 |
| Cử tri bỏ phiếu sớm bầu cử giữa kỳ tại New York ngày 24/10 - Ảnh: AP |
Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ bầu lại toàn bộ 435 ghế Hạ viện và 35 ghế Thượng viện Mỹ. Hiện đảng Cộng hòa nắm đa số 53-47 tại Thượng viện và duy trì ưu thế sít sao 218-214 tại Hạ viện.
Kết quả bầu cử sẽ quyết định liệu đảng Cộng hòa có tiếp tục kiểm soát cả hai viện Quốc hội hay không. Nếu đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát một hoặc cả hai viện, chính quyền Tổng thống Trump có thể phải đối mặt với các cuộc điều tra từ Quốc hội, sau hai năm nhận được sự ủng hộ gần như tuyệt đối của các nghị sĩ Cộng hòa tại lưỡng viện.
Đảng Dân chủ có lợi thế nhưng cuộc đua vẫn khó lường
Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy đảng Dân chủ đang dẫn trước tại một số bang chiến địa quan trọng trong cuộc đua giành quyền kiểm soát Thượng viện, song khoảng cách giữa các ứng cử viên vẫn khá sít sao.
Theo số liệu trung bình các cuộc thăm dò do RealClearPolitics tổng hợp, tại Texas, ứng cử viên Dân chủ James Talarico dẫn trước Tổng chưởng lý bang Ken Paxton của đảng Cộng hòa 1,4 điểm phần trăm. Tại Michigan, ứng cử viên Dân chủ Abdul El-Sayed dẫn trước đối thủ Cộng hòa Mike Rogers 3,5 điểm phần trăm. Trong khi đó, tại Maine, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Susan Collins, người đang tìm kiếm nhiệm kỳ thứ năm, bị ứng cử viên Dân chủ Troy Jackson dẫn trước 1,7 điểm phần trăm.
Đáng chú ý, khoảng cách tại Texas và Maine vẫn nằm trong biên độ sai số của một số cuộc khảo sát, cho thấy kết quả cuối cùng có thể thay đổi.
Ở Hạ viện, nơi đảng Cộng hòa đang nắm thế đa số mong manh, các chuyên gia chính trị dự báo đảng Dân chủ có nhiều khả năng giành quyền kiểm soát. Tuy nhiên, khả năng đảng này tạo ra một chiến thắng áp đảo, thường được gọi là "làn sóng xanh", vẫn chưa rõ ràng.
Trong bối cảnh đó, những bất đồng nội bộ và tranh chấp liên quan đến bầu cử tại một số bang tiếp tục khiến cuộc đua trở nên căng thẳng.
Tại Michigan, cuộc cạnh tranh giành ghế Thượng viện trở thành tâm điểm chú ý khi mâu thuẫn giữa ứng cử viên Dân chủ Abdul El-Sayed và Hạ nghị sĩ Haley Stevens, đối thủ của ông trong vòng bầu cử sơ bộ hồi tháng 8, tiếp tục leo thang.
Bà Stevens từng ủng hộ ông El-Sayed nhưng yêu cầu ông lên án một quảng cáo của nhóm bên ngoài liên quan đến Israel, đồng thời xin lỗi về những phát ngôn trước đây. Theo một nguồn tin, đội ngũ tranh cử của ông El-Sayed đã đề nghị bà Stevens không tham gia các sự kiện vận động của ông nhằm tránh phân tán sự chú ý khỏi các vấn đề trọng tâm.
Ngày 1/11, bà Stevens tuyên bố chuyển sang ủng hộ ứng cử viên Cộng hòa Mike Rogers, khiến căng thẳng trong nội bộ đảng Dân chủ gia tăng.
Ngay sau đó, lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer cùng các lãnh đạo cấp cao của đảng Dân chủ tái khẳng định ủng hộ ông El-Sayed. Chủ tịch đảng Dân chủ bang Michigan Curtis Hertel tuyên bố bà Stevens không còn là thành viên của đảng tại bang này. Trong khi đó, Tổng thống Trump đánh giá cao quyết định ủng hộ ông Rogers của bà Stevens.
Nhà khoa học chính trị Matt Grossmann thuộc Đại học bang Michigan nhận định những bất đồng nội bộ bộc lộ ngay trước ngày bỏ phiếu sẽ gây bất lợi cho chiến dịch tranh cử của ông El-Sayed.
