Dịp cuối tuần, chúng tôi-những người bạn cũ- thường gặp mặt để chuyện trò.
Hôm ấy, cả nhóm được một bạn đãi cơm nhà. Tiếp bạn, gia chủ dọn bữa cơm thân mật, đầm ấm.
Phụ mẹ, hai cô con gái nhỏ lăng xăng lấy bát, lau đũa. Xong bữa, hai cháu lại nhanh nhảu giúp mẹ thu dọn chén bát. Nhìn hai con làm việc nhà chu toàn, ngăn nắp, ai cũng tấm tắc khen.
Hỏi bạn bí quyết rèn các cháu, chị tiết lộ: Để khuyến khích con, mỗi ngày các cháu làm việc nhà tốt, đều được mẹ thưởng khoản tiền nhỏ để bỏ ống. “Mỗi lần được thưởng tiền, các con phấn khởi lắm. Cứ thế tranh nhau làm”, chủ nhà vui vẻ khoe.
Từ chuyện của bạn, chúng tôi cùng nhau trao đổi về kinh nghiệm dạy, bảo con.
Một bạn tiết lộ: Để khuyến khích con, chị thường thưởng con tiền mỗi khi con được điểm tốt. “Ngày nào con cũng khoe điểm tốt để được thưởng. Mình và con quy ước với nhau, nếu được 8 điểm thì mẹ sẽ thưởng 20.000 đồng. Nếu đạt điểm 9 thì mức thưởng 50.000 đồng và nếu được điểm 10 thì mẹ thưởng cho 100.000 đồng. Từ khi có thưởng, con học chăm chỉ hẳn”.
Một bạn khác lại chia sẻ: Con chị gần đây thường có thói quen sử dụng điện thoại. Sau giờ học, con thường chúi đầu vào máy, ít khi giúp mẹ việc nhà, học hành cũng có khi lơ là.
Giúp con có những thói quen tốt, chị động viên cháu cùng mình nhặt rau khi nấu ăn, quét nhà hàng ngày, đọc sách khi rảnh... “Ban đầu con làm miễn cưỡng. Nhưng mỗi khi con làm tốt, mình thường thưởng cho con, khi thì cuốn sách, lúc thì một vé xem phim, hay món đồ nào mà con thích…Mỗi khi được nhận thưởng, con rất vui. Dần dần, con đã rời xa, không dùng quá nhiều thời gian cho điện thoại”, chị bày tỏ.
Qua những kinh nghiệm được chia sẻ, tôi tự hỏi: Có nên dùng tiền để thưởng cho con? Dù có tác dụng khuyến khích, kích thích các cháu siêng năng, học giỏi nhưng liệu, nếu lạm dụng quá, có hình thành ở trẻ sự phụ thuộc vào vật chất?.
Mới đây, trong một chương trình tư vấn qua truyền hình, các chuyên gia cũng cho rằng: Không nên dùng tiền để thưởng cho con. Việc này sẽ hình thành ý thức thiếu tự giác ở trẻ: Làm để được thưởng tiền. Thay vào đó, bố mẹ cần giải thích cho con hiểu: Chia sẻ công việc với cha mẹ, người thân là trách nhiệm, niềm vui. Cũng như việc học là để lĩnh hội tri thức, phục vụ bản thân và xã hội
Có lẽ, thay vì dùng tiền làm phần thưởng cho trẻ, sẽ tốt hơn nếu thưởng trẻ bằng những món quà có ý nghĩa tinh thần, thậm chí chỉ cần những lời động viên, khích lệ đúng chỗ.
Việc giáo dục con cái bằng giá trị tinh thần có lẽ là điều các bậc phụ huynh cần quan tâm để góp phần bồi bổ tâm hồn, hình thành ý thức trách nhiệm, sẻ chia, hướng đến những giá trị cốt lõi về cái tốt, cái thiện, tính nhân văn...trong trẻ.
Nhật Nguyên