 |
| Bệnh nhân làm thủ tục thanh toán bảo hiểm y tế tại Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Trung ương Huế |
Áp lực kinh tế
Hơn 9 năm chống chọi với căn bệnh ung thư vú, chị Võ Thị Đ. (sống tại TP. Đà Nẵng, đang điều trị ở Bệnh viện Trung ương Huế) không chỉ đối diện với nỗi đau bệnh tật mà còn phải gồng mình trước gánh nặng chi phí điều trị. Mỗi tháng, chị phải chi khoảng 40 triệu đồng cho thuốc điều trị đích dù BHYT đã chi trả một phần - một con số vượt xa khả năng của nhiều gia đình có thu nhập trung bình.
Theo anh Nguyễn Trung Phương, chồng chị Đ., nhờ sử dụng thuốc điều trị đích, sức khỏe của vợ anh được duy trì ổn định trong nhiều năm. Tuy nhiên, việc phải duy trì chi phí điều trị cao trong thời gian dài khiến gia đình luôn trong tình trạng căng thẳng tài chính. Nếu ngưng thuốc, tiên lượng sẽ rất xấu, nhưng tiếp tục thì chi phí quá sức.
Tình cảnh tương tự cũng diễn ra với gia đình ông Nguyễn Đình V. (TP. Huế). Sau khi phẫu thuật ung thư thận giai đoạn 3, ông được chỉ định dùng thuốc điều trị đích với chi phí khoảng 12 triệu đồng/tháng sau khi BHYT chi trả 50%. Là lao động chính trong gia đình, khi lâm bệnh, gánh nặng kinh tế dồn lên vai người vợ với quán tạp hóa nhỏ. Không đủ khả năng duy trì điều trị, ông V. đã phải ngưng thuốc, khiến bệnh diễn tiến nhanh hơn sau vài tháng.
Những câu chuyện trên cho thấy một thực tế, bên cạnh nỗi lo bệnh tật, chi phí điều trị - đặc biệt là thuốc điều trị đích đang trở thành “rào cản sống còn” đối với nhiều bệnh nhân ung thư, nhất là ở khu vực nông thôn, nơi điều kiện kinh tế còn hạn chế.
Theo các chuyên gia y tế, thuốc điều trị đích là bước tiến quan trọng trong điều trị ung thư. Khác với hóa trị truyền thống, phương pháp này sử dụng các hoạt chất được thiết kế để tấn công chính xác vào tế bào ung thư, hạn chế tối đa ảnh hưởng đến tế bào lành. Nhờ đó, hiệu quả điều trị được nâng cao, đồng thời giảm tác dụng phụ. Tuy nhiên, chi phí cho các loại thuốc này rất cao. Tại Việt Nam, mức chi trả phổ biến dao động từ 10 đến 50 triệu đồng mỗi tháng, thậm chí có thể lên đến hàng trăm triệu đồng đối với một số phác đồ hiện đại.
BSCKII. Phan Thị Đỗ Quyên, Trưởng khoa Nội ung bướu 2, Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Trung ương Huế cho biết, số lượng bệnh nhân ung thư đang gia tăng nhanh chóng. Trung tâm hiện tiếp nhận và điều trị cho gần 800 bệnh nhân mỗi ngày, trong đó có từ 250 - 300 bệnh nhân ngoại trú đến nhận thuốc, khoảng 40% trong số đó sử dụng thuốc điều trị đích. Tuy nhiên, nhiều loại thuốc chưa được BHYT chi trả hoặc chỉ hỗ trợ dưới 50%, khiến chi phí điều trị trở thành gánh nặng lớn.
“Với những bệnh nhân phát hiện sớm, nếu được tiếp cận thuốc điều trị đích kịp thời, cơ hội điều trị khỏi sẽ rất cao. Với bệnh nhân ở giai đoạn muộn, thuốc giúp kéo dài thời gian sống đáng kể. Tuy nhiên, chi phí cao khiến không ít người gặp khó khăn trong việc duy trì liệu trình”, bác sĩ Quyên chia sẻ.
Mở hướng từ chính sách
Trước thực trạng này, Bộ Y tế đang có những động thái tích cực nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho người bệnh. Cụ thể, cơ quan chức năng đã đề xuất bổ sung 84 loại thuốc mới vào danh mục BHYT thanh toán; trong đó, có tới 30 thuốc điều trị ung thư, chủ yếu thuộc nhóm thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và liệu pháp miễn dịch tiên tiến.
Đây là nhóm thuốc được đánh giá có hiệu quả điều trị cao nhưng chi phí rất đắt đỏ do phải trải qua quá trình nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng tốn kém. Việc đưa các thuốc này vào danh mục BHYT, ở mức đồng chi trả 30% - 50%, vẫn có ý nghĩa lớn trong việc giảm đáng kể áp lực tài chính và tăng khả năng tiếp cận điều trị cho người bệnh.
Theo đại diện Vụ BHYT, việc cập nhật danh mục thuốc nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn, đồng thời bắt kịp với sự phát triển của y học hiện đại. Ngoài thuốc ung thư, dự thảo còn bổ sung thuốc điều trị bệnh mạn tính và bệnh hiếm, hướng đến mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn diện và công bằng hơn cho người dân.
Tại TP. Huế, khi chính sách BHYT được triển khai hiệu quả, tỷ lệ người dân tham gia đạt trên 104% dân số, tạo nền tảng vững chắc cho việc mở rộng quyền lợi khám, chữa bệnh. Đây là tiền đề quan trọng để triển khai các chính sách chi trả cho thuốc điều trị chi phí cao trong thời gian tới.
Theo bác sĩ Phan Thị Đỗ Quyên, trong cuộc chiến chống ung thư, thuốc điều trị đích không chỉ là tiến bộ khoa học mà còn là cơ hội sống còn đối với nhiều bệnh nhân. Vì vậy, nếu được Quỹ BHYT hỗ trợ chi trả với mức cao sẽ góp phần tạo động lực để nhiều bệnh nhân yên tâm điều trị trong thời gian dài.