Michigan được xem là một trong những bang có ý nghĩa quan trọng đối với nỗ lực giành đa số tại Thượng viện của đảng Dân chủ.
Tại Alaska, cuộc đua giữa Thượng nghị sĩ Cộng hòa đương nhiệm Dan Sullivan và ứng cử viên Dân chủ Mary Peltola cũng thu hút sự chú ý khi xuất hiện cáo buộc chiến dịch của bà Peltola tuyển mộ một ứng cử viên khác cùng tên Dan Sullivan nhằm gây nhầm lẫn cho cử tri.
Bà Peltola bác bỏ cáo buộc này, trong khi một thẩm phán liên bang bác đơn kiện của chính quyền Tổng thống Trump liên quan đến cuộc đua. Thượng nghị sĩ Sullivan tuyên bố sẽ chấp nhận kết quả bầu cử.
Tại California, tranh cãi tập trung vào hơn 20.000 phiếu bầu qua thư của những cử tri đã đăng ký nhưng bị chính quyền liên bang nghi ngờ không có quốc tịch Mỹ.
Một tòa phúc thẩm liên bang đã ra phán quyết với tỷ lệ 2-1, cho rằng Bộ Tư pháp Mỹ chưa đưa ra đủ căn cứ để yêu cầu bang California tạm giữ số phiếu này.
Ngày 31/10, quyền Thứ trưởng Tư pháp Mỹ Trent McCotter cho biết chính quyền đang cân nhắc đưa vụ việc lên Tòa án Tối cao trước ngày bầu cử.
Hơn 54 triệu cử tri bỏ phiếu sớm, hai đảng tăng tốc vận động
Cùng với những diễn biến căng thẳng tại các bang chiến địa, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay ghi nhận số lượng cử tri bỏ phiếu sớm cao kỷ lục.
Theo Phòng Thí nghiệm bầu cử thuộc Đại học Florida, tính đến chiều 1/11, hơn 54 triệu cử tri Mỹ đã bỏ phiếu trực tiếp hoặc qua đường bưu điện, vượt xa con số gần 46 triệu người bỏ phiếu trước ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2022.
Tại Texas, hơn 7 triệu cử tri đã bỏ phiếu sớm, tăng khoảng 1,5 triệu người so với kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ trước.
Theo hãng tin AP, số phiếu bỏ sớm cũng tăng đáng kể tại nhiều bang khác. Nam Carolina ghi nhận mức tăng 83% so với năm 2022, trong khi Michigan tăng 32%, Kansas tăng 34% và Maine tăng 44%.
Dữ liệu tại những bang có thống kê cử tri theo đăng ký đảng phái cho thấy 10,7 triệu người đăng ký theo đảng Dân chủ đã bỏ phiếu sớm, so với 7,8 triệu người đăng ký theo đảng Cộng hòa.
Tuy nhiên, số lượng cử tri bỏ phiếu sớm cũng như đăng ký theo đảng phái không phản ánh trực tiếp số phiếu thực tế mà mỗi đảng sẽ nhận được.
Trong khi đó, các cuộc thăm dò cho thấy sự bất mãn đối với nhiệm kỳ của Tổng thống Trump đang diễn ra trên diện rộng. Cuộc cạnh tranh tại một số bang vốn có xu hướng ủng hộ đảng Cộng hòa cũng trở nên gay gắt hơn thường lệ.
Trước tình hình này, Tổng thống Trump tiếp tục đẩy mạnh hoạt động vận động tranh cử nhằm hỗ trợ các ứng cử viên Cộng hòa.
Sau khi từng quyết định hủy các sự kiện trực tiếp để chuyển sang vận động trực tuyến, ông Trump nối lại kế hoạch vận động tại hai bang Iowa và Kansas vào ngày 1/11.
Một quan chức Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump dự kiến có bài phát biểu tại khu vực Hồ Phản chiếu, gần Đài tưởng niệm Lincoln ở thủ đô Washington, vào ngày 2/11, ngay trước khi cử tri Mỹ bước vào ngày bỏ phiếu chính thức.
Trong chặng nước rút, cả hai đảng đều tập trung huy động sự ủng hộ của cử tri, đặc biệt tại những bang có các cuộc đua sít sao. Dù các cuộc thăm dò đang cho thấy một số tín hiệu thuận lợi đối với đảng Dân chủ, kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào lá phiếu của cử tri ngày 3/11.