Thuốc lá điện tử có nguy cơ gây ung thư
Giá thành cao
Không ít lần ngồi quán cà phê bắt gặp nhiều thanh, thiếu niên phì phèo TLĐT. Bên ly cà phê sáng cuối tuần vừa qua ở quán nhỏ đường Phan Đình Phùng, TP. Huế tôi được "chiêm ngưỡng" những làn khói trắng lẫn nhiều mùi hương khác nhau của ba thanh niên ngồi cạnh rít TLĐT. Bắt chuyện, một thanh niên trong nhóm này chừng 20 tuổi, chia sẻ: "Đây là những mùi hương dầu để cai thuốc lá truyền thống. Hàng này bán đầy ở thị trường và trên mạnh xã hội"... Đầu lạ sau quen, thế là anh kể, anh quen với TLĐT từ thời còn sinh viên ở Đà Nẵng đến nay hơn 3 năm. Theo thanh niên này, TLĐT được sản xuất với nhiều kiểu dáng khác nhau, như hình điện thoại, cây bút, hộp quẹt... được bán với nhiều mức giá từ 300 nghìn-1 triệu đồng, có loại lên đến 5-7 triệu đồng.
“TLĐT sử dụng các loại tinh dầu nhập khẩu với mức giá rẻ nhất khoảng 300-500 ngàn đồng/lọ dưới 50ml. Thuốc lá truyền thống thì đốt nguyên liệu sợi thuốc để tạo thành khói, còn TLĐT chủ yếu là tinh dầu được đốt nóng, bốc hơi và người sử dụng chỉ hút hơi nước để tạo ra khói nên không độc hại”.
Xung quanh chuyện TLĐT, tôi được anh NVH. một người bạn ở phường Phú Bài (TX. Hương Thủy) tọ vẹ. Anh H. là dân vốn nghiện thuốc lá. Có những ngày anh N. “đốt” hết 1 gói thuốc. Cuối năm vừa qua, nghe vợ tìm hiểu trên mạng xã hội quảng cáo TLĐT chỉ chứa "tinh dầu hương trái cây", "hỗ trợ cho quá trình bỏ thuốc lá" nên anh H. yên tâm dùng. “Khi sử dụng TLĐT, tôi không dùng thuốc lá truyền thống nữa. Chỉ khi nào lỡ quên mang theo TLĐT mới dùng thuốc lá điếu", anh H. chia sẻ.
Anh LVN. thường đến quán cà phê P. đường Lý Thường Kiệt, TP. Huế để thư giãn với TLĐT. Mới đây gặp tôi N. cho biết: “Hút TLĐT thấy thơm hơn thuốc lá điếu, nhìn khói nhả ra nhiều rất thích". Theo N. từ ngày sử dụng TLĐT, anh không kiểm soát được liều lượng sử dụng. Cứ thích lại đổ tinh dầu vào và hút mà không rõ cơ thể đang sử dụng nhiều hay ít... dù chi phí mỗi tháng đã ngốn hầu bao của anh gấp 4-5 lần so với trước đây dùng thuốc lá thông thường.
Nguy cơ bệnh tật
Trao đổi về TLĐT, bác sĩ CK II Hoàng Thị Lan Hương, Phó Giám đốc BV Trung ương Huế chia sẻ, hiện nay giới trẻ có xu hướng chuyển từ sử dụng thuốc lá truyền thống sang TLĐT do suy nghĩ không độc hại và bị hấp dẫn bởi nhiều mùi hương khác nhau từ các loại tinh dầu. Tuy nhiên, TLĐT là một sản phẩm công nghiệp chứ không phải sản phẩm y tế nên trước hết nó sẽ phục vụ vì lợi ích "bí mật kinh doanh".
Bác sĩ Hương nói, giới trẻ không nên lầm tưởng những lời đường mật trên mạng xã hội TLĐT là an toàn, không gây nghiện và để cai thuốc truyền thống. Trong khi đó, nhiều công trình nghiên cứu khoa học gần đây cho thấy các chất acrolein, fomandehit và chất methylglyoxal ở những người hút TLĐT - là những thành phần cơ bản gây tổn hại đến DNA - tăng lên một cách toàn diện so với những người không hút. Sự thoái hóa tế bào liên tục do sự tương tác giữa các thành phần này và DNA của con người là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến ung thư. Cứ 5 người hút TLĐT thì có 4 người bị có mức độ tổn hại DNA cao do các chất acrolein, fomandehit và chất methylglyoxal gây nên so với những người không hút.
Bác sĩ Phan Đăng Tâm, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh cho rằng, qua tìm hiểu một điều tuyệt nhiên các hãng sản xuất TLĐT không hề công bố thành phần chi tiết của các chất tạo mùi hương trong các lọ tinh dầu là các hợp chất hóa học... Hiện nay, những chất này chưa được kiểm chứng và kiểm soát chặt chẽ về nguồn gốc, xuất xứ. Trong khi đó, nhiều công trình nghiên cứu khoa học khẳng định, hút TLĐT có nguy cơ gây ung thư cùng nhiều bệnh tật khác và không giúp cai nghiện thuốc lá mà còn gây nghiện.
Bác sĩ Tâm khuyến cáo, tốt hơn hết là người dân không nên sử dụng bất kỳ loại thuốc lá nào để tránh “rước bệnh vào thân” và gây nguy hiểm cho những người xung quanh. Những người cai thuốc lá cần có quyết tâm cao và sự hỗ trợ từ những người thân trong gia đình hoặc nhờ bác sĩ điều trị.
Đại diện Cục Quản lý thị trường tỉnh chia sẻ, hiện chưa có văn bản pháp luật cụ thể hướng dẫn về việc quản lý kinh doanh, quảng cáo, vận chuyển đối với TLĐT. Cơ quan quản lý địa phương cũng mong muốn thời gian tới Chính phủ có những quy định cụ thể về TLĐT nhằm có cơ sở kiểm tra, xử lý.
Bài, ảnh: Minh Văn