Nhiều mô hình thiết thực
Một trong những mô hình mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng DS là Tư vấn và kiểm tra sức khỏe tiền hôn nhân. Mô hình là kênh thông tin hữu ích, giúp giới trẻ thay đổi nhận thức, chủ động tham gia khám sức khỏe trước khi kết hôn, biết sử dụng các biện pháp tránh thai; khi mang thai đến cơ sở y tế để khám sàng lọc trước và sau sinh. Để mô hình đạt kết quả tích cực, ngành duy trì hoạt động và ra mắt thêm 22 câu lạc bộ (CLB) Tư vấn tiền hôn nhân ở các huyện, thị... Theo đó, đã tổ chức gần 1.000 buổi sinh hoạt CLB và nói chuyện chuyên đề với 42.000 lượt nam nữ chuẩn bị kết hôn tham gia....
Truyền thông DS/KHHGĐ đến từng nhà dân
Chị Nguyễn Thị Hồng Thuận, thị trấn Sịa, huyện Quảng Điền cho biết, trước khi kết hôn chị được cán bộ chuyên trách DS địa phương vận động đến khám sức khỏe tiền hôn nhân. Khi đến cơ sở y tế, chị được kiểm tra sức khỏe, kiểm tra các bệnh di truyền để bảo đảm sức khỏe bản thân và con cái tương lai sau này. Chị Thuận nói: "Thực sự đây là việc làm có ý nghĩa thiết thực không chỉ cho bản thân tôi mà gia đình hai bên nội ngoại".
Nhận thức rõ tình trạng mất cân bằng giới tính (MCBGT) tác động đến cấu trúc DS tương lai, Chi cục DS/KHHGĐ chỉ đạo trung tâm DS/KHHGĐ huyện thị (nay là Phòng DS/KHHGĐ) tổ chức hoạt động truyền thông về thực trạng, nguyên nhân, hệ lụy đặt ra. Nhiều hoạt động tuyên truyền MCBGT khi sinh được ngành phối hợp tổ chức hội thảo, nói chuyện chuyên đề, lắp đặt pano, áp phích, phát tờ rơi ở các địa phương, xã phường. Qua đó, từng bước nâng cao ý thức, hành vi của người dân, hạn chế đến mức thấp việc lạm dụng các dịch vụ y tế trong chẩn đoán giới tính, nạo phá thai vì lý do lựa chọn giới tính thai nhi,...
Về hoạt động sàng lọc trước và sau sinh đã được Chi cục DS/KHHGĐ quan tâm đáng kể. Trong năm, các địa phương (TTYT huyện, thị) tiến hành lấy mẫu máu gót chân cho 1.200 trường hợp; trong đó, có 12 ca nghi ngờ đều được giới thiệu đến Trung tâm sàng lọc trước và sau sinh xét nghiệm chẩn đoán bệnh. Bên cạnh đó Trung tâm Sàng lọc lọc chẩn đoán trước và sau sinh tiến hành sàng lọc 4.137 thai phụ; trong đó có 157 thai nhi nghi có nghi ngờ nguy cơ mắc ít nhất một trong ba bệnh Down, Edward, Patau. Tất cả những trường hợp này được tư vấn trực tiếp, vận động sàng lọc.
Bác sĩ Tôn Thất Chiểu, Chi cục trưởng Chi cục DS/KHHGĐ thông tin, thực hiện Nghị quyết số 21 của Hội nghị lần thứ 6, Ban Chấp hành Trung ương Ðảng khóa XII về chuyển trọng tâm chính sách DS từ KHHGĐ sang DS phát triển, chi cục tiếp tục đổi mới công tác tuyên truyền, vận động về chính sách DS cả nội dung lẫn hình thức. Trong đó, tập trung vào đối tượng khó tiếp cận; thường xuyên kiểm tra, đánh giá tình hình triển khai, thực hiện các mô hình ở địa phương; kịp thời biểu dương, khuyến khích các cá nhân, tập thể đạt thành tích tốt nhằm phát huy hiệu quả, nhân rộng mô hình”.
Hiệu quả công tác truyền thông
Công tác truyền thông, vận động luôn được xem là giải pháp thực hiện thành công công tác DS/KHHGĐ. Các hoạt động này được ký kết, phối hợp các ban, ngành ở địa phương, góp phần tạo sự đồng thuận, ủng hộ trong cộng đồng thực hiện chính sách DS/KHHGĐ. Trưởng phòng DS/KHHGĐ huyện Phong Điền-Trần Hùng Lĩnh cho rằng, truyền thông góp phần thay đổi nhận thức, hành vi của người dân trong việc tham gia, hưởng ứng chương trình mục tiêu DS/KHHGĐ. Huyện Phong Điền có hơn 300 CTV là nòng cốt trong hoạt động tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về công tác DS/KHHGĐ đến người dân. Từ đó, công tác này trên địa bàn được triển khai thuận lợi, nhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch. Thời gian tới, ngoài đẩy mạnh truyền thông, huyện phối hợp thực hiện các hoạt động nhằm bảo đảm việc cung cấp dịch vụ Chăm sóc SKSS/KHHGĐ đầy đủ và kịp thời cho các đối tượng.
CTV dân số TP. Huế tuyên truyền không sinh con thứ 3 ở phường Phú Hiệp
Không riêng Phong Điền, các địa phương khác như Phú Vang, Phú Lộc, Hương Thủy... cũng chú trọng công tác truyền thông DS, góp phần nâng cao nhận thức của người dân. Anh Nguyễn Văn Toàn ở thị trấn Phú Lộc (Phú Lộc) kể, vợ chồng anh đã sinh con một bề nên nhiều lúc bị áp lực từ gia đình. Thế nhưng, khi được CTV DS tuyên truyền về chính sách DS của Nhà nước, vợ chồng anh quyết tâm không sinh thêm để có điều kiện nuôi dạy con tốt hơn.
Việc tuyên truyền, vận động để người dân nhận thức lợi ích của Chăm sóc SSKSS/KHHGĐ và cùng chung tay thực hiện các mô hình nâng cao chất lượng DS có vai trò quan trọng. Bởi, nâng cao chất lượng DS là “đòn bẩy” phát triển kinh tế xã hội địa phương.
Bài, ảnh: Toàn Hy