 |
| Cầu thủ nhập tịch Nguyễn Xuân Son không thể tiếp tục hành trình cùng đội tuyển tại FIFA ASEAN Cup 2026 do chấn thương. Ảnh: nhandan.vn |
Với bóng đá Việt Nam, câu chuyện này cũng đang trở thành một yêu cầu được đặt ra từ thực tế. Chúng ta không có nhiều lợi thế về thể hình, thể lực so với không ít đối thủ ở châu Á. Muốn cạnh tranh ở những sân chơi lớn hơn, việc bổ sung những cầu thủ có nền tảng thể chất, kinh nghiệm và chuyên môn phù hợp là điều có thể tính đến. Nhưng lựa chọn ai, sử dụng ra sao và hướng đến mục tiêu nào cần được xác định rõ.
Không thể phủ nhận, những cầu thủ nhập tịch đã và đang đem đến thêm lựa chọn cho đội tuyển Việt Nam. Những cái tên như Nguyễn Xuân Son, Hoàng Hên, Tài Lộc hay các cầu thủ có nguồn gốc nước ngoài đang thi đấu tại V.League, đội tuyển Việt Nam cho thấy, nguồn lực bóng đá Việt Nam có thể được mở rộng nếu biết khai thác đúng cách.
Ở phạm vi Đông Nam Á, một cầu thủ nhập tịch có chất lượng tốt hoàn toàn có thể tạo ra sự khác biệt. Tuy nhiên, mục tiêu của bóng đá Việt Nam không chỉ dừng lại ở việc cạnh tranh trong khu vực. Nếu đích đến là châu Á, xa hơn là World Cup và những sân chơi đẳng cấp thế giới, tiêu chuẩn cũng phải được nâng lên tương ứng. Nói cách khác, đã nhập tịch thì phải chất lượng.
Một cầu thủ được nhập tịch nhưng năng lực chuyên môn chỉ tương đương, thậm chí thấp hơn những cầu thủ nội đang có sẵn, khi đó hiệu quả của chính sách này cần được đặt lại trên bàn cân. Bởi nhập tịch không đơn thuần là bổ sung một cái tên vào danh sách đội tuyển. Đó phải là sự bổ sung về chất lượng, giúp đội bóng giải quyết được những vấn đề mà nguồn lực trong nước chưa đáp ứng tốt.
Một đội tuyển quốc gia nếu sử dụng quá nhiều cầu thủ nhập tịch sẽ đứng trước nguy cơ làm mờ đi bản sắc của chính mình. Bóng đá, suy cho cùng, không chỉ là cuộc chơi của những cá nhân xuất sắc mà còn là câu chuyện về bản sắc, con người và niềm tự hào của một quốc gia.
Bởi vậy, phương án sử dụng khoảng 3 cầu thủ nhập tịch trong đội hình thi đấu có thể là một giới hạn đáng để bóng đá Việt Nam cân nhắc. Những vị trí cần tăng cường về thể chất, kinh nghiệm hoặc khả năng tạo đột biến có thể được ưu tiên, trong khi phần còn lại vẫn dành đất cho cầu thủ Việt Nam. Cách làm ấy tạo ra sự cân bằng: Vừa tận dụng được nguồn lực bên ngoài, vừa duy trì bộ khung và bản sắc của bóng đá Việt Nam. Quan trọng hơn, sự xuất hiện của cầu thủ nhập tịch cũng phải trở thành động lực để cầu thủ nội tiến bộ, chứ không phải khiến họ mất cơ hội phát triển.
Nếu cầu thủ nhập tịch không tạo ra sự khác biệt đáng kể, sử dụng cầu thủ được đào tạo trong nước là lựa chọn phù hợp. Một đội tuyển được xây dựng từ những cầu thủ đã có thời gian dài thi đấu cùng nhau sẽ có sự ăn ý và thống nhất trong cách vận hành. Họ biết đồng đội di chuyển ra sao, thích nhận bóng ở đâu, khi nào cần chuyền và khi nào cần bọc lót.
Trong bóng đá hiện đại, yếu tố con người vẫn quan trọng, nhưng tính hệ thống và sự đồng bộ đôi khi quyết định sự thành bại. Một cầu thủ có thể nổi bật về cá nhân, nhưng nếu không hòa nhập được với lối chơi chung, giá trị mà họ mang lại cho đội tuyển sẽ bị hạn chế. Vì thế, sử dụng cầu thủ nhập tịch chỉ nên là một phần trong chiến lược nâng cao chất lượng đội tuyển.
Muốn vươn ra châu Á và thế giới, bóng đá Việt Nam ngoài nhập tịch vẫn phải bắt đầu từ đào tạo trẻ, nâng cao thể chất, cải thiện chất lượng giải quốc nội, tăng cường thi đấu quốc tế và xây dựng chiến lược phát triển lực lượng bài bản, dài hạn.