Một số điểm mới đáng chú ý trong Thông tư đó là: cụ thể hoá chủ trương đẩy mạnh phân quyền, phân cấp; làm rõ trách nhiệm trong việc tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ; làm rõ khái niệm chứng chỉ năng lực ngoại ngữ hợp pháp và phổ biến trên thế giới.
Theo đó, Nghị định số 143/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ quy định về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ Giáo dục và Đào tạo đã sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 86/2018/NĐ-CP, Nghị định số 124/2024/NĐ-CP, giao Chủ tịch UBND cấp tỉnh thẩm quyền phê duyệt liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài.
Vì vậy, Thông tư số 16/2025/TT-BGDĐT nhấn mạnh yêu cầu UBND tỉnh, thành phố quản lý hoạt động liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài trên địa bàn theo quy định của Chính phủ; công bố công khai và cập nhật trên trang thông tin điện tử danh sách các đơn vị được phê duyệt, điều chỉnh, gia hạn, chấm dứt liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài trên địa bàn.
Thông tư mới cũng sửa đổi, bổ sung một số quy định khác nhằm cụ thể hóa trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước, tăng cường trách nhiệm của các bên liên kết thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài, cụ thể hóa trách nhiệm đối với các bên liên kết (công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình với xã hội, xử lý những thắc mắc, bảo đảm quyền lợi của người dự thi...) trong quá trình triển khai liên kết, tổ chức thi, cấp chứng chỉ, làm cơ sở để cơ quan quản lý nhà nước thực hiện hậu kiểm.
Theo Thông tư 16/2025/TT-BGDĐT, bên Việt Nam là đơn vị liên kết tổ chức thi - cơ sở tổ chức thi tại Việt Nam có thỏa thuận hoặc hợp đồng hợp tác với cơ sở đánh giá năng lực ngoại ngữ nước ngoài chịu trách nhiệm chính trong việc tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài tại Việt Nam.
Bên nước ngoài là đơn vị cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài - cơ sở đánh giá năng lực ngoại ngữ nước ngoài có trách nhiệm và thẩm quyền cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài hoặc cơ sở đánh giá năng lực ngoại ngữ nước ngoài được đơn vị cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài ủy quyền hoặc cho phép tổ chức thi cấp chứng chỉ.
Chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài không phải là chứng chỉ của hệ thống giáo dục quốc dân; không bao gồm chứng chỉ đánh giá năng lực học tập các môn học khác bằng tiếng nước ngoài hoặc chứng chỉ đánh giá năng lực trong lĩnh vực chuyên môn để hành nghề bằng tiếng nước ngoài.
Chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài được công nhận hợp pháp ở nước sở tại khi được cơ quan có thẩm quyền của nước đó cho phép tổ chức thi cấp chứng chỉ hoặc được sử dụng để xét duyệt hồ sơ nhập cư, nhập quốc tịch, cấp thị thực nhập cảnh cho công dân các nước có nhu cầu định cư, làm việc, nghiên cứu, học tập; công nhận đạt chuẩn đầu vào, đầu ra trong chương trình đào tạo đối với sinh viên quốc tế tại nước sử dụng ngôn ngữ được thi cấp chứng chỉ là ngôn ngữ chính thức.
Việc phê duyệt liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài không bao gồm việc công nhận các cấp độ của chứng chỉ năng lực ngoại ngữ đó tương đương với các bậc của Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam để sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Thông tư cũng quy định việc thực hiện liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ phải bảo đảm an toàn, chất lượng theo đúng đề án được phê duyệt; không để xảy ra gian lận, thi hộ. Đồng thời, bảo đảm quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân của thí sinh và người tham gia tổ chức thi; tuyệt đối không để lộ, lọt; không sử dụng dữ liệu sinh trắc học của người dự thi ngoài mục đích phòng chống gian lận, thi hộ.
Với những điểm mới trên, Thông tư số 16/2025/TT-BGDĐT là bước hoàn thiện khung pháp lý, tăng tính minh bạch, phân quyền rõ ràng và bảo vệ quyền lợi người dự thi trong hoạt động liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài.