Tôi biết có nhiều câu chuyện ôn thi đại học khá buồn cười. Có người đã cạo trọc đầu trong mùa ôn thi để có thể yên tâm đóng cửa dùi mài kinh sử. Xưa, cũng có bậc phụ huynh và cả thí sinh đặt ra cho mình quyết tâm phải quyết tâm đậu cho được tú tài hay đặt chân vào đại học để đổi đời và vì thế, đã bằng mọi cách phải học, càng nhiều càng tốt. Hệ lụy dẫn đến có lắm điều vui và cũng không hiếm chuyện buồn mà thỉnh thoảng trên báo đài ta vẫn thường nghe tin về những trường hợp trầm cảm hay cả tự tử vì “giấc mộng đại học” không thành.
Học sinh Trường THPT Hương Giang (Nam Đông) trong giờ ôn tập môn toán. Ảnh: Hữu Phúc
Trở lại với khả năng tự ôn thi. Nhiều thí sinh đi học thêm nhiều, theo kiểu “chạy xô”. Điều đó chỉ khiến ta mệt mỏi, học thêm xong về lại ngủ khì, vô ích. Còn nữa, đi học thêm, là lúc ta phụ thuộc vào thầy giáo, thiếu động não nên kiến thức thường “bay” nhanh. Nó khác với tự học, thường chủ động hơn trong tiếp cận kiến thức. Tự học giúp ta “cay cú” khi không hiểu để rồi thôi thúc ta tìm mọi cách để làm sao hiểu được. Tự học cũng giúp ta tích tụ dần dần và chắc chắn kiến thức. Nó làm ta vững chắc, nhớ hơn và hiểu rõ vấn đề hơn. Cuối cùng, ta không bị áp lực bởi lượng kiến thức và bài tập. Tâm lý sẽ tốt hơn. Sức khỏe cũng sẽ khá hơn.
Sách giáo khoa được xem là tài liệu phục vụ ôn thi tốt nhất. Còn kinh nghiệm ôn thi hiệu quả nhất là trong quá trình ôn tập cần chú ý hệ thống lại phần kiến thức đã học sao cho “ôn đến đâu chắc đến đó”. Phần nào, bài tập nào sức mình làm được thì ôn thật kỹ, để khi đi thi chắc chắn sẽ có điểm. Có ôn như vậy, khi đi thi sẽ giúp sĩ tử cảm thấy tự tin và khi thi xong cũng không lo lắng sai phần này hoặc phần kia. Nắm chắc kiến thức cơ bản, những định nghĩa, kỹ năng và rồi, vận dụng làm thật nhiều bài tập (đối với các môn tự nhiên) được xem là một bí quyết ôn thi hiệu quả.
Cũng cần chú ý tới thời gian và không gian học khi tự ôn thi. Khoảng thời gian làm việc tốt nhất là 5h - 6h, 7h30 - 10h30, 14h - 16h30, 20h - 22h. Đó là cũng lúc bộ não ta “hưng phấn” và học vào nhất. Đừng nên cố gắng học thêm tiếp, càng làm bộ não ta bị gánh nặng thêm. Hãy tập trung tinh thần, công lực bộ não mình vào những khung giờ đó. Học tầm 45 - 50 phút thì nên nghỉ ngơi, giải lao 5 - 6 phút sẽ tốt hơn và không nên học ngay sau khi vừa ăn xong. Còn đây là kinh nghiệm của nhiều người, hãy ngồi học gần cửa sổ, càng tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên và luồng không khí lưu thông đều trong phòng, bạn càng khỏe.
Ngoài việc học trên lớp và tự học ở nhà, học sinh nên tổ chức hình thức học theo nhóm. Thông qua nhóm học tập, học sinh dễ dàng thảo luận với nhau để tìm ra những đáp án trước những bài tập khó và có thể góp ý và sửa sai cho nhau. Đó là vài kinh nghiệm về tự học và tự ôn thi. Thiết nghĩ, nó sẽ rất có ý nghĩa và nhiều bổ ích, đặc biệt đối với những học sinh vùng sâu, vùng xa, vùng miền núi như A Lưới, Nam Đông, những nơi mà học sinh ít có điều kiện đến các trung tâm luyện thi để ôn tập.
Đan Duy