Di sản văn hóa

(TTH) - Chiều cuối năm. Nắng vàng như những sợi tơ mảnh giăng trên phố Huế. Lãng đãng quanh Thành nội, mãi khi nhoẻn cười với anh  đã quen mới nhận ra đôi chân đã tìm về “Vô sự...”. Ấy cũng là điều lành.

(TTH) - Huế từ lâu được mệnh danh là thành phố xanh, và làm nên màu xanh cho Huế, có một loài cây đã dự phần và đi vào lòng người từ rất sớm: Cây thông! Trong những ngày xuân sang tết đến, rừng thông Nam Giao chợt dẫn tôi rong chơi với những ý nghĩ bao đồng…

(TTH) - Gần đây, trên các báo Tuổi Trẻ và Lao động có đăng một số bài viết phản ánh thực trạng hoạt động của các bảo tàng ở Huế. Theo các bài báo này, thì sự thiếu vắng các sưu tập hiện vật quý hiếm có giá trị lịch sử văn hóa cao, sự nghèo nàn của cơ sở vật chất và các trang thiết bị chuyên dụng cho hoạt động của bảo tàng, sự thiếu vắng nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao trong lĩnh vực bảo tàng học… là những nguyên nhân khiến các bảo tàng ở Huế chưa thể trở thành điểm đến hấp dẫn của công chúng và du khách.

(TTH) - Sách Đại Nam nhất thống chí chép rằng, phá Tam Giang ngày trước có tên là Hạt Hải, nghĩa là biển cạn. Vua Minh Mạng cho đổi tên gọi là Tam Giang. Còn khắc khoải trong tâm hồn con người vùng quê sông nước xưa là câu ca dao “Thương anh, em cũng muốn vô. Sợ Truông nhà Hồ, sợ phá Tam Giang”. Cũng thật dễ hiểu, Tam Giang mênh mông sóng nước là nơi nước sông sâu rộng, sóng gió bất trắc, thuyền bè dễ gặp nạn.

(TTH) - Năm 1968, thoát ly tham gia kháng chiến với tư cách là Phó Chủ tịch của Liên minh các lực lượng dân tộc, dân chủ và hoà bình Huế, một nỗi nhớ trong bà Nguyễn Đình Chi là về khu vườn An Hiên, nơi bà cùng với mẹ đã sống những năm tháng chính của cuộc đời.

(TTH) - Vậy là những báu vật vô giá của triều Nguyễn tưởng như đã lưu lạc ở cõi trời nào, giờ lại bất ngờ hiện diện trong một ấn phẩm mới xuất bản của Bảo tàng Lịch sử Việt Nam. Đó thật sự là báu vật của những báu vật- những kim bảo, ngọc tỷ của Hoàng đế, Hoàng thái hậu, Hoàng hậu, Hoàng thái tử. Một sưu tập vô cùng phong phú với 85 chiếc ấn với đủ kiểu dáng, được chế tác bằng các loại chất liệu quý hiếm nhất: ngọc, vàng, bạc và ngà voi.

(TTH) - Tưởng rằng thời gian sẽ khỏa lấp tất cả những dấu xưa nơi chốn cung đình và những nốt nhạc hò, xự, xàng, xê, cống... nhưng qua những ngày điền dã, cùng ăn, ở và sống với các nghệ nhân Nhã nhạc, chúng tôi hiểu rằng Nhã nhạc không hề mất đi bản sắc vốn có của nó. Chỉ có điều, để gìn giữ nó đúng với nguyên bản thì không hề đơn giản.

(TTH) - Một sáng Chủ nhật tháng Mười hiếm hoi trời nắng ráo, tôi có chuyến thăm lăng Trường Hưng của chúa Nguyễn Phúc Tần ở thôn Hải Cát, xã Hương Thọ, huyện Hương Trà.

(TTH) - Trong di sản mỹ thuật đa dạng thời Nguyễn tại Huế, hình tượng bát quả (tám quả quý) trở thành một trong những hình tượng  chủ đạo, có tính dẫn dắt quan trọng về sự biểu cảm giá trị và nội dung, chức năng của các công trình kiến trúc. Hình tượng bát quả phản ảnh xu hướng thẩm mỹ tam giáo (Nho, Phật, Lão) trong trang trí tạo hình cung đình, đồng thời, đó cũng là những sắc thái văn hóa, tâm linh của triều đại phong kiến cuối cùng ở Việt Nam.

(TTH) - Có những làng quê Việt một lần đến là ám ảnh bởi chiều sâu lịch sử văn hoá của nó. Làng Mỹ Lợi, xã Vinh Mỹ (Phú Lộc) là một làng như vậy. Đọc văn chương Hồng Nhu, Toan Ánh, tôi biết đến làng Mỹ Lợi với những tập tục thú vị như “chợ người âm”, “Lễ hội ăn mày”, gái trai ngư phủ sau đám cưới hợp cẩn trên biển, anh chị miệng cắn con cá, bơi dính vào nhau, làm sao để cá không chết... Miền quê ấy trong tôi như một vùng huyền thoại.

(TTH) - 1. Huế là một hiện tượng đặc biệt trong lịch sử phát triển đô thị Việt Nam: từ một vùng đất biên viễn nổi danh là xứ “Ô Châu ác địa” biến thành một trung tâm đô thị và văn minh mới của người Việt trên con đường Nam tiến từ thế kỷ 17 -18, trở thành kinh đô của đất nước thống nhất trong suốt thời Nguyễn ở thế 19 và nửa đầu thế kỷ 20, rồi thành cố đô cuối cùng còn được bảo lưu nguyên vẹn nhất tại Việt Nam.

(TTH) - Ngày 18/3/2010, tại Hà Nội, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) tổ chức hội thảo Vinh danh Cây di sản Việt Nam. Việc tổ chức công nhận Cây di sản Việt Nam còn có ý nghĩa bảo vệ đa dạng sinh học, hưởng ứng Năm Quốc tế Đa dạng Sinh học 2010.

(TTH) - Tượng bằng vàng thời Nguyễn rất hiếm. Suốt 30 năm nghiên cứu, tôi chưa hề gặp pho tượng nào. Trên tạp chí của Hội đô thành hiếu cổ (BAVH) số tháng 4/1915, có giới thiệu một pho tượng hổ bằng vàng gọi là phù tín, được lưu giữ trong điện Cần Chánh dưới triều Duy Tân (1907 - 1916). Tượng hổ này gồm hai nửa ghép lại; mỗi khi ra khỏi cung, nhà vua mang theo một nửa pho tượng; khi trở về, vua đưa nửa này ráp với nửa còn lại ở trong cung, nếu hai nửa trùng khít với nhau thì cửa cung mới được mở.

(TTH) - Cuối tháng 9/2010, Bộ Văn hóa - Thể thao & Du lịch có quyết định đồng ý về việc cho phép Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế tổ chức đem 81 bộ hiện vật, gồm 165 hiện vật đi Hàn Quốc để thực hiện cuộc triển lãm “Báu vật triều Nguyễn ở Việt Nam”. Bằng sự độc đáo riêng của mình, mỗi bộ hiện vật này sẽ là một câu chuyện thú vị kể về cuộc sống hằng ngày ở chốn cấm cung của vương triều Nguyễn một thời.

(TTH) - Nhân Đại lễ 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, Bảo tàng Lịch sử Việt Nam lần đầu tiên công bố hàng chục bảo vật hoàng cung triều Nguyễn, tượng trưng cho vương triều tối thượng như: ngọc tỷ truyền quốc, kim ấn, bảo kiếm...