Chỉ số MXV-Index giảm 21 điểm trong phiên giao dịch hôm qua, xuống 2.894 điểm khi đóng cửa. Áp lực bán mạnh tại nhóm nông sản và quặng sắt góp phần kéo thị trường đi xuống.
Theo Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV), nguyên nhân chính khiến giá quặng sắt giảm là nhu cầu thép tại Trung Quốc suy yếu theo mùa, trong khi biên lợi nhuận của các nhà máy thép vẫn ở mức thấp. Bước sang quý IV, hoạt động thi công ngoài trời tại miền Bắc Trung Quốc bị hạn chế do thời tiết lạnh.
Đáng chú ý, biên lợi nhuận quặng nhập khẩu đang ở mức âm 4,89 NDT/tấn. Tính đến ngày 23/10, chỉ có 11,26% nhà máy thép có lãi. Điều này khiến các nhà máy thận trọng hơn trong việc bổ sung nguyên liệu, trong khi tồn kho quặng sắt tại 47 cảng đã lên mức kỷ lục 172,8 triệu tấn.
Bên cạnh đó, một số yếu tố từng hỗ trợ giá quặng sắt đang suy yếu. Tập đoàn Tài nguyên khoáng sản Trung Quốc (CMRG) đã đạt thỏa thuận cung ứng với Rio Tinto, sau khi BHP hoàn tất đàm phán từ tháng 4, qua đó làm giảm những lo ngại trước đó về nguồn cung. Cước vận tải biển cũng không còn hỗ trợ nhiều cho giá quặng sắt khi cước tàu Capesize trên tuyến Port Hedland - Thanh Đảo giảm xuống 14,16 USD/tấn.
Về nguồn cung, BHP và Rio Tinto tiếp tục tăng sản lượng từ 2% đến 4% trong quý III và dự kiến duy trì mức khai thác cao trong quý IV. Theo số liệu của Hải quan Trung Quốc, nhập khẩu quặng sắt của nước này trong tháng 9 đạt 109,82 triệu tấn, đưa tổng lượng nhập khẩu 9 tháng lên 954,97 triệu tấn, tăng 4,1% so với cùng kỳ. Những số liệu này cho thấy nguồn cung quặng sắt tiếp tục duy trì ở mức cao, trong khi Trung Quốc vẫn nhập khẩu khối lượng lớn.
Trong khi nguồn cung dồi dào, nhu cầu tiêu thụ thép vẫn chịu sức ép từ lĩnh vực bất động sản và xây dựng Trung Quốc. Trong 9 tháng đầu năm, đầu tư tài sản cố định của Trung Quốc giảm 7,2%, đầu tư phát triển bất động sản giảm 20,6% và diện tích bán mới giảm 13,2%.
Trung Quốc vừa công bố một số chính sách hỗ trợ, gồm hạ lãi suất PSL xuống 1,5%, trợ lãi vay mua nhà lần đầu và cho phép sử dụng 550 tỷ NDT hạn ngạch trái phiếu địa phương chưa sử dụng. Tuy nhiên, tác động của các biện pháp này đối với nhu cầu thép chưa thể hiện rõ, do cần thêm thời gian để chính sách tác động đến hoạt động xây dựng và đơn hàng thép.
Phản ánh triển vọng thận trọng đối với thị trường bất động sản Trung Quốc, Goldman Sachs mới đây đã hạ hàng loạt dự báo sau khi đánh giá tác động của những thay đổi chính sách, trong đó có quy định chuyển sang bán nhà hoàn thiện.
Theo kịch bản cơ sở của ngân hàng này, các chỉ tiêu gồm doanh thu bán đất, diện tích khởi công mới, doanh số bán nhà mới và đầu tư bất động sản năm 2026 sẽ giảm lần lượt 30%, 22%, 8% và 20%, trước khi tiếp tục giảm trong năm 2027.
Trong giai đoạn 2025-2035, Goldman Sachs dự báo diện tích khởi công mới giảm thêm 30%, diện tích hoàn thành giảm 46%, đầu tư bất động sản giảm 61%, doanh số bán nhà mới giảm 70%, còn khối lượng bán đất nhà ở giảm hơn 90% so với mức năm 2025.
Trong thời gian tới, áp lực dư cung nhiều khả năng vẫn hiện hữu khi các dự án khai thác quy mô lớn, trong đó có Simandou, tiếp tục tăng công suất. Nhu cầu thép toàn cầu năm 2026 được dự báo đi ngang ở mức 1,72 tỷ tấn. Ấn Độ được kỳ vọng tăng trưởng gần 8%, song quy mô nhu cầu vẫn chưa đủ bù đắp sự suy yếu của thị trường Trung Quốc.
Về dài hạn, khi công suất khai thác mới tiếp tục được bổ sung trong vài năm tới, nhiều tổ chức dự báo giá quặng sắt có thể giảm dần về quanh mức 83 USD/tấn.
Nhóm nông sản cũng chịu áp lực bán trong phiên giao dịch ngày 27/10, với 6/7 mặt hàng đóng cửa giảm giá. Trong đó, giá ngô kỳ hạn tháng 12 trên sàn CBOT giảm 1,4%, xuống 176,7 USD/tấn, mức thấp nhất kể từ giữa tháng 8. Giá ngô giảm trong bối cảnh tiến độ thu hoạch tại Mỹ tăng tốc và hoạt động giao dịch quốc tế kém sôi động.