ClockThứ Bảy, 02/09/2023 13:15

“Diệt giặc dốt” bằng bình dân học vụ

HNN.VN - Hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch, cùng với cả nước, cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân các địa phương trong tỉnh Thừa Thiên Huế đã tiến công mạnh mẽ vào mặt trận diệt “giặc dốt” ngay trên quê hương ngay sau ngày đất nước độc lập.

Lấy ý kiến sửa đổi Nghị định về phổ cập giáo dục, xoá mù chữHọc không bao giờ muộnThầy giáo Cơ Tu dạy xóa mùGắn kết xóa mù chữ với phổ cập giáo dụcXóa mù chữ, hành trình gian nan

Bác Hồ với phong trào Bình dân học vụ. Ảnh: Tư liệu

1. Báo Quyết Chiến, tiếng nói của Việt Minh Thuận Hóa và của tỉnh Nguyễn Tri Phương (bí danh của tỉnh Thừa Thiên) số 204, ra ngày 4/5/1946 đăng thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi anh chị em giáo viên Bình dân học vụ khẳng định: “Chương trình của Chính phủ ta là làm cho toàn quốc đồng bào, ai cũng có ăn, có mặc, có học”. Đồng thời bày tỏ: “ Tôi mong rằng trong thời kỳ ngắn, lòng hăng hái và sự nỗ lực của anh chị em sẽ có kết quả rất vẻ vang. Đồng bào ai cũng biết đọc, biết viết. Cái vinh dự đó thì tượng bia đá nào cũng không bằng. Tôi lại mong rằng, đồng bào các nơi ra sức giúp anh chị em Bình dân học vụ trong việc giáo dục đó ”.

Hưởng ứng lời kêu gọi của Hồ Chủ tịch và dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân các địa phương trong tỉnh đã tiến công mạnh mẽ vào mặt trận diệt “giặc dốt” ngay trên quê hương. Các xã đều thành lập Ban Bình dân học vụ, do 1 ủy viên của Ủy ban hành chính xã phụ trách. Ở thôn xóm, các nhóm xóa mù cũng được thành lập. Bình dân học vụ đã thực sự trở thành một phong trào sâu rộng của toàn dân, không phân biệt già, trẻ, gái, trai. Mọi người dân trong xã đều nhận thức được quyền lợi và nghĩa vụ của mình đối với việc học.

2. Về Đại Lãnh (Lộc Trì và thị trấn Phú Lộc nay), nghe nhiều người nhắc đến cụ Nguyễn Văn Tá, một trong số ít thanh niên có bằng diplôme ( lớp mười) ở địa phương sớm giác ngộ cách mạng. Được sự phân công của đoàn thể, ngay sau ngày Độc lập, cụ cùng với bạn là Nguyễn Văn Ất tổ chức một nhóm xóa mù ở tại nhà thờ họ Nguyễn ở Cao Đôi Xã. Nhà thờ họ Nguyễn có 2 tầng, phía trên là nơi thờ cúng; phía dưới là nơi dùng để sinh hoạt ăn uống trong các dịp lễ kỵ được mượn dùng làm lớp học. Các lớp học được tổ chức thành nhiều bậc học: Vỡ lòng (tập đánh vần) - biết làm tính… Mỗi lớp có 20 đến 30 học viên, đa phần có tuổi đời dưới 25. Cuộc sống gặp nhiều khó khăn nhưng ai cũng phấn khởi, tích cực tham gia học tập.

Trong ký ức của nhiều người dân xã Đại Quang xưa (nay là thị trấn Lăng Cô, huyện Phú Lộc) còn đọng lại những hình ảnh thật khó quên về phong trào “diệt giặc dốt”. Không chỉ góp dầu đèn mà người dân nơi đây còn lấy quả mù u, cà - rép trôi tấp vào bãi biển làm đèn, tạo nên các ánh sáng cho các lớp học ban đêm. Thiếu giấy thì viết chữ trên lá chuối, trên nền nhà; thiếu phấn thì dùng gạch than, thiếu ghế dùng cả giường, phản, thiếu bàn dùng cả thúng mủng... Các lớp học chủ yếu tổ chức vào ban đêm, tuy nhiên nếu học đêm chưa đủ vẫn tranh thủ học trưa. Ban Bình dân học vụ tổ chức các đội truy bài học trước khi vào chợ hay trước khi ra đồng khoảng 10 - 15 phút.

Một lớp học bình dân học vụ ban đêm. Ảnh: Tư liệu 

3. Phong trào Bình dân học học sau ngày Cách mạng Tháng Tám thành công thể hiện tinh thần vượt khó và khả năng sáng tạo của chính quyền cách mạng cơ sở còn rất non trẻ và ý thức vượt qua chính mình của người dân các địa phương trong tỉnh. Đối tượng ưu tiên là những người chưa biết chữ  và theo phương châm, người biết chữ dạy cho người chưa biết chữ, người biết chữ nhiều dạy cho người biết chữ ít.

Qua phong trào Bình dân học vụ, ở Thừa Thiên Huế đã nổi lên những điển hình mà tiêu biểu là xã Phú Hương (tức Vinh Thanh) đến cuối năm 1946 đã thanh toán được nạn mù chữ, và đây cũng là xã thanh toán nạn mù chữ đầu tiên của huyện Phú Vang được Quốc Hội tuyên dương và khen thưởng. Ở đây, Trường tiểu học Hà Thanh được mở rộng thêm 2 phòng, Ban Bình dân học vụ vận động bà con đi học, thiếu phòng học thì mượn nhà dân làm phòng, giáo viên là những con em Nhân dân ở các thôn, xã ít nhiều có trình độ văn hóa, có khi người vừa mới biết đọc, biết viết dạy lại cho người chưa biết chữ. Nhiều biện pháp được thực hiện nhằm bắt buộc mọi người đi học, như ở các chợ trong xã đều tổ chức kiểm tra trình độ văn hóa, thanh niên đặt ở các cổng vào chợ bảng chữ viết sẵn, mọi người đi qua đều phải đọc được những chữ viết trên bảng, ai không đọc được thì phải quay về.

Phong trào Bình dân học vụ ở Thừa Thiên Huế ngày càng lôi cuốn toàn thể nhân dân tham gia và kéo dài cho đến ngày “mặt trận vỡ”, thực dân Pháp trở lại xâm lược nước ta. Thực tiễn cho thấy, chính nhờ việc cuốn hút vào phong trào học tập văn hóa đó mà các tệ nạn xã hội, các tập tục lạc hậu dần dần bị xóa bỏ. Cuộc vận động xây dựng đời sống mới có tác dụng trông thấy trong nhân dân. Mọi người phấn khởi thi đua lao động sản xuất và đóng góp cho cách mạng./.

ĐAN DUY
ĐÁNH GIÁ
Hãy trở thành người đầu tiên đánh giá cho bài viết này!
  Nội dung góp ý

BẠN CÓ THỂ QUAN TÂM

Cẩn trọng khi AI vào lớp học

Đọc bài viết về việc đưa trí tuệ nhân tạo vào trường học trên báo gần đây, tôi thấy mừng cho những giờ học đang dần thoát khỏi lối mòn khô cứng. Nhưng xen lẫn sự hào hứng ấy, khó tránh khỏi một thoáng giật mình: Chúng ta hào hứng mở cửa đón AI vào lớp học, nhưng đã chuẩn bị gì cho những đứa trẻ bước qua cánh cửa ấy?

Cẩn trọng khi AI vào lớp học
Tập huấn tích hợp năng lực số và giáo dục AI trong trường học

Từ ngày 10 đến 13/11, Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) thành phố Huế tổ chức tập huấn hướng dẫn tích hợp Khung năng lực số, an toàn mạng toàn diện và nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) trong các môn học, hoạt động giáo dục cho cán bộ quản lý, giáo viên trên địa bàn.

Tập huấn tích hợp năng lực số và giáo dục AI trong trường học
Từ đạo học đến trọng dụng hiền tài

Kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam (1076-2026) là dịp nhìn sâu vào truyền thống coi trọng tri thức, lấy việc bồi dưỡng con người làm nền tảng dựng xây đất nước. Với Huế, nơi có cả Quốc Tử Giám triều Nguyễn và Trường Quốc Học vừa tròn 130 năm tuổi, truyền thống ấy đặt ra một trách nhiệm thiết thực: làm cho giá trị đạo học tiếp tục sinh thành trong đời sống, để người tài có điều kiện sáng tạo, cống hiến và góp sức định hình tương lai thành phố.

Từ đạo học đến trọng dụng hiền tài
Lan tỏa ý thức chấp hành pháp luật giao thông trong học đường

Sáng 8/11, Hội đồng phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật TP. Huế tổ chức Hội thi “Rung chuông vàng - Tìm hiểu pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ” dành cho học sinh trung học phổ thông trên địa bàn thành phố năm 2026 tại Trường Cao đẳng Du lịch Huế (phường Vỹ Dạ).

Lan tỏa ý thức chấp hành pháp luật giao thông trong học đường
Xây dựng hệ sinh thái công nghệ giáo dục

Trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng học tập trực tuyến tạo ra những cơ hội tuyệt vời cho việc dạy và học, đồng thời đặt ra không ít thách thức mà không một chủ thể riêng lẻ nào có thể giải quyết.

Xây dựng hệ sinh thái công nghệ giáo dục

TIN MỚI

Return to top