổ, vừa tò mò rẽ vào kiệt vì không gian đẹp. Đây là cách quảng bá văn hóa Gia Hội nhẹ nhàng mà hiệu quả”.
Điều đáng ghi nhận hơn là mô hình không chỉ dừng lại ở làm đẹp. Nhiều hộ dân tự đặt thêm chậu hoa, cây xanh trước cửa, cùng cam kết giữ gìn vệ sinh. “Làm đẹp thì dễ, giữ đẹp mới khó. Cả xóm thống nhất cùng nhau bảo quản để kiệt luôn sáng - xanh - sạch”, ông Hồng bày tỏ.
Theo bà Quyên, “Sắc màu phố cổ” là một phần trong phong trào “Xây dựng đô thị văn minh”. Mục tiêu là tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, kết nối tình làng nghĩa xóm và phát triển du lịch.
Sau khi kiệt 44 hoàn thành, nhiều phụ nữ ở các kiệt khác đã đề nghị Hội khảo sát để nhân rộng. Trong tháng 8 này, hai kiệt 30 và 118 Chi Lăng sẽ tiếp tục triển khai mô hình, kinh phí và tiền điện hàng tháng được dân tự nguyện đóng góp.
UBND phường Phú Xuân cũng thống nhất sẽ phối hợp các đơn vị để tiếp tục tái hiện và chỉnh trang phố cổ tại nhiều kiệt khác. Hiện, các tuyến Huỳnh Thúc Kháng, Bạch Đằng đang được bó vỉa; khi hoàn thiện, dọc hai bên bờ sông sẽ được treo hệ thống đèn lồng tạo cảnh quan về đêm. Đặc biệt, khi tuyến đường Chi Lăng tiến hành bó vỉa hè, mô hình “Sắc màu phố cổ” cũng sẽ được nhân rộng, hình thành chuỗi điểm nhấn kết nối toàn khu vực phố cổ Gia Hội.
“Chúng tôi xem kiệt 44 như điểm nhấn mềm, từ đó mở ra nhiều hoạt động khác. Khi người dân thấy mình là một phần của sự thay đổi, họ sẽ tự giác giữ gìn và lan tỏa”, bà Quyên nói.
Anh Phan Trọng Tín, du khách từ TP. Hồ Chí Minh nhận xét: “Không quá cầu kỳ, chỉ cần sạch sẽ, có ánh sáng và chút điểm xuyết đèn lồng là đã thấy rất Huế, rất dễ thương”.
Mô hình “Sắc màu phố cổ” vì thế không chỉ là một công trình cộng đồng, mà còn là câu chuyện về sự đồng lòng. Giữa những đổi thay của đô thị, vẫn có những góc phố được gìn giữ và làm mới bằng tình yêu quê hương, góp phần để Huế thêm “văn minh, thân thiện, an toàn, giàu bản sắc”.