 |
| Hội Đồng đội TP. Huế triển khai chuyên đề “Bảo vệ và hỗ trợ thiếu nhi trên không gian mạng” tại một trường tiểu học. Ảnh: MỘNG LÀI |
Cơ hội mở ra
Không thể phủ nhận rằng công nghệ số đang giúp trẻ em tiếp cận tri thức dễ dàng và nhanh chóng hơn bao giờ hết. Tại TP. Huế, nhiều trường học đã ứng dụng phần mềm dạy học trực tuyến, số hóa bài giảng và tổ chức các hoạt động trải nghiệm trên nền tảng mạng.
Cô giáo Nguyễn Phan Thúy Hương, giáo viên Trường THCS Chu Văn An chia sẻ: “Việc sử dụng các ứng dụng như Zoom, Google Classroom, hay các nền tảng học tiếng Anh, lập trình... giúp học sinh chủ động hơn trong học tập. Các em có thể học mọi lúc, mọi nơi”.
Với những em nhỏ ở vùng sâu, vùng xa như xã Hồng Thủy, huyện A Lưới, chuyển đổi số cũng mở ra cơ hội bình đẳng hơn. “Chỉ cần có mạng internet, con em chúng tôi có thể học online, tra cứu thông tin, luyện tiếng Anh miễn phí, điều mà ngày trước chúng tôi không dám nghĩ tới”, chị Lê Thị Thùy, một phụ huynh tại xã Hồng Thủy cho biết.
Ngoài việc mở rộng tri thức, tiếp cận công nghệ sớm còn giúp trẻ em Huế hình thành các kỹ năng cần thiết trong thời đại mới như xử lý thông tin, lập trình, giao tiếp số… Điều này không chỉ nâng cao năng lực học tập mà còn trang bị cho các em hành trang quan trọng bước vào tương lai.
Em Ngô An Nhiên (15 tuổi, học sinh lớp 9 Trường THCS Chu Văn An) đang miệt mài với bài thuyết trình được em thực hiện hoàn toàn trên ứng dụng Google Slides. Nhiên chia sẻ: “Nhờ có internet và điện thoại, em học được nhiều bài hay trên YouTube, tìm tài liệu dễ hơn và cũng biết cách làm PowerPoint, dựng video… mà trước đây chưa từng học ở trường. Có hôm em còn tự mày mò học tiếng Anh qua game nữa”.
Nhiên cũng cho biết, sau đợt học online vì dịch, em bắt đầu quen với việc học qua Zoom và Google Meet, rồi thấy việc tra cứu thông tin trên internet rất tiện lợi. “Ngày trước, mỗi lần làm bài văn hay dự án là em hỏi ba mẹ hoặc mượn sách thư viện. Giờ em có thể tự tìm hiểu, so sánh thông tin và còn biết cách phân biệt trang nào uy tín”, Nhiên nói thêm.
Rủi ro lớn dần
Trong căn nhà nhỏ nằm cuối con hẻm ở phường An Tây (quận Thuận Hóa), em Nguyễn Thị Thùy Trang (10 tuổi) đang chăm chú cầm điện thoại lướt TikTok. Em vừa bước vào kỳ nghỉ hè, nhưng thay vì ra sân chơi cùng bạn bè, em lại dán mắt vào màn hình điện thoại. “Con xem video học nấu ăn, rồi có video vui nhộn nữa. Con xem suốt ngày cũng không chán”, Trang nói với vẻ hào hứng.
Hình ảnh ấy không còn xa lạ trong nhiều gia đình hiện nay, nơi mà chiếc smartphone, máy tính bảng dần trở thành “người bạn thân thiết” của trẻ. Cũng chính sự tiếp cận sớm và thiếu kiểm soát này lại là nguyên nhân dẫn đến hàng loạt hệ lụy. Gần đây, nhiều phụ huynh tại Huế lo lắng khi con mình có biểu hiện nghiện game, sa đà vào mạng xã hội, hay bị ảnh hưởng bởi các nội dung độc hại.
Trao đổi với chúng tôi, bà Phan Minh Nguyệt, Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Huế cho biết: “Chuyển đổi số mang lại nhiều cơ hội trong việc học tập và phát triển kỹ năng cho trẻ em, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh vừa qua đã thúc đẩy việc dạy học trực tuyến. Tuy nhiên, bên cạnh đó cũng tồn tại nhiều rủi ro mà trẻ em dễ mắc phải nếu không được hướng dẫn, giám sát chặt chẽ”.
Sở Y tế sẽ phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo và Hội đồng đội TP. Huế triển khai mô hình "Bảo vệ và hỗ trợ thiếu nhi tương tác lành mạnh và sáng tạo trên môi trường mạng" tại 100% trường học trên địa bàn. Mô hình nhằm trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng cơ bản để tự bảo vệ mình khi tham gia không gian mạng…
Về phía phụ huynh cần tăng cường đồng hành cùng con, không chỉ kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị số của con mà còn là hướng dẫn các kỹ năng an toàn mạng, nhận diện các nguy cơ và biết cách xử lý. Đặc biệt, nhà trường và các đơn vị y tế cần phối hợp tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề để nâng cao nhận thức cho học sinh về mặt sức khỏe tinh thần trong kỷ nguyên số.
Thời đại 4.0, điều quan trọng không phải là cấm cản, mà là trang bị cho trẻ hành trang vững vàng để bước vào thế giới số một cách an toàn. Gia đình, nhà trường và xã hội cần cùng nhau tạo dựng môi trường số lành mạnh, nơi công nghệ trở thành đòn bẩy cho tương lai các em.