 |
| Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu nêu. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp |
Minh bạch trách nhiệm khi chuyển giao quyền sở hữu
Các ý kiến cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật, đồng thời tập trung vào những vấn đề gắn với quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp như chuyển giao chức năng quản lý nhà nước về quyền đối với giống cây trồng, cắt giảm điều kiện kinh doanh và bảo đảm chất lượng hoạt động giám định sở hữu trí tuệ.
Tham gia thảo luận, đại biểu Nguyễn Thị Sửu, Phó Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội (ĐBQH) chuyên trách thành phố Huế, tập trung vào hai nhóm vấn đề: hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp và việc đình chỉ hiệu lực văn bằng bảo hộ giống cây trồng.
Theo đại biểu Nguyễn Thị Sửu, về chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, dự thảo cần phân định rõ hiệu lực của hợp đồng giữa các bên với hiệu lực chuyển quyền sở hữu và hiệu lực đối kháng với bên thứ ba. Theo quy định, hợp đồng có hiệu lực giữa các bên theo thỏa thuận và pháp luật dân sự, nhưng việc chuyển quyền sở hữu chỉ được ghi nhận sau khi cơ quan có thẩm quyền đăng ký thay đổi. Điều này có thể tạo ra khoảng thời gian chuyển tiếp, khi bên nhận chuyển nhượng đã thanh toán, khai thác đối tượng sở hữu công nghiệp nhưng chưa được ghi nhận là chủ sở hữu.
Đại biểu cũng lưu ý, việc áp dụng các quy định của Bộ luật Dân sự về giao dịch vô hiệu cần được xem xét đầy đủ, không nên mặc nhiên coi các giao dịch phát sinh sau đó là vô hiệu. Cần đánh giá từng giao dịch, căn cứ điều kiện có hiệu lực và yếu tố ngay tình của bên thứ ba để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể liên quan.
Từ đó, đại biểu đề nghị dự thảo làm rõ thời điểm phát sinh hiệu lực của hợp đồng giữa các bên, thời điểm chuyển quyền sở hữu và thời điểm có hiệu lực đối với bên thứ ba. Trường hợp có nhiều giao dịch chuyển nhượng đối với cùng một đối tượng, cần quy định rõ nguyên tắc xác định thứ tự ưu tiên, gắn với hồ sơ hợp lệ và thông tin được ghi nhận trong sổ đăng ký quốc gia.
Đặc biệt, cần có cơ chế bảo vệ bên thứ ba ngay tình khi họ căn cứ vào thông tin công khai trong sổ đăng ký để xác lập giao dịch. Trong thời gian chờ hoàn tất đăng ký, bên nhận chuyển nhượng cũng cần được bảo đảm quyền yêu cầu bên chuyển nhượng phối hợp, đồng thời có cơ chế chủ động bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình khi phát hiện hành vi xâm phạm. Bên chuyển nhượng không nên tiếp tục thực hiện các giao dịch thương mại đối với quyền đã cam kết chuyển nhượng.
Trường hợp một bên không phối hợp thực hiện thủ tục đăng ký, dự thảo cần quy định rõ trách nhiệm, hậu quả pháp lý, nghĩa vụ hoàn trả và bồi thường thiệt hại nếu có.
 |
| Đại biểu Nguyễn Thị Sửu tham gia thảo luận. Ảnh: Đoàn ĐBQH thành phố cung cấp |
Bảo đảm cơ hội khắc phục trước khi đình chỉ văn bằng
Đối với quy định đình chỉ hiệu lực văn bằng bảo hộ giống cây trồng khi chủ văn bằng không nộp phí duy trì, đại biểu Nguyễn Thị Sửu đề nghị cân nhắc cách thức thông báo và thời hạn khắc phục.
Theo dự thảo, nếu không nộp phí duy trì, hiệu lực văn bằng bị đình chỉ từ ngày đầu tiên của năm đầu tiên không nộp phí; quyết định đình chỉ được công bố trên Công báo sở hữu công nghiệp trong thời hạn 30 ngày. Chủ văn bằng có thể được khôi phục hiệu lực khi khắc phục được lý do dẫn đến việc đình chỉ.
Đại biểu cho rằng, công bố trên Công báo là hình thức thông tin công khai, nhưng không đồng nghĩa với việc chủ văn bằng đã nhận được thông báo trực tiếp. Trong trường hợp cơ quan quản lý có đầy đủ thông tin liên hệ, cần xem xét gửi thông báo đến chủ văn bằng để họ biết và có cơ hội thực hiện nghĩa vụ trước khi quyền lợi bị ảnh hưởng.
Đại biểu cũng đề nghị quy định rõ thời hạn khắc phục trong luật, thay vì chỉ hướng dẫn tại văn bản dưới luật. Thời hạn này cần đủ để chủ văn bằng thực hiện nghĩa vụ, đồng thời xác định rõ thời điểm bắt đầu tính thời hạn và cách thức thông báo. Ngoài ra, cần rà soát để bảo đảm quy định trong nước tương thích với các cam kết quốc tế, nhất là yêu cầu tạo cơ hội cho chủ văn bằng khắc phục vi phạm trước khi quyền bảo hộ bị đình chỉ. Theo đại biểu, cần làm rõ nội dung này để tránh cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện.
Giải trình tại phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết, quá trình xây dựng dự án luật đã tiếp thu nhiều ý kiến của ĐBQH. Tại phiên thảo luận tổ có 28 đại biểu tham gia với 68 ý kiến; tại phiên thảo luận hội trường có 14 đại biểu phát biểu, đóng góp hơn 40 ý kiến.
Liên quan chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp, Bộ trưởng Vũ Hải Quân ghi nhận các ý kiến đề nghị làm rõ thời hạn, trách nhiệm phối hợp và khả năng tiếp cận thông tin của các bên. Những nội dung này sẽ được tiếp tục nghiên cứu, cụ thể hóa trong quá trình hoàn thiện dự thảo và văn bản hướng dẫn thi hành.
Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị Chính phủ phối hợp với Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội tiếp thu, giải trình đầy đủ các ý kiến, hoàn thiện dự thảo và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua vào cuối kỳ họp.