Chỉ cần có nơi đất trống, vắng vẻ là một số người lén lút đổ trộm giá hạ, xà bần
Có những nơi, dù được đặt bảng biển cấm đổ rác nhưng rác xà bần vẫn chất đống đầy tràn, chiếm cả lối đi.
Nhiều trường hợp lợi dụng ao hồ, kênh mương ở nơi vắng vẻ đem rác thải xây dựng đổ, lấp cả mặt nước, làm thay đổi hiện trạng thủy vực, chức năng vốn có của ao hồ, kênh mương.
Tuy đã có những văn bản quy phạm về xử phạt hành vi đổ trộm, đổ bừa bãi xà bần, giá hạ không đúng nơi quy định, song tình trạng này vẫn diễn ra phổ biến. Trong khi đó, việc phát hiện, xử lý của chính quyền địa phương, cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn.
Nếu căn cứ theo quy định tại Nghị định 155 của Chính phủ, hành vi "đổ chất thải rắn sinh hoạt thông thường trái quy định về bảo vệ môi trường" sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với các mức phạt tiền tùy tình tiết, mức độ vi phạm.
Bất cập hiện nay là trong khi quy định xử phạt đã có thì lực lượng kiểm tra, giám sát, phát hiện còn thiếu và yếu. Bằng chứng ghi lại hành vi vi phạm vẫn còn hạn chế, chưa đủ năng lực cung cấp thông tin.
Ngoài khó khăn trong công tác thực thi, nan giải chung hiện nay của nhiều địa phương là khó tìm điểm quy hoạch bãi xử lý rác thải xây dựng.
Ông Lại Phước Khương, Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phú Vang cho biết, là địa phương có tốc độ đô thị hóa khá nhanh, đời sống người dân tăng cao, nhu cầu xây dựng lớn, vì thế rác thải xây dựng trên địa bàn thải ra ngày càng tăng. Sau nhiều lần họp bàn, cho đến nay, huyện vẫn chưa tìm được vị trí phù hợp để quy hoạch điểm đổ rác thải xây dựng. Để xử lý đúng quy định nguồn rác này, địa phương đang tìm phương án, giải pháp mang tính lâu dài. Tạm thời, huyện vận động người dân, chủ công trình tận dụng loại rác xà bần này để san lấp mặt bằng, nong nền móng công trình, bồi đắp đường sá...
Ngay cả đại diện Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Huế cũng từng chia sẻ, loại rác này đơn vị không có trách nhiệm phải thu gom. Nhưng đôi lúc công ty bị phản ánh "oan" do tình trạng rác thải xây dựng đổ bừa bãi, tràn lan.
Để ngăn chặn tình trạng đổ trộm, đổ bậy rác xây dựng, ngoài đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, chính quyền mỗi địa phương cấp xã, phường cần phân công lực lượng chức năng phối hợp đơn vị liên quan thường xuyên tuyên truyền tuần tra, kiểm soát địa bàn, nhất là kết hợp công tác quản lý về xây dựng, trật tự; tổ chức họp các chủ phương tiện vận tải trên địa bàn để quán triệt, ký cam kết không tham gia phục vụ vận chuyển, đổ trộm giá hạ, xà bần. Địa phương cũng cần khuyến khích người dân khi phát hiện các đối tượng lén đổ trộm giá hạ, xà bần cần báo ngay với lực lượng chức năng hoặc ghi hình phản ánh qua hệ thống HueS (Trung tâm Điều hành đô thị thông minh) để kịp thời xử lý. Về lâu dài, các địa phương ngoài quy hoạch các vị trí để đổ xà bần phù hợp, cần có giải pháp khuyến khích cá nhân, tổ chức tận dụng, tái chế nguồn rác này thành vật liệu phục vụ xây dựng, san nền.
Bài, ảnh: HOÀI NGUYÊN