 |
| Giá gạo trắng Thái Lan 5% tấm đã tăng lên 650 USD/tấn vào ngày 20/12 - mức giá cao nhất kể từ tháng 10 năm 2008. Ảnh: Nikkei Asia/Vneconomy |
Theo Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan, giá gạo trắng Thái Lan 5% tấm - được xem là thước đo tiêu chuẩn của châu Á, đã tăng 2,5% so với tuần trước lên 650 USD/tấn vào ngày 20/12. Đây là mức giá cao nhất kể từ tháng 10 năm 2008.
Trong đợt tăng giá cao nhất gần đây hồi đầu tháng 8, giá gạo đã đạt mức cao tương tự sau khi nước xuất khẩu gạo hàng đầu là Ấn Độ áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu và do thời tiết khô hạn đe dọa vụ mùa ở Thái Lan. Sau khi giảm trong phần lớn tháng 9 và tháng 10, giá gạo lại tăng nhanh hơn trong tháng 11. Sự biến động này có thể khiến lạm phát lương thực tăng cao trong những tháng tới, nhất là ở các quốc gia phụ thuộc vào gạo như Philippines.
Ấn Độ đã tăng cường hạn chế xuất khẩu vào cuối tháng 7 và dự kiến sẽ duy trì các biện pháp này cho đến sang năm, trong bối cảnh Thủ tướng Narendra Modi đang tìm cách kiềm chế lạm phát lương thực trong nước trước cuộc tổng tuyển cử sẽ diễn ra vào năm tới. Bộ Lương thực Ấn Độ cho biết, giá gạo đang tăng bất chấp các hạn chế xuất khẩu chặt chẽ, vụ mùa bội thu và kho dự trữ nhà nước dồi dào. Mặt hàng chủ lực này đã tăng khoảng 12% mỗi năm trong 2 năm qua và các quan chức Ấn Độ đã yêu cầu các nhà xay xát giảm giá bán lẻ.
Ông Chookiat Ophaswongse, Chủ tịch danh dự của Hiệp hội các nhà xuất khẩu gạo Thái Lan nói rằng nhu cầu đối với gạo Thái Lan ngày càng tăng mạnh, với những khách hàng bất ngờ như Brazil và Philippines đang góp phần vào sự gia tăng này. Cũng theo ông, đồng Baht mạnh lên đã giúp củng cố đà tăng giá gạo hiện nay.
Trong một dấu hiệu nữa cho thấy sự gia tăng nhu cầu gạo Thái Lan, Thủ tướng Srettha Thavisin mới đây cho biết Indonesia dự kiến sẽ mua 2 triệu tấn gạo từ Thái Lan vào cuối năm tới. Điều đó xảy ra đúng lúc El Nino gây khô hạn mùa màng trên khắp châu Á, dự kiến sẽ cắt giảm sản lượng lúa của Thái Lan khoảng 6% trong giai đoạn 2023-2024.
Sự gia tăng giá gạo trong năm nay hoàn toàn trái ngược với các mặt hàng chủ lực khác, như lúa mì và ngô. Giá gạo trắng Thái Lan tăng 36% trong năm qua, trong khi giá lúa mì kỳ hạn ở Chicago giảm 20% và hướng tới mức giảm đầu tiên trong 7 năm. Giá ngô tương lai cũng đã giảm khoảng 30% trong năm nay.
Gạo là lương thực rất quan trọng đối với chế độ ăn uống của hàng tỷ người và đóng góp tới 60% tổng lượng calo tiêu thụ của người dân ở các khu vực Đông Nam Á và châu Phi. Giá gạo tăng đã thúc đẩy lạm phát tăng cao hơn ở các nước nhập khẩu gạo số lượng lớn như Indonesia và Philippines.
Với sự xuất hiện của El Nino – hiện tượng thời tiết thường mang lại điều kiện khô hạn hơn cho các khu vực đang phát triển ở châu Á, nguồn cung gạo dự kiến sẽ còn giảm hơn nữa. Sản lượng gạo của Thái Lan dự kiến giảm 6% trong năm 2023-2024 do tác động của El Nino, trong khi Việt Nam đã khuyến nghị một số nông dân nên sớm trồng vụ mới, với cảnh báo rủi ro hạn hán.