Ẩm thực Huế

“Đau nặng thì đi nhà thương. Đau lương ương tới mệ Ruồi”…

Ngạc nhiên. Đó là ấn tượng của nhiều người lần đầu thưởng thức mứt vả của Tiến sĩ (TS) Võ Văn Quốc Bảo - Trường đại học Nông Lâm Huế.

Vừa là bánh, vừa là mứt, nghe lạ nhưng nó đã có trong thực đơn ngày tết từ dân gian cho đến cung cấm.

Thạo nữ công gia chánh từ nhỏ, nghệ nhân ẩm thực Mai Thị Trà (TP. Huế) là người sở hữu nhiều bí quyết nấu món chay ngon và lành.

Nếp than – loại nông sản được xem là "hạt ngọc" của vùng cao A Lưới được đồng bào chế biến thành món ăn cổ truyền ngày tết.

Tôi thường chọn những quả me dài tầm gang tay và thẳng để làm mứt, bởi những trái me như thế này rất dễ lấy hạt và lột vỏ.

Mùa này ở Victoria đã qua giữa thu, lá vàng rơi đầy trên cỏ, tiết trời hơi lành lạnh trong cái nắng vàng hanh hao.

Thoạt nghe lạ lùng lắm vì cái món nấm tràm nấu cháo, xào với tôm thịt ăn đã quen nhưng bánh canh nấm tràm cùng rong biển, tôm, chả cua... lại thấy tò mò nên mình quyết thử. Ai ngờ đứa kén ăn như mình nghiện luôn!

Tôi lại nhớ đến quán bún bò Huế “Sông Hương” ở đường Chiến Thắng ở Hà Nội, giữa thủ đô mà có quán bún bò Huế, của người Huế chính gốc ra bán, đầy đủ hương vị, cũng cay xè, đậm vị ruốc.

Bên bếp lửa, những đôi má đã kịp hây hây đỏ thì cũng là lúc món cơm lam nếp than tỏa mùi thơm ngọt ngào.

Khi những cơn mưa dầm dề kéo từ ngày này qua ngày khác ghé về thăm Huế, khi cái giá rét mùa đông cũng kéo theo về. Đó là lúc Huế vào mùa nấm mối.

Nếu như chuột đồng quay lu, xào sả ớt… phù hợp để đưa cay thì chuột đồng xào khế của bà con Phong Bình (Phong Điền) thích hợp với ăn cơm lẫn nhâm nhi trong ngày mưa gió.

Thì cũng là ốc thôi. Nhưng ốc ni “chính hiệu” Bình Điền. Có lên Nam Đông, A Lưới, có về Phú Lộc, Phú Vang cũng không kiếm được con ốc như ri…

Cá mại kho nghệ thơm ngon tròn vị, cá sau khi vừa được sơ chế sạch cho vào nồi ướp với các gia vị cùng nghệ tươi giã nhuyễn... để chừng nửa tiếng cho toàn thân cá cứng lại.

Mắm padekp trở thành đặc sản vì có nhiều nguyên nhân, vốn nguồn gốc của cá xanh từ Lào, chúng trôi theo dòng sông A Sáp về các vùng Nam Đông, A Lưới của tỉnh ta.