 |
| Hồ Tả Trạch góp phần điều tiết, giảm ngập cho đô thị |
Ngày 23/3/2026, UBND thành phố Huế đã ban hành Kế hoạch số 156/KH-UBND triển khai các chủ trương của Trung ương và Thành ủy về tăng cường công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Kế hoạch này có thể xem như một lộ trình xây dựng hệ thống phòng chống thiên tai tổng thể cho toàn thành phố trong giai đoạn mới.
Thiên tai ngày càng cực đoan, thiệt hại ngày càng lớn
Những năm gần đây, thiên tai ở miền Trung nói chung và Huế nói riêng đang có xu hướng gia tăng về cường độ và mức độ rủi ro. Các hiện tượng như mưa lớn cục bộ, lũ chồng lũ, sạt lở đất, xâm thực bờ biển, ngập lụt đô thị xuất hiện với tần suất dày hơn và khó dự báo hơn trước.
Những trận lũ lớn trong các năm 1999, 2009, 2020, 2023 và đặc biệt là đợt lũ lớn cuối năm 2025 gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản, làm hư hỏng nhiều công trình hạ tầng, giao thông, thủy lợi và nhà ở của người dân. Theo đánh giá, thiên tai có thể làm giảm tăng trưởng kinh tế của địa phương từ 1–1,5% mỗi năm, ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển kinh tế – xã hội, du lịch và môi trường đầu tư của thành phố.
Đối với một đô thị di sản, trung tâm du lịch và dịch vụ như Huế, mỗi đợt thiên tai không chỉ gây thiệt hại vật chất mà còn ảnh hưởng đến hình ảnh, môi trường du lịch và đời sống người dân. Vì vậy, đầu tư cho phòng chống thiên tai chính là đầu tư cho phát triển bền vững.
Xây dựng hệ thống phòng chống thiên tai nhiều tầng
Kế hoạch phòng chống thiên tai của thành phố xác định nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó đặc biệt nhấn mạnh việc xây dựng hệ thống phòng chống thiên tai nhiều tầng, từ thể chế, tổ chức, công nghệ đến hạ tầng.
Hiện nay, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố có 40 xã, phường, do đó hệ thống phòng chống thiên tai cũng được tổ chức từ thành phố đến cơ sở, với Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự và phòng chống thiên tai các cấp được kiện toàn, đảm bảo phương châm “4 tại chỗ”.
Thành phố cũng duy trì và đào tạo 40 đội xung kích phòng chống thiên tai cấp xã, phường, thường xuyên tổ chức diễn tập, tập huấn kỹ năng cứu hộ cứu nạn, sơ tán dân, ứng phó lũ lụt và sạt lở đất.
Bên cạnh đó, các cơ chế chính sách như Quỹ phòng chống thiên tai, Quỹ phòng thủ dân sự, chính sách hỗ trợ phục hồi sản xuất nông nghiệp sau thiên tai cũng tiếp tục được rà soát, hoàn thiện nhằm giúp người dân sớm ổn định cuộc sống sau thiên tai.
 |
| Radar mưa X band phục vụ phòng chống thiên tai |
Công nghệ và chuyển đổi số – đột phá trong phòng chống thiên tai
Một trong những điểm mới của kế hoạch phòng chống thiên tai lần này là xác định chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ là khâu đột phá.
Hiện nay, thành phố Huế đã và đang đưa vào sử dụng nhiều hệ thống công nghệ số phục vụ công tác phòng chống thiên tai như: Radar mưa X band, hệ thống đo mưa tự động chuyên dụng Vrain, hệ thống giám sát ngập lụt Vfass, bản đồ số GIS Huế, nền tảng đô thị thông minh Hue-S, camera giám sát hồ chứa, ứng dụng UAV (máy bay không người lái) để khảo sát thiên tai.
Trong thời gian tới, thành phố sẽ tăng cường áp dụng mô hình giám sát đa tầng, trí tuyên nhân tạo (AI) trong phân tích, dự báo, cảnh báo các hiện tượng thiên tai như bão, mưa lớn, ngập lụt, giông, lốc và trong vận hành hồ chứa nước.
Việc tích hợp dữ liệu mưa, lũ, ngập lụt, sạt lở, vị trí sơ tán dân, điểm đỗ xe tránh lũ… lên bản đồ số sẽ giúp chính quyền theo dõi và điều hành theo thời gian thực, đồng thời người dân có thể chủ động theo dõi thông tin thiên tai ngay trên điện thoại.
Đây được xem là bước chuyển từ phòng chống thiên tai theo kinh nghiệm sang phòng chống thiên tai dựa trên dữ liệu và công nghệ.
Đầu tư hạ tầng, “lá chắn cứng” trước thiên tai
Bên cạnh công nghệ, Huế cũng xác định đầu tư hạ tầng phòng chống thiên tai là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn 2026 - 2030.
Theo kế hoạch, thành phố sẽ đầu tư nhiều công trình thủy lợi và phòng chống thiên tai quy mô lớn. Có thể kể đến một số dự án: Xây dựng và nâng cấp các hồ chứa nước, trong đó có hồ chứa nước Ô Lâu; Xây dựng hệ thống thoát lũ khu vực Tây Nam thành phố ra đầm phá; Đầu tư khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão; Xây dựng đê chắn sóng khu vực cảng Chân Mây; Nâng cao khả năng tích nước và điều tiết lũ của hồ Tả Trạch;…
Các công trình này khi hoàn thành sẽ góp phần giảm ngập lụt đô thị, bảo vệ khu dân cư ven sông, ven biển, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và hạ tầng giao thông.
Có thể nói, hệ thống đê điều, hồ chứa, kè sông, kè biển chính là “lá chắn cứng” bảo vệ thành phố trước thiên tai.
 |
| Người dân xây nhà chống lũ để thích nghi với biến đổi khí hậu |
Lấy người dân làm trung tâm
Một trong những quan điểm xuyên suốt trong công tác phòng chống thiên tai của Huế là lấy người dân làm trung tâm.
Thành phố sẽ tiếp tục rà soát, di dời các hộ dân ở khu vực có nguy cơ sạt lở cao, đặc biệt là khu vực miền núi và dọc các tuyến giao thông như khu vực tuyến cao tốc La Sơn – Túy Loan. Đồng thời xây dựng các phương án sơ tán dân, dự trữ lương thực, nước sạch và nhu yếu phẩm khi có thiên tai lớn xảy ra.
Chương trình “Trường học an toàn trước thiên tai” cũng sẽ được triển khai, đưa kiến thức và kỹ năng phòng chống thiên tai vào trường học, giúp học sinh biết cách ứng phó với bão, lũ, sạt lở, đuối nước… ngay từ nhỏ.
Công tác tuyên truyền cũng sẽ được đổi mới thông qua các nền tảng số, mạng xã hội, hệ thống cảnh báo trên ứng dụng Hue-S để người dân tiếp cận thông tin thiên tai nhanh nhất và chính xác nhất.
Chung tay xây dựng thành phố an toàn trước thiên tai
Phòng chống thiên tai không chỉ là nhiệm vụ của chính quyền mà cần sự tham gia của toàn xã hội. Vì vậy, kế hoạch phòng chống thiên tai của thành phố cũng nhấn mạnh vai trò của cộng đồng, các tổ chức đoàn thể và từng người dân.
Khi người dân có kiến thức, có kỹ năng, có thông tin kịp thời thì thiệt hại do thiên tai sẽ giảm đi rất nhiều. Thực tế cho thấy, ở những nơi cộng đồng chủ động phòng chống thiên tai tốt thì thiệt hại về người hầu như không xảy ra.
Có thể nói, với việc triển khai đồng bộ từ thể chế, tổ chức, công nghệ đến hạ tầng và cộng đồng, Huế đang từng bước xây dựng hệ thống phòng chống thiên tai hiện đại, chủ động và bền vững.
Chủ động trước thiên tai không chỉ để giảm thiệt hại mà còn để bảo vệ thành quả phát triển, bảo vệ cuộc sống bình yên của người dân và xây dựng Huế trở thành một đô thị an toàn, bền vững và có khả năng chống chịu cao trước thiên tai trong tương lai.