|
| Một cảnh trong vở diễn. Ảnh: Nhà hát Nghệ thuật Cung đình Huế cung cấp |
Tác phẩm “Mật lệnh Búp Sen Hồng” (tác giả: Ngô Sinh, đạo diễn: NSƯT Hoàng Trọng Cương) đưa khán giả trở về giai đoạn đế quốc Mỹ đẩy mạnh chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh”, triển khai nhiều hoạt động tình báo, gián điệp nhằm phá hoại phong trào cách mạng. Trong bối cảnh đó, lực lượng công an nhân dân phải hoạt động bí mật giữa vòng vây nguy hiểm để bảo vệ cơ sở cách mạng và giữ gìn an ninh.
Điểm nhấn của vở diễn là nhân vật Nguyễn Thị An Tịnh - nữ trinh sát vũ trang được giao nhiệm vụ thâm nhập vào lòng địch tại TP. Huế nhằm triệt phá kế hoạch Phượng Hoàng. Nhân vật được xây dựng là hình tượng người chiến sĩ kiên trung, mưu trí, âm thầm hoạt động giữa hiểm nguy nhưng vẫn giữ vững lý tưởng cách mạng. Những thông tin tình báo mà An Tịnh cung cấp đã góp phần hỗ trợ phong trào đấu tranh trong giai đoạn quan trọng của cuộc chiến...
Việc đưa hình tượng chiến sĩ công an hiện đại lên sân khấu tuồng cổ là một thử thách không nhỏ đối với ê-kíp sáng tạo. Tuy nhiên, “Mật lệnh Búp Sen Hồng” cho thấy, tuồng hoàn toàn có khả năng tiếp cận đề tài mới nếu biết khai thác đúng thế mạnh của loại hình nghệ thuật này.
Trong vai An Tịnh, NSƯT Phạm Lệ đã kết hợp khá nhuần nhuyễn giữa vũ đạo, bộ pháp và trình thức diễn xướng đặc trưng của tuồng Huế để khắc họa hình tượng nữ chiến sĩ an ninh. Đáng chú ý, nghệ sĩ đồng thời đảm nhận hai vai An Tịnh và Song Tâm - hai nhân vật có tâm lý và số phận khác nhau. Sự thay đổi linh hoạt về giọng hát, hình thể và cảm xúc giúp hai vai diễn được phân biệt rõ nét mà không gây cảm giác chồng lấn. Bằng lợi thế của nghệ thuật tuồng, nghệ sĩ sử dụng ánh mắt, bộ tịch, dáng đi và nhịp diễn để tạo chiều sâu tâm lý nhân vật. Giọng hát giàu nội lực cùng đài từ rõ ràng giúp các phân đoạn cao trào được đẩy lên mạnh mẽ, giữ nhịp cảm xúc cho toàn bộ vở diễn.
Ở tuyến phản diện, nghệ sĩ Nguyễn Phong tạo dấu ấn khi đảm nhận hai vai David và Adam Nguyễn, đã có sự thay đổi về phong thái, ngữ điệu và cách di chuyển để làm rõ tính cách từng nhân vật. Sự kết hợp giữa hóa trang mang tính ước lệ của tuồng với màu sắc phản diện hiện đại góp phần tăng sức hấp dẫn cho vở diễn.
Không chỉ ở diễn xuất, thành công của “Mật lệnh Búp Sen Hồng” còn nằm ở cách xử lý ngôn ngữ sân khấu. Đạo diễn đã tận dụng những đặc trưng của nghệ thuật tuồng như tính biểu trưng, cách điệu hóa và các làn điệu truyền thống, đồng thời làm mới phần hành động và tiết tấu để phù hợp với đề tài hiện đại. Những động tác múa kiếm, phi ngựa hay di chuyển hình thể vốn quen thuộc trong tuồng cổ được biến đổi thành các phân cảnh truy bắt, đấu trí của lực lượng tình báo mà vẫn giữ được “chất Tuồng”. Việc tiết chế phần hóa trang cầu kỳ cũng giúp khán giả dễ tiếp cận nhân vật hơn.
“Mật lệnh Búp Sen Hồng” cho thấy, nghệ thuật tuồng không hề bị bó hẹp trong các tích xưa hay đề tài lịch sử quen thuộc. Khi có cách tiếp cận phù hợp, tuồng vẫn có thể phản ánh hơi thở của đời sống hiện đại và chạm đến cảm xúc của khán giả hôm nay.