Huế là mảnh đất thường xuyên chịu sự tác động của thiên tai, mỗi năm đã từng có hàng chục cho đến hằng trăm cây xanh bị đổ ngã. Để khắc phục hậu quả, Trung tâm Công viên Cây xanh (TTCVCX) Huế đã trồng thay thế, nhưng do lực bất tòng tâm (không chủ động nguồn giống) nên đã không có đủ cây cùng chủng loại, cùng kích cỡ và đảm bảo tiêu chuẩn để trồng như mong muốn, gây hiện tượng cây sinh trưởng, phát triển không cân đối, lệch lạc. Hệ thống công trình kỹ thuật dân dụng cũng đã tác động tiêu cực đến sự tồn tại và phát triển của hệ thống cây xanh. Các đường dây dẫn điện/điện thoại trên không thường đan xen vào tán cây xanh, nên các ngành chủ quản phải mé cành để bảo trì trước mỗi mùa mưa bão, làm cho cây lệch tán ngày càng nghiêng về một phía. Việc thiết kế các hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm cận kề cây xanh, đơn vị thi công vô tư cắt xén rễ cây, thậm chí lẹm cả một phần gốc cây, đến mùa mưa bão, cây lơi rễ, lỏng gốc, nếu không đổ thì cũng nghiêng ngả.
 |
|
Vỉa hè đường Lê Lợi đan xen nhiều chủng loại cây xanh có hình thái, kích cỡ khác nhau. Ảnh: Võ Nhân
|
UBND TP Huế đã chỉ đạo TTCVCX Huế lập dự án tái quy hoạch cây xanh cho thành phố Huế, trước mắt là cho khu trung tâm. Ông Nguyễn Văn Thành – Chủ tịch UBND TP Huế đã nêu quan điểm: “Để Quy hoạch tốt cần tiến hành đánh giá, phân tích hiện trạng để đề ra giải pháp thực hiện; quan tâm chất lượng cây xanh, bao gồm chọn lựa chủng loại, kích cỡ phù hợp với quy hoạch đô thị và môi trường; có kế hoạch quản lý, chăm sóc cây xanh cụ thể, đúng kỹ thuật, đồng thời, có phương thức quản lý nhà nước phù hợp hơn. Bên cạnh đó cũng cần phải nghĩ đến việc xã hội hóa quản lý cây xanh; làm thế nào để các doanh nghiệp, các tổ chức xã hội và cộng đồng cư dân đô thị cùng vào cuộc”.
 |
|
Bài trí cây xanh trên vỉa hè, đường phố không đúng quy định (Đường Lý Thường Kiệt)
|
 |
Cây xanh vỉa hè thiếu quy hoạch (Đường Huỳnh Thúc Kháng)
|
|
Chúng tôi thiết nghĩ cần có các giải pháp thích hợp để triển khai dự án theo chiều hướng tích cực: Rà soát kỹ lưỡng để chọn được bộ loài cây chủ lực; tính toán kỹ càng trong việc chọn loài cây bảo lưu trên mỗi tuyến đường phố; phân bổ hợp lý chủng loại cây cho các đường phố chưa có cây xanh; ưu tiên chọn các loài cây bản địa, hạn chế phát triển ồ ạt các loài cây ngoại lai; tuyệt đối loại trừ các loài cây ngoại lai có nguy cơ xâm hại; tuân thủ các văn bản pháp quy của Chính phủ, của Bộ Xây dựng và của UBND Tỉnh Thừa Thiên Huế về Quản lý cây xanh đô thị; đề nghị UBND tỉnh ban hành quy định về quản lý xây dựng, lắp đặt công trình ngầm theo hướng không xâm hại cây xanh; nghiên cứu biện pháp kỹ thuật để hỗ trợ, neo giữ cây đưa trồng có kích thước lớn để đảm bảo tính bền vững, không thực hiện dàn trải mà triển khai dần theo phương án cuốn chiếu, bắt đầu từ một số đường phố trọng tâm...
Đỗ Xuân Cẩm
|
Bước đầu, TTCVCX Huế đã lập được bộ hồ sơ hiện trạng cây xanh của 330 đường phố, bao gồm hiện trạng chủng loại, hiện trạng chất lượng, hiện trạng phân bố và đã có phương án di dời, chặt hạ, trồng thay thế, trồng mới cho các tuyến đường một cách cụ thể.
Ông Nguyễn Cẩn, Giám đốc TTCVCX Huế tâm sự: “Chúng tôi đang xây dựng dự án trình lên thành phố trong cuối năm nay, để có thể bắt tay thực hiện ngay từ đầu năm 2015”.
Vấn đề đặt ra là phải thấy được những thách thức để tìm ra những giải pháp phù hợp. Theo chúng tôi, để có đủ số lượng cây đúng chủng loại, phù hợp kích cỡ nhằm thay thế cho những cây phải di dời, chặt hạ trên nhiều tuyến đường thì TTCVCX Huế phải dựa vào nhiều nguồn lực: tài chính, nguồn cây, chất lượng cây. Bên cạnh đó do nhiều tuyến đường phố đang sở hữu những hàng cây ở tuổi trung niên trở lên, nên cây đưa trồng xen để thay thế cũng phải tương đối đồng đều với những cây được chọn giữ lại. Có nghĩa là cây đưa trồng phải có đường kính thân khoảng vài chục cm trở lên. Với kích cỡ cây như thế thì nhà cung cấp cây có đảm bảo giữ được bộ rễ hữu hiệu để cây trồng đứng vững về lâu về dài hay không. Trường hợp cây được cung cấp đã bị cắt hết rễ cọc và phần lớn rễ thứ cấp ăn nghiêng thì tính bền vững sẽ không cao. Ngoài ra, việc chọn lựa chủng loại cây xanh để trồng thay thế hoặc trồng mới đòi hỏi phải dựa vào bộ tiêu chí, chí ít cũng bao gồm các tiêu chí về hình thái, về kích thước, về màu sắc, về hiệu ứng... đồng thời cả về nguồn cây. Với 330 đường phố ở trung tâm TP Huế và với mong muốn đa dạng hóa chủng loại cây xanh, đường nào cây ấy thì liệu có đủ chủng loại thích hợp để thực hiện hay không?
Qua bài viết này, chúng tôi hy vọng nhận được nhiều ý kiến đóng góp xây dựng của độc giả, đặc biệt là nêu thêm các giải pháp để giúp dự án tái quy hoạch cây xanh đô thị Huế có thêm cơ sở nhìn nhận và triển khai đạt kết quả tốt.