Đổi mới kỹ năng giám sát, chất vấn của đại biểu Quốc hội

Đồng chí Nguyễn Hữu Đông, UVTW Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội phát biểu khai mạc hội nghị.

Tham dự hội nghị có đồng chí Nguyễn Hữu Đông, UVTW Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội; hơn 210 đại biểu là đại diện Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, ĐBQH khóa XVI, lãnh đạo Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND các tỉnh, thành phố...

Về phía TP. Huế có đồng chí Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH thành phố; Phạm Đức Tiến, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố; Nguyễn Thị Sửu, TUV, Phó Trưởng đoàn ĐBQH chuyên trách thành phố cùng lãnh đạo thành phố và các cơ quan, đơn vị.

Giám sát phải đi đến cùng vấn đề

Phát biểu khai mạc, đồng chí Nguyễn Hữu Đông, UVTW Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội cho biết, trong ba chức năng hiến định của Quốc hội gồm lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, thì giám sát, trong đó có chất vấn, giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.

Theo đồng chí Nguyễn Hữu Đông, giám sát không chỉ dừng ở việc phát hiện bất cập trong thực thi pháp luật mà phải làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, kiến nghị giải pháp và theo dõi kết quả thực hiện. Chất vấn là hình thức giám sát trực tiếp tại nghị trường, đòi hỏi đại biểu lựa chọn đúng vấn đề, đặt câu hỏi ngắn gọn, đi thẳng vào những nội dung cử tri và thực tiễn đang đặt ra.

Cùng với kiến thức pháp luật, ĐBQH cần được trang bị phương pháp thu thập, xử lý thông tin, phân tích chính sách, kỹ năng truy vấn, phản biện; tăng cường ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong khai thác, phân tích dữ liệu phục vụ hoạt động giám sát.

“Công tác bồi dưỡng ĐBQH thời gian tới sẽ được triển khai xuyên suốt nhiệm kỳ, chú trọng chuyển đổi số, xây dựng kho tri thức số, tăng cường ứng dụng AI; đồng thời phát huy đội ngũ báo cáo viên giàu kinh nghiệm và gắn bồi dưỡng đại biểu với nâng cao năng lực của bộ máy tham mưu, giúp việc”, đồng chí Nguyễn Hữu Đông nhấn mạnh.

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế cho rằng, giám sát hiệu quả phải bắt đầu từ nhận diện đúng vấn đề, lựa chọn đúng trọng tâm và theo dõi đến cùng việc thực hiện. Chất vấn phải đi thẳng vào những vấn đề cử tri, Nhân dân và thực tiễn cuộc sống đang đặt ra. Việc thường xuyên bồi dưỡng, trao đổi kinh nghiệm, nâng cao kỹ năng cho đại biểu vì vậy là yêu cầu cần thiết, góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Quốc hội và trách nhiệm của đại biểu trước cử tri, Nhân dân.

Đồng chí Nguyễn Đình Trung, UVTW Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế phát biểu tại hội nghị.

Đề cập thực tiễn địa phương, đồng chí Nguyễn Đình Trung cho biết, Huế là vùng đất có bề dày lịch sử, chiều sâu văn hóa và hệ thống di sản đặc sắc. Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương mở ra không gian, điều kiện phát triển mới, đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn trong lãnh đạo, quản lý và tổ chức phát triển.

“Thực tiễn địa phương là cơ sở kiểm nghiệm hiệu quả của chủ trương, chính sách, pháp luật, đồng thời giúp phát hiện những vấn đề cần điều chỉnh, hoàn thiện. Việc kết hợp bồi dưỡng với khảo sát thực tế tại Huế sẽ giúp đại biểu có thêm góc nhìn thực tiễn trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giám sát, chất vấn”, Trưởng đoàn ĐBQH TP. Huế Nguyễn Đình Trung nhấn mạnh.

Tập trung vào vấn đề có tác động rộng

Tại hội nghị, đồng chí Cao Mạnh Linh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đã trình bày chuyên đề tổng quan về hoạt động giám sát của Quốc hội và vai trò của ĐBQH.

Theo đồng chí Cao Mạnh Linh, hoạt động giám sát cần chuyển mạnh theo hướng thực chất, dựa trên dữ liệu, chỉ số định lượng và bằng chứng rõ ràng; không chỉ xem xét việc đã làm mà còn xác định những vấn đề cần tiếp tục thực hiện.

Đồng chí Cao Mạnh Linh, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội trình bày chuyên đề tổng quan về hoạt động giám sát của Quốc hội và vai trò của đại biểu Quốc hội.

Đề cập định hướng trọng tâm hoạt động giám sát nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, đồng chí Hoàng Nam Hải, Ủy viên là ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Dân nguyện và Giám sát thông tin, hoạt động giám sát tiếp tục được đổi mới về nội dung, phương thức; tập trung phát hiện sớm bất cập trong chính sách, pháp luật và tổ chức thực hiện, góp phần nâng cao hiệu lực quản trị, kiểm soát quyền lực, thúc đẩy phát triển.

Nội dung giám sát tập trung vào những vấn đề lớn, mới phát sinh, tác động rộng đến kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Quá trình giám sát phải dựa trên dữ liệu, bằng chứng thực tiễn, làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp và thời hạn khắc phục.

Theo đồng chí Hoàng Nam Hải, tám nhóm nội dung trọng tâm gồm: hoàn thiện thể chế, pháp luật; tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; quản lý, sử dụng nguồn lực phát triển; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; văn hóa, giáo dục, phát triển con người; an sinh xã hội, quyền con người, quyền công dân; tài nguyên, môi trường, ứng phó biến đổi khí hậu; quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Chương trình giám sát hằng năm ưu tiên những vấn đề cử tri, Nhân dân quan tâm, các lĩnh vực có nguy cơ thất thoát, lãng phí hoặc sử dụng nguồn lực chưa hiệu quả, đồng thời hạn chế trùng lặp với hoạt động thanh tra, kiểm toán, kiểm tra. Với những nội dung chậm thực hiện, cần tăng cường đôn đốc, giải trình, chất vấn hoặc giám sát lại; các nghị quyết, kết luận, kiến nghị phải rõ vấn đề, rõ trách nhiệm, rõ yêu cầu và thời hạn thực hiện.