 |
| Đoàn viên, thanh niên phường Thuận Hóa hướng dẫn người dân bầu tổ trưởng TDP trên điện thoại. |
Sáng tạo cách làm mới
Thực tiễn ở Thuận Hóa cho thấy, tư duy chủ động thể hiện ở việc mạnh dạn nghĩ trước, làm trước và tìm cách làm tốt hơn. Một dấu ấn là phường chủ động đưa vào vận hành ứng dụng điều hành tác nghiệp trên nền tảng Hue-S.
Ứng dụng được nâng cấp với các chức năng báo cáo số, xử lý phản ánh, kiến nghị, quản lý đảng viên, theo dõi tiến độ. Một cách làm khác là đưa biểu quyết điện tử bằng mã QR vào hội nghị cộng đồng dân cư bầu tổ trưởng tổ dân phố (TDP) nhiệm kỳ 2026 - 2031 tại 30 TDP, với đoàn viên, tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn người dân.
Sự chủ động còn thể hiện ở cách cán bộ bám cơ sở, đến từng nhà vận động, giải thích để người dân đồng thuận. Trước yêu cầu phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị và giải phóng mặt bằng lớn, cán bộ trực tiếp gặp gỡ, nắm bắt tâm tư, kiên trì vận động từng hộ dân. Nhiều hộ tự nguyện hiến đất, tháo dỡ tường rào, công trình, đóng góp kinh phí cùng địa phương hoàn thiện hạ tầng.
Tại phường Phong Thái, trong một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, người dân đã tự nguyện hiến 2.944,6m² đất làm đường; 31 hộ hiến phần lớn diện tích mà không yêu cầu hỗ trợ. Ông Trần Công Phước, Phó Chủ tịch UBND phường Phong Thái cho biết, cán bộ phải trực tiếp xuống từng khu dân cư gặp từng hộ giải thích cụ thể về chủ trương và lợi ích công trình. “Muốn dân đồng thuận thì cán bộ phải đến tận nơi, nói cho dân hiểu, làm cho dân tin, không thể chỉ vận động chung chung rồi chờ người dân hưởng ứng”, ông Phước chia sẻ.
Tăng cường tính chủ động
Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thực tiễn cho thấy sự chủ động của cấp ủy, chính quyền là yếu tố quan trọng quyết định khả năng thích ứng và hiệu quả hoạt động của bộ máy. Nhiều nơi rà soát quy chế, phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm; tăng cường giao ban, nắm tình hình.
Tuy nhiên, mức độ chủ động chưa đồng đều. Mô hình mới chuyển nhiều thẩm quyền, nhiệm vụ về cấp xã, trong khi một bộ phận cán bộ thiếu chuyên môn, kinh nghiệm xử lý việc mới; nhân lực một số lĩnh vực còn mỏng, phải kiêm nhiệm. Khi quy định, hướng dẫn hoặc quy trình phối hợp chưa đầy đủ, tâm lý chọn phương án an toàn, chờ cấp trên hướng dẫn vẫn có thể xuất hiện. Khi đó, tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” chưa phát huy đầy đủ.
Theo ông Nguyễn Thanh Bình - UVTV Thành ủy, Bí thư Đảng ủy phường Thuận Hóa, khối lượng công việc tăng trong khi một bộ phận cán bộ còn thiếu kinh nghiệm, kỹ năng xử lý nhiệm vụ mới. Phân cấp, phân quyền tiếp tục hoàn thiện cũng khiến cơ sở lúng túng trước vấn đề chưa có tiền lệ. Nếu không nâng cao năng lực, làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm, cán bộ dễ chờ hướng dẫn thay vì chủ động đề xuất, xử lý.
Chuyển từ tư duy thực hiện sang tư duy kiến tạo không đơn thuần là giao thêm việc hay quyền, mà phải tạo môi trường để cán bộ dám nhận việc, dám đề xuất, dám quyết trong thẩm quyền và chịu trách nhiệm về kết quả. Yêu cầu này đang được lãnh đạo thành phố đặt ra rõ hơn. Trong tham mưu, không thể chỉ dừng ở hoàn thành kế hoạch, mà phải đi trước, đi cùng và đóng góp rõ nét vào các quyết sách. Đó là thay đổi về chuẩn mực trách nhiệm.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Mạnh, trước hết phải đổi mới cách giao việc và đánh giá công việc. Mỗi nhiệm vụ phải cụ thể theo nguyên tắc “6 rõ”, trong đó cán bộ rõ trách nhiệm, sản phẩm và thẩm quyền. Kết quả thực hiện là căn cứ quan trọng đánh giá năng lực. Thành phố tiếp tục đánh giá công chức, viên chức theo kết quả thực chất, gắn với vị trí việc làm.
Cùng với đó, phân cấp, phân quyền phải đi đôi với nguồn lực và kiểm soát trách nhiệm. Cấp cơ sở phải chủ động phản hồi khó khăn, đề xuất giải pháp và chịu trách nhiệm về kết quả; các sở, ngành chuyển mạnh sang hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra. Đào tạo kỹ năng quản trị, kỹ năng số, xử lý tình huống và phối hợp cần chú trọng.
Tư duy kiến tạo, suy cho cùng không phải làm nhiều hơn mà là nhìn thấy vấn đề sớm hơn, tìm ra cách làm tốt hơn và theo đuổi kết quả đến cùng. Khi quyền được phân cấp đi cùng năng lực, nguồn lực và trách nhiệm, cán bộ mới có điều kiện chủ động hành động; trách nhiệm công vụ mới được chuyển hóa thành những kết quả cụ thể, phục vụ người dân, doanh nghiệp và tạo động lực cho thành phố phát triển.