ClockThứ Tư, 12/12/2012 18:08

Đào rãnh, nghề mưu sinh ở đầm phá

HNN - Trên những bãi nước mênh mông và trù phú của hệ thống đầm phá Thừa Thiên Huế, có một nghề từng là phương kế để những cư dân vùng sông nước mưu sinh, đó là nghề đào rãnh. Sống quen trên sông nước, người dân nơi đây nhận biết và thấu hiểu cả những đặc tính khó phát hiện nhất của các loài thủy sản, chẳng hạn như: chu kỳ sống và sinh hoạt của chúng theo con nước. Khi thủy triều bắt đầu lên cũng là lúc các giống tôm cá đi kiếm ăn. Thủy triều lên mạnh đem theo hằng hà sa số những sinh vật phù du và rong tảo, khi nước bắt đầu rút cũng chính là lúc chúng ẩn nấp và bám mình trong các đám rong rêu và bùn đất. Căn cứ vào những đặc điểm trên, những cư dân vùng sông nước khai sinh ra nghề đào rãnh.

Nghề đào rãnh thực chất tương tự như nghề mò cua bắt ốc vậy. Chỉ khác và khá thú vị ở một điều là, nếu như nghề mò cua bắt ốc bắt buộc người ta phải lần tìm đến tận các hang hốc, ngách nghẽ, nơi cư trú của các loài sinh vật để bắt, thì ở đây, người làm nghề với sự thấu hiểu cặn kẽ những đặc tính của các loài thủy sản, họ chỉ việc tạo sẵn nơi cư trú cho chúng rồi sau đó khai thác và thu hoạch mà thôi.

Nghề đào rãnh phải tiến hành khi con nước bắt đầu lên và thu hoạch sau khi con nước rút mạnh. Khi nước lên, người làm nghề dầm mình trong nước, trên tay họ cầm một vật dụng để đào đường rãnh. Vật dùng để đào rãnh có thể là con dao, vỏ ốc, vỏ nghêu, vỏ trìa... Đường rãnh được đào với chiều rộng khoảng từ 8 đến 10cm, tương đương với kích cỡ một bàn chân của người làm nghề, độ sâu của rãnh khoảng từ 5 đến 10cm, chiều dài thì không giới hạn. Đường rãnh được đào thẳng, cứ cách một đoạn, người ta lại cắm một vật làm mốc để xác định vị trí của rãnh. Cứ như vậy, rất nhiều rãnh được đào tùy theo nhu cầu và sức lực của người làm nghề. Đào xong rãnh xem như đã hoàn thành một nửa công việc, còn lại chỉ là chờ cho nước rút xuống để tiến hành thu hoạch.
 
Khi thủy triều bắt đầu xuống, người làm nghề lại một lần nữa dầm mình trong nước; theo sau họ là những chiếc oi, rọ, bọc…vật dụng dùng để chứa những gì mà họ bắt được ở dưới rãnh. Thủy triều xuống cũng là lúc các loài thủy sinh bắt đầu tìm nơi an toàn để ẩn trú, và những con rãnh được người ngư dân đào sẵn là nơi cư trú “không thể an toàn và tuyệt vời hơn”. Cứ như thế, người làm nghề chỉ việc dùng tay chặn ở hai đầu từng đoạn ngắn của con rãnh, thế là những tôm cá trú nấp dưới rãnh đã nằm gọn trong lòng bàn tay. Rất đơn giản, cứ như thế, những cư dân vùng sông nước và đầm phá Thừa Thiên Huế đã một thời lặng lẽ, bươn chải, lần mò trong con nước, dùng phương thức khai thác giản đơn của cái nghề đào rãnh này để làm kế mưu sinh.
 
Giờ đây, dải hệ đầm phá trù phú của Thừa Thiên Huế trở thành một mớ hỗn độn, với thực trạng rất nhiều hệ thống ô hộc và nò lưới bủa vây. Trong bối cảnh nền kinh tế phát triển như hiện nay, việc kiếm sống của người dân vùng sông nước trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Họ làm tất cả để tồn tại, điều đó đồng nghĩa với việc, càng ngày họ càng làm cạn kiệt các giống loài thủy sản của hệ đầm phá. Quan trọng hơn, một ngành nghề từng là phương kế nuôi sống những cư dân nơi đây qua nhiều thế hệ đành chấp nhận suy vong.
Đắc Hát
ĐÁNH GIÁ
Hãy trở thành người đầu tiên đánh giá cho bài viết này!
  Nội dung góp ý

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Phong Điền mở rộng cơ hội đi lao động nước ngoài

Chương trình đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài đang mở ra cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho thanh niên phường Phong Điền. Không chỉ tích lũy vốn, nhiều người còn có thêm kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm để lập nghiệp khi trở về quê nhà.

Phong Điền mở rộng cơ hội đi lao động nước ngoài
Già làng nặng lòng với văn hóa Tà Ôi

Với vốn hiểu biết phong phú về văn hóa Tà Ôi, nhiều năm qua, già làng Ra Pát Trình (tên khác là Lê Văn Trình), ở thôn Ka Vin, xã A Lưới 4, TP. Huế, luôn tận tâm gìn giữ những giá trị văn hóa, kiến trúc và mỹ thuật gắn với nhà Roong - ngôi nhà làng truyền thống của đồng bào Tà Ôi. Ông là tấm gương tiêu biểu trong công tác bảo tồn, trao truyền văn hóa truyền thống ở vùng A Lưới.

Già làng nặng lòng với văn hóa Tà Ôi
Thay đổi từ nếp nghĩ

Một trong những tin được nhiều người chú ý trong những ngày gần đây là việc UBND phường Thuận An thông báo đóng cửa các nghĩa trang trên địa bàn, cấm chôn cất và xây dựng lăng mộ kể từ sau ngày 31/10/2026. Trước đó, UBND xã Phú Vinh, nơi có khu nghĩa địa An Bằng với 4.500 lăng mộ cũng triển khai việc siết chặt việc xây dựng lăng mộ xa hoa. Các động thái này nhằm thực hiện quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng, định hướng phát triển đô thị và quản lý nghĩa trang tập trung.

Thay đổi từ nếp nghĩ
Lan tỏa mô hình “Tiếng trống học bài”

Từ một phong trào có quy mô nhỏ, “Tiếng trống học bài” đang được xã Vinh Lộc nhân rộng ra toàn địa bàn. Không chỉ nhắc học sinh ngồi vào bàn học mỗi tối, phong trào còn vận động mỗi gia đình, khu dân cư tạo không gian yên tĩnh, vun đắp ý thức học tập cho thế hệ trẻ.

Lan tỏa mô hình “Tiếng trống học bài”
Bình đẳng bắt đầu từ sự sẻ chia

Bình đẳng giới không chỉ thể hiện qua những chủ trương, chính sách mà còn bắt đầu từ sự sẻ chia trách nhiệm trong gia đình, tôn trọng tiếng nói và tạo cơ hội phát triển cho mỗi người. Tại Huế, những thay đổi trong nếp sống gia đình cùng sự hỗ trợ của các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) đang giúp phụ nữ có thêm điều kiện phát huy năng lực, tự chủ kinh tế và tham gia các hoạt động cộng đồng.

Bình đẳng bắt đầu từ sự sẻ chia

TIN MỚI

Return to top