 |
| Tại DSEI London, UAV trở thành tâm điểm, phản ánh sự thay đổi nhanh chóng của chiến tranh hiện đại sau xung đột ở Ukraine, mở ra kỷ nguyên vũ khí rẻ, buộc phương Tây phải thay đổi cách tiếp cận (trong ảnh: Một góc khu triển lãm Thiết bị Quốc phòng và An ninh Quốc tế DSEI ở London). Ảnh: dsei.co.uk |
Theo báo National (UAE) ngày 12/9, tại triển lãm vũ khí danh giá DSEI (Thiết bị Quốc phòng và An ninh Quốc tế) ở London, một chủ đề đã thống trị mọi cuộc thảo luận và thu hút sự chú ý của giới chuyên gia: sự trỗi dậy của thiết bị bay không người lái (UAV). Nếu trước đây, các khí tài truyền thống như xe tăng, tàu chiến hay máy bay chiến đấu được coi là xương sống của lực lượng quân sự, thì giờ đây, UAV đang trở thành "lực lượng xung kích tiền tuyến" với khả năng thay đổi hoàn toàn cục diện chiến tranh.
Sự bùng nổ từ cuộc chiến ở Ukraine
Cuộc xung đột Nga - Ukraine nổ ra năm 2022 đã trở thành một "phòng thử nghiệm" thực tế, thúc đẩy sự phát triển bùng nổ của công nghệ UAV. Ban đầu, thế giới chứng kiến hiệu quả của mẫu UAV Bayraktar của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc vô hiệu hoá các đoàn xe bọc thép của Nga. Sau đó, những chiếc UAV bốn cánh quạt FPV (Góc nhìn thứ nhất) cải tiến, gắn đầu đạn RPG, đã tạo ra mối đe doạ nghiêm trọng, chứng minh rằng những thiết bị nhỏ, rẻ tiền có thể gây ra thiệt hại lớn.
Sự sáng tạo của quân đội Ukraine cũng đã được chứng minh. Chiến dịch "Spiderweb" (Mạng nhện) vào tháng 6 vừa qua là một ví dụ điển hình khi Ukraine kích hoạt một cuộc tấn công bằng UAV hàng loạt từ xa, phá hủy hoặc gây hư hại hàng chục máy bay ném bom tại 4 căn cứ không quân sâu bên trong lãnh thổ Nga. Quan trọng hơn, Ukraine đã phát triển một lực lượng không người lái hải quân độc đáo, thách thức Hạm đội Biển Đen của Nga và buộc nhiều lực lượng phải rút về cảng, báo hiệu một kỷ nguyên mới của chiến tranh hải quân.
Cuộc đua đầu tư và công nghệ mới
Sự bùng nổ của UAV đã thu hút một lượng lớn vốn đầu tư, đặc biệt là từ các công ty Mỹ. Tại DSEI, các quỹ đầu tư tư nhân sẵn sàng "đầu tư lớn" vào lĩnh vực này, biến công nghệ UAV trở thành một "mảnh đất màu mỡ" tạo ra lợi nhuận.
Một trong những công ty nổi bật là Red Cat, công ty ở Salt Lake City, Mỹ. Họ đã giới thiệu một khái niệm đột phá: "tàu sân bay mini" hoạt động như một tàu chiến mẹ trên biển, có thể mang theo một "đàn" UAV. Theo ông Barry Hinckley, Chủ tịch của Red Cat's Blue Ops, đây là "bước đột phá hoàn toàn" trong chiến tranh hải quân.
Chiếc tàu dài 11 mét của Red Cat có thể mang theo 6 UAV cảm tử Switchblade với đầu đạn xuyên giáp và 40 UAV bốn cánh quạt Fang trang bị đầu đạn tương đương RPG. Với công nghệ nhận dạng AI và hệ thống giám sát, một "hạm đội" tàu mẹ này có thể di chuyển 100km phía trước các nhóm tác chiến tàu sân bay có người lái, tạo ra một "đòn tấn công bất đối xứng" về mặt tài chính. Ông Hinckley giải thích: “Bạn có thể chi 40 triệu USD để có thể đánh chìm một tàu chiến trị giá 4 tỷ USD”.
Bên cạnh đó, các công nghệ mới khác cũng được giới thiệu tại DSEI, bao gồm cả "tàu mẹ" trên không có khả năng mang theo 40 UAV để tấn công mục tiêu từ xa. Những phát minh này cho thấy trí tưởng tượng của các nhà sản xuất quân sự đã vượt xa những phương pháp truyền thống.
Tuy nhiên, sự phát triển bùng nổ của UAV cũng đặt ra những thách thức lớn về an ninh quốc phòng. Tướng Sir Richard Barrons, một trong những kiến trúc sư của bản đánh giá quốc phòng mới nhất của Anh, chỉ ra rằng phương Tây cần phải đối phó với vấn đề này một cách nghiêm túc và nhanh chóng hơn. Ông lấy ví dụ việc 19 UAV xâm nhập vào Ba Lan đã chứng minh NATO không có khả năng đối phó hiệu quả với các cuộc tấn công bằng UAV hàng loạt.
"Khả năng của NATO trong việc xử lý vấn đề này còn lâu mới đủ tốt", Tướng Barrons nhận định tại DSEI. Ông cho rằng việc điều động máy bay chiến đấu F-35 tiên tiến để đánh chặn UAV là "một hành động quá mức cần thiết" và tốn kém. Thay vào đó, NATO cần phải phát triển một hệ thống phòng không tích hợp chuyên biệt để đối phó với mối đe dọa mới này.
Trong bối cảnh đó, các giải pháp chống UAV cũng đang được phát triển song song. Tại DSEI, hàng trăm nhà sản xuất đã trưng bày các công nghệ chống UAV tương đối rẻ, từ súng gây nhiễu đến các hệ thống phòng thủ tiên tiến.
Tóm lại, từ chiến trường ở Ukraine đến các phòng trưng bày công nghệ ở London, UAV không còn là một công nghệ phụ trợ mà đã trở thành một nhân tố quan trọng. Cuộc đua phát triển và chống lại chúng đang định hình lại chiến lược quân sự, mở ra một kỷ nguyên mới đầy rủi ro nhưng cũng mang lại những cơ hội chưa từng có trong lịch sử.