Với mục tiêu bảo tồn và phát huy các giá trị đặc trưng của hệ thống nhà vườn, nhà rường trên địa bàn, UBND TP. Huế tiếp tục triển khai và đẩy nhanh tiến độ thực hiện Đề án Chính sách hỗ trợ, bảo vệ và phát huy giá trị nhà vườn đặc trưng và nhà rường cổ Bao Vinh.

Diện tích nhà ở phố khiêm tốn, nhiều gia đình vẫn có thể sử dụng những khoảng sân, góc ban công nhỏ, không gian hẹp để trồng rau xanh phục vụ cho bữa ăn hàng ngày. Những chậu rau cũng giúp không gian ngoài trời của căn nhà thêm độc đáo và đẹp mắt.

Nhà có ba anh em thì anh trai cả và tôi đều sinh sống và làm việc ở tỉnh xa. May mà có vợ chồng cô em út làm nhà ngay trong vườn, sát cạnh nhà cha mẹ đã già yếu, đỡ đần sớm hôm lúc các cụ trái gió trở trời. Để phần nào “bù đắp” về việc mình không thể thường xuyên chăm sóc được cha mẹ, thời gian qua, lần nào về quê tôi thường đến siêu thị gần nhà, tranh thủ mua những loại thức ăn tốt cho sức khỏe của người già, cất vào tủ lạnh để cha mẹ dùng dần. Đồng thời, xin số điện thoại của nhân viên siêu thị, kết bạn zalo. Siêu thị có dịch vụ ship hàng tận nhà cho khách. Các bạn nhân viên cũng nhiệt tình tư vấn (gửi kèm hình ảnh qua zalo) nên dù ở xa, tôi vẫn có thể dễ dàng chọn lựa những loại trái cây tươi ngon cho cha mẹ.

“Tôi nghiên cứu nhà vườn như mối liên hệ giữa nghệ thuật với văn hóa Việt Nam, mối liên hệ sâu sắc với mảnh đất và tinh thần Huế. Nét văn hóa ẩn tàng vẫn còn tồn tại trong những giá trị và bản sắc Huế ngày nay”, Giáo sư (GS), kiến trúc sư (KTS) cảnh quan Kimberlee Stryker (Đại học California, Berkeley) đã nói như vậy trong nghiên cứu về vườn Huế: “Listening to the Gardens of Hue, Vietnam”, cách đây 25 năm.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Hữu Thông, nguyên Phân Viện trưởng Phân viện Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam tại Huế đã nhận định như thế về câu chuyện nhà vườn Huế diễn ra sáng 21/4 tại không gian An Nhiên Garden (phường Phú Thượng, TP. Huế).

Làng cổ Phước Tích được bao bọc bởi con sông Ô Lâu, thuộc xã Phong Hòa (huyện Phong Điền), cách TP. Huế 40km về phía bắc. Làng được thành lập từ năm 1470, dưới thời Lê Thánh Tông. Cùng với khung cảnh thơ mộng, kiến trúc những ngôi nhà rường – vườn có giá trị, các thiết chế văn hóa đặc sắc… Ngôi làng này được công nhận di tích Quốc gia vào năm 2009 giờ đang được các cơ quan chức năng tiến hành các bước lập hồ sơ đề nghị công nhận di tích Quốc gia đặc biệt.

40 nhà vườn đặc trưng tự nguyện đăng ký tham gia đề án, phù hợp điều kiện tiêu chí và được phê duyệt tham gia Đề án giai đoạn 2023 – 2026.

Thời gian gần đây, ở Huế xuất hiện nhiều quán cà phê nhà vườn, đặc biệt là cà phê ở những phủ đệ xưa. Đó là những không gian mà cách đây trăm năm là nơi lui tới của những ông hoàng, bà chúa, quan viên để thăm hỏi nhau dịp lễ, tết hay bà con thân thích tụ họp trong các dịp cúng giỗ dòng họ. Vào đây rồi, bạn sẽ có ngạc nhiên thú vị, rằng cuộc sống của chủ nhân ở sau những cánh cổng kiểu thức cung đình ấy thường giản dị, không giàu có như cái vẻ “cung đình” ở bên ngoài.

Cuối tháng 8, trời vẫn nắng như rang nhưng các nhà vườn đã hoàn tất các công đoạn chuẩn bị, từ đúc chậu, làm đất, dâm cấy giống… để “khởi động” cho một mùa hoa tết 2024.

Trong Tọa đàm “Rỗng và những khoảng mở của đô thị” do ASHUI cùng Tích Thiện Viên & Hội Kiến trúc sư (KTS) Thừa Thiên Huế phối hợp tổ chức, các diễn giả, kiến trúc sư đã chia sẻ nhiều câu chuyện, góc nhìn đa chiều và những trải nghiệm thú vị về không gian vườn, những không gian mở giữa những căn nhà và rộng lớn hơn là không gian “rỗng & mở” trong lòng các đô thị. Làm sao để kiến tạo nên không gian “rỗng & mở” này và nó thực sự đem lại giá trị hữu ích gì cho con người và đô thị? Chúng tôi đã có cuộc trao đổi với KTS. Nguyễn Thanh Tùng, người sáng lập ANTT Architects.