 |
| Học sinh lớp 6 tại một trường trung học cơ sở ở Puy-de-Dôme đã chấp nhận thử thách: sống mà không cần mạng xã hội. Ảnh: france3-regions.franceinfo.fr |
Sau hai sự cố nghiêm trọng liên quan đến mạng xã hội, giám thị chính Olivier Rogeaux đã khởi động dự án mang tên “Zéro réseau” (Không mạng xã hội) nhằm nâng cao nhận thức cho các em về nguy cơ từ việc sử dụng sớm và thiếu kiểm soát các nền tảng này. Ông Rogeaux cho biết: “Tháng 12/2024, chúng tôi đã phát động thử thách tập thể - xóa bỏ Snapchat, TikTok và Instagram - vốn là nguồn gốc gây ra nhiều mâu thuẫn trong học đường. Theo quy định, độ tuổi tối thiểu được phép sử dụng là 15 tuổi. Lẽ ra, học sinh lớp 6 không thể có các tài khoản mạng xã hội. Nhưng trên thực tế, một nửa các em sở hữu một hoặc nhiều tài khoản cá nhân”.
Ban đầu, nhà trường tổ chức nhiều buổi trao đổi với phụ huynh và học sinh để đánh giá mức độ phổ biến của tình trạng này. Ông Rogeaux giải thích rằng áp lực bạn bè là rất lớn, những em không có tài khoản mạng xã hội thường thấy mình bị loại khỏi nhóm. Vì vậy, một số cha mẹ đồng ý cho con lập tài khoản bằng cách khai gian tuổi. Mục tiêu của thử thách là thay đổi chuẩn mực đó, coi việc không dùng mạng xã hội mới là bình thường.
Kết quả thu được vượt xa mong đợi. Tháng 12/2024, trong tổng số 114 học sinh lớp 6 của trường, có 43 em (46%) sử dụng Snapchat, TikTok hoặc Instagram. Đến tháng 6/2025, chỉ còn 7% (8 em) thừa nhận vẫn còn giữ ít nhất một tài khoản mạng xã hội, chủ yếu là Snapchat. Ông Rogeaux cho rằng thành công đến từ phương pháp không áp đặt: “Các em không bị bắt buộc, mà được đồng hành. Mỗi giờ sinh hoạt lớp trở thành dịp để chia sẻ khó khăn, không có phán xét hay trách móc. Các em động viên lẫn nhau. Những em chưa bỏ được cũng nói thẳng, và chúng tôi tìm cách hỗ trợ. Nếu tiếp cận theo kiểu đạo lý cứng nhắc, chắc chắn sẽ thất bại”.
Để vẫn duy trì việc trao đổi, các em được khuyến khích sử dụng WhatsApp trong khuôn khổ kiểm soát và nhiều em đã chia sẻ phản hồi tích cực. Theo ông Rogeaux, vấn đề còn lại là làm sao không để mất những kết quả đạt được trong kỳ nghỉ hè. Sang năm học mới, những em lên lớp 7 sẽ trở thành “đại sứ”, hướng dẫn cho học sinh lớp 6 vừa mới nhập trường cách duy trì lợi ích của thử thách “Zéro réseau” này.
Theo báo cáo Digital 2025, 75,7% dân số Pháp – tương đương khoảng 50 triệu người – đang sử dụng mạng xã hội. Ở nhóm tuổi từ 11-14, tỷ lệ này lên đến 85%, với thời lượng trung bình khoảng 65 phút mỗi ngày. Dù luật pháp châu Âu và Pháp quy định tối thiểu 13 tuổi mới được phép sử dụng, nhưng tình trạng trẻ em khai gian tuổi để mở tài khoản mạng xã hội vẫn rất phổ biến.
Các chuyên gia cảnh báo việc tiếp xúc quá sớm dễ dẫn tới tình trạng nghiện mạng xã hội, gây ra các vấn đề về hành vi, làm giảm sự tự tin, đồng thời tăng cảm giác lo âu và bị cô lập. Tại Pháp, khoảng 20% trẻ em và tới 60% thanh niên trong độ tuổi 18-25 từng là nạn nhân của bạo lực mạng